BİTKİLERİ SINIFLANDIRALIM

Bitkiler yeryüzündeki bütün canlılar için önemli bir canlı gurubudur. Bitkiler besin ve oksijen üretir. Dolayısıyla insanlar ve hayvanların önemli bir besin ve oksijen kaynağıdır. Bitkiler hemen hemen Dünya’nın her her yanına yayılmıştır.

Değişik ortamlarda yaşayan bitkiler birbirinden farklı yapı ve özelliklere sahiptir. Ülkemizin farklı kesimlerinde bile farklı bitkiler bulunur. Bitkiler sınıflandırılırken kök, gövde, yaprak ve çiçek gibi kısımlarına bakılır. Bitkiler çiçekli ve çiçeksiz olmak üzere iki guruba ayrılır. Çiçeksiz bitkiler bataklıklarda, nemli topraklarda, ağaç kabuklarında yaşar.



Bitkiler Alemindeki Alt Gruplar

Yeşil bitkilerin hepsi ototrof olup, ışık enerjisini kimyasal enerjiye çevirirler. Çoğunluğu toprağa bağlı olduğundan yer değiştiremezler.

1. Sporlu (Çiçeksiz) Bitkiler
Üreme ve gelişmelerinde çiçek ve tohum oluşturamazlar. Spor oluşturarak eşeysiz üremeyi, gamet oluşturarak eşeyli üremeyi gerçekleştirirler. Bu iki üreme çeşidi birbirinin devamı şeklindedir ve olaya döl almaşı denir. Üreme bakımından suya bağımlıdırlar. İletim demetlerinin (damarların) bulunup, bulunmamasına göre iki gruba ayrılırlar.

a. Damarsız Sporlu Bitkiler
Yaprak, kök ve gövdeleri yoktur veya çok basittir. Çok hücreli “algler (yeşil su yosunları)” bu grubun en basit yapılı üyeleridir. Bunlar denizlerde, tatlı sularda ve nemli yerlerde yaşayabilirler.

KARAYOSUNLARI; ağaçların kuzeye bakan kısımları ve nemli kayalarda yaşar. Kök ve yaprakları yoktur. Ancak köke ve yaprağa benzeyen yapıları vardır. Atkuyruğu, kibrit otu ve ciğer otları; çiçeksiz bitkilere örnek olarak verilebilecek diğer bitkilerdir. Eğrelti otları ve atkuyrukları milyonlarca yıl önce kömür yataklarının oluşmasını sağlar.

b. Damarlı Sporlu Bitkiler
Vücut yapısı bakımından daha gelişmiş olduklarından ve karalarda yaşamaya uyum sağladıklarından, madde taşınmasına ihtiyaçları vardır. Bunu damarlarla gerçekleştirirler.Kök, gövde ve yaprakları bulunmakta, ancak tohumlu bitkilerden biraz daha basittir. En önemli grupları, eğreltiler, at kuyrukları ve kibrit otlarıdır.



EĞRELTİ OTLARI: yağışlı bölgelerde ormanlık alanlarda ağaç diplerinde yaşar. Eğrelti otlarında kök ve yaprak gibi yapılar bulunur.

2. Tohumlu (Çiçekli) Bitkiler
Hepsi damarlı olup, kök, gövde ve yaprakları gelişmiştir. Üreme hücreleri (polen, yumurta) çiçeklerde oluşur. Eşeyli üremelerini tohum oluşturarak gerçekleştirirler. Doku ve organları iyi gelişmiş olup, kök, gövde ve yaprakları belirgindir. Tohumun meyve tarafından örtülüp, örtülmemesine göre iki alt bölüme ayrılır.

a. Açık Tohumlu (Kozalaklı) Bitkiler
Tohumlarındaki çenek sayısı çok değişken olup, tohumları örten bir meyve veya örtü yoktur. Bu grubun bitkileri, genellikle iğne yapraklı veya pul yapraklı olup, hepsi çok yıllık çalı ve ağaçlardır.Hemen hepsi kışın yaprığını dökmez ve düzenli kambiyum halkaları sayesinde enine kalınlaşma gösterirler. En önemli cinsleri; çam, sedir, köknar, mazı, ardıç, servi, ladin, porsuk, sikas ve ginkgo olarak sıralanabilir.

b. Kapalı Tohumlu Bitkiler
Tohumlar meyve tarafından örtülmüştür. Çiçeklerinde çanak ve taç yapraklar da vardır. Meyve tohumun yayılmasına yardımcı olur. Tohumlardaki çenek sayısına göre iki alt gruba ayrılır.

Tek Çenekliler : Tohumda bir tane çenek vardır. Damarlanma genellikle paralel tiptedir. Çoğu tek yıllık otsu bitki, çok azı (palmiye ve muz gibi) ise çok yıllık bitkilerdir. En önemli örnekler; zambak, soğan, lale, tahılgiller, muz, palmiye, kuşkonmaz ve orkide olarak sıralanabilir.

Çift Çenekliler : Tohumlarında iki tane çenek bulunur. Yapraklar çok değişken şekilli ve ağsı damarlıdır. Kökler çoğunda kazık tiptedir. Otsu türlerde basit kambiyum, odunsu ve çok yıllık olanlarında ise gelişmiş kambiyum halkaları vardır. Enine kalınlaşma görülür ve iletim demetleri düzenli dizilmiştir.Erkek ve dişi organlar, genellikle aynı çiçekte bulunmakta olup, bazı gruplarda farklı çiçeklerde bulunabilir. Etrafımızda gördüğümüz otsu ve odunsu bitkilerin çoğu bu gruptandır. Kabakgiller, baklagiller, toplu çiçekliler, turpgiller, gülgiller en önemli familyalardır.

ÇİÇEK; Çiçek genellikle parlak kokulu ve güzel kokulu kısmıdır. Çiçek bitkinin üreme organıdır. Dolayısıyla çiçekler bitkinin çoğalmasını sağlar.

ÇİÇEĞİ OLUŞTURAN DÖRT ANA KISIM VARDIR…



1-)Taç Yaprak

2-)Çanak Yaprak
3 -)Dişi Üreme Organı
4-)Erkek Üreme Organı


Taç yapraklar, çiçeğin parlak renkli ve güzel kokulu kısmıdır. Taç yapraklar böcekleri ve kuşları çiçeğe çeker. Bu sayede çiçek tozları taşınır. Çanak yaprak, çiçeğin yeşil renkli kısmıdır. Çiçeği dışarıdan çevreler. Çiçeği tomurcukken korur. Dişi üreme organı, çiçeğin tohumda oluştuğu kısımdır. Erkek üreme organı, çiçek tozlarının üretildiği kısımdır.