Oluş sebebine (Etiyoloji) göre, 5 grupta incelenir.

1 - Doğumsal (Kongenital),

II - İltihabi (Enflamatuar) veya Bulaşşıcı (Enfeksiyöz),
III - İyi veya kötü huylu tümörler (Benign veya Malign),
IV- Vücutta veya hücrelerde, biyolojik ve kimyasal değişiklikler esnasında oluşan bozukluğa bağlı olarak (Metabolik) ,
V- Kaza, çarpma, düşme vb. sonucu (Posttravmatik).

I - DOĞUMSAL (KONGENİTAL) SEBEPLER
1 - Anne karnında embriyolojik dönemde; dil kökündeki delikten troid bölgesine kadar uzanan kanalın herhangi bir yerde kapanmamasına bağlı olarak oluşan kistler (Tiroglossal Ductus Kisti),
2 - Yutak bölümünün, erişkin yapılar gelişirken, normalde yok olması gerekirken kalan artıklar (Brankial Fissur Kisti), Kistik Higroma?
3 - Lenf damarlarından köken alan kitleler (Lenfanjiyom),
4 - Kan damarlarından köken alan kitleler (Hemanjiyom),
5 - Boyundaki Timus bezinden köken alan kitleler (Timik),
6 - Olgunlaşmamış (İmmatur) embriyonal doku içeren kitleler (Dermoid Kist, Teratom),
II -ENFLAMATUAR VE ENFEKSİYÖZ SEBEPLER
A -İLTİHABİ ( ENFLAMATUAR)
1 - Derin boyun abseleri (ör: Ludwig Anjini)
2 - Enfekte Brankial Kist.
B - BULAŞICI (ENFEKSİYÖZ)
1 - Boyunda lenf bezi iltihabı (Lenfadenit), -Actinomicoz, TBC, Atipik Mikrobakteriyal Enfeksiyon, Enfeksiyöz Mononucleosis, Kedi Tırmığı, HIV Hastalığı gibi...
2 - Tükrük bezi iltihabı (Sialoadenit),
III - İYİ VE KÖTÜ HUYLU TÜMÖRLER (BENİGN VE MALİGN)
A - İYİ HUYLU TÜMÖRLER
1 - Bağ dokusundan köken alan (Fibrom),
2 - Kas dokusundan köken alan (Rabdomiyom),
3 - Yağ dokusundan köken alan (Lipom),
4 - Sinir dokusundan köken alan (Nörinom),
5 - Kıkırdak dokusundan köken alan (Kordom).
B - KÖTÜ HUYLU TÜMÖRLER
1- Lenf bezi kanseri (Lenfoma)
2-Tiroid bezi kanseri (Tiroid Ca.)
3- Damarsal kaynaklı (Hemanjiosarkom vb.)
4-Burun ve sinüs kanserinin metastazı,
5 - Geniz kanserinin boyun metastazı,
6- Bademcik kanserinin metastazı,
7 - Dil ve dil kökü kanserinin boyun metastazı,
8 - Ağız tabanı kanserinin boyun metastazı,
9-Tükrük bezi kanserinin metastazı,
10 - Gırtlak kanserinin boyun metastazı,
11 - Yemek borusu kanserinin boyun metastazı,
12 - Akciğer ve diğer bazı uzak organ kanserlerinin (meme,mide Ca ...gibi) boyun metastazı.
IV- METABOLİK SEBEPLER
1 -Tiroid ve Paratiroid bezinin çalısma bozukluğu sonucu oluşan kitle.
V- Posttravmatik
1- Kaza,çarpma, düşme sonucu damarsal genişleme (Anevrizma) ,
2 - Yemek borusunda eldiven parmağı şeklinde genişleme ( Ösophagus Divertikülü),
3- Gırtlağın bir bölümünün, içi hava ile dolu olarak fıtıklaşması (Laryngosel)
BOYUN: Üstte çene (mandibula), altta köprücük kemiği (clavicula) arasında kalan bölgedir.Bu bölgede oluşan şişliklere BOYUNDA KİTLE diyoruz.

LENF BEZİ: Vücudumuzda, kan damarlarına paralel seyrederek tüm vücudu dolaşan LENF DAMARLARI nın, dolaşım sistemi ile birleştiği bölgelerde oluşturduğu özel hücre kümelerine LENF DÜĞÜMÜ (LENF NODU), halk arasında ise LENF BEZİ (BEZE) denir.

Lenf düğümleri; boyun, koltukaltı, kasık, ense,kulak çevresi,dirsek,karın içi organlar,mukoza ve göğüs boşluğunda bulunur.Ayrıca,dalak da lenfoid bir organdır.

Lenf bezinin görevi; BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİN önemli savunma elemanlarından olan Akyuvarları (beyaz küre=Lökosit) üretirler.Vücuda giren MİKROP ile aktif hale geçip, büyürler ve mikroplarla savaşırlar.

ENFEKSİYONLAR VE KANSERLERDE LENF BEZLERİ BÜYÜR.

ENFLAMASYON: Vücudun; kimyasal, fiziksel tahriş edicilere veya mikroorganizmaların sebep olduğu tahrişe karşı aldığı önlemdir.
ENFLAMATUAR:Bu tahrişe karşı, o bölgede mücadele başladığında, hırpalanmış hücrelerden çıkan maddeler, damarın geçirgenliğini arttırır.Damarda, dokuya sıvı sızmaya başlar ve vücudun aldığı önlem doğrultusunda bu bölgeye akyuvarlar (lökosit=beyaz küre) gönderilir.Burada oluşan iltihaba verilen addır.

ENFEKSİYÖZ: Bulaşıcı.
ENFEKSİYON: Virüs, bakteri, mantar ve parazitl gibi mikroorganizmaların, insan vücuduna girmesiyle, vücutta yarattığı bulaşıcı hastalık.
METABOLİZMA: Canlı organizmada veya canlı hücrelerde, hareketi, enerjiyi sağlamak için oluşan biyolojik ve kimyasal değişimlerin tümü.
METABOLİK HASTALIKLAR: Vücutta veya hücrelerde, biyolojik ve kimyasal değişimler esnasında oluşan bozukluk sonucu, ortaya çıkan hastalıklar.

Op.Dr.Neslihan Şenocak
KBB hastalıkları uzmanı & Baş boyun cerrahı