Sağlıklı büyüme ve gelişme için 40'dan fazla besin öğesine ihtiyacımız vardır.


Sağlıklı olmanın sırrı, yediklerimizin çeşitleri kadar miktarlarına da dikkat etmekten ve vücudumuz için gerekli olan besin öğelerini doğru tüketebilmekten geçiyor.Besin öğelerini 6 ana grupta toplayabiliriz.

Karbonhidratlar: Ekmek, makarna, pirinç, tahıl ürünleri ve kuru baklagillerde yüksek miktarda bulunur. Şekerler de karbonhidratlar grubunda yer alır. Şekerler, bildiğimiz çay şekeri (sukroz), meyve şekeri (fruktoz) ve süt şekeri (laktoz) olarak gruplara ayrılır. Karbonhidrat vücudumuz için iyi bir enerji kaynağıdır. Günlük alınan enerjinin %55-60'ının karbonhidratlardan sağlanması gerekir. Burada önemli olan şekerli besinlerden çok, diğer karbonhidrat kaynaklarını tüketmektir.

Proteinler: Et, süt ve ürünleri ile yumurta ve kuru baklagillerde yüksek miktarda bulunur. Hücrelerin gelişmesi, dokuların yenilenmesi için gereklidir. Günlük alınan enerjinin %10-12'sinin proteinlerden sağlanması gerekir.

Yağlar: Et, süt, peynir, margarin, tereyağı ve kuruyemişlerde yüksek miktarda bulunur. Günlük alınan enerjinin % 25-30'unun yağlardan sağlanması gerekir. Burada önemli olan bu miktarın en fazla %10'unun doymuş yağlardan (Et, süt, yumurta gibi hayvansal kaynaklı ürünlerde bulunur. Aşırı tüketimi kolesterol seviyesinin yükselmesine sebep olur) %10'unun tekli doymamış yağlardan (zeytinyağı, kanola yağında bulunur.) ve %10'unun çoklu doymamış yağlardan (Ayçiçeği, soya fasulyesi, tahıl ürünleri, balık ve ürünleri, ıspanak, brokolide bulunur) karşılanmasıdır.

Vitamin ve Mineraller: Vitamin ve mineraller vücudumuzda gerçekleşen tüm işlemlerde anahtar rol oynar ve vücut fonksiyonlarının normal olarak sürdürülmesini sağlarlar. Vitaminler vücutta düzenleyici olarak çalışırken, mineraller de kemik ve diş sağlığında çok önemli bir role sahiptir.

Su: Su, yaşamak için oksijenden sonra gelen en önemli öğedir. Yetişkin insan vücudunun yaklaşık %59'u sudur. Su, vücutta besinlerin sindirimi, emilimi ve hücrelere taşınmasında ve vücut ısısının denetiminde önemli rol oynar. Bunun için günlük 2 litre su içilmelidir. Çay, kahve gibi sıvılar suyun işlevlerini yerine getiremez.



Kalıtım ve Ailesel Faktörler


Toplumun genelinde büyümeyi etkileyen en önemli etken kalıtımdır. Kalıtım ( ırsiyet ), öncelikle boyla ilişkilidir, ancak şişmanlık ve zayıflık gibi fiziksel özellikler de etkilenir. Büyüme geriliğinden kuşkulanılan bir çocukta bu durumun kalıtımla ilgili olabileceğine karar vermede, anne babanın ve varsa kardeşlerin özelliklerini değerlendirmek büyük önem taşır. Kısa boylu ailelerin çocukları kısa, sarışın olanların çocukları açık renkli olmaya eğilimlidir.

Cinsiyet

Büyüme gelişme süreci kız ve erkek çocuklarda farklıdır. Doğumda kızların tartısı daha düşüktür. Doğum tartıları aynı olan erkek ve kız çocuklar karşılaştırıldığında kızlar daha ileri bir gelişme düzeyi gösterirler. Ergenlik dönemine erken giren kızlar hızlı büyür, ancak çabuk dururlar. Erkeklerde kas dokusu daha fazla gelişir, boy daha uzun olur.

Beslenme

Beslenme, büyüme ve gelişmeyi etkileyen en önemli çevresel faktördür.

Çocuğun iyi büyüyebilmesi için yeterli ve dengeli beslenmesi, bu besinleri sindirmeye yeterli bir barsak etkinliği bulunması gerekir. Süt çocukluğu döneminde yetersiz beslenmeden boydan çok tartının öncelikle etkilendiği bilinmektedir.

Çoğu kez beslenme kökenli bir kansızlık geliştiğinde, iştah azalmasına yol açarak problemin artmasına neden olur. Bu durumda kansızlığın düzeltilmesi, asıl sorunun çözülmesi için uygulanan tedavilerin başarısını arttırır.

Sevgili ebeveynler, büyüme yetersizliği düşünülen bir çocukta alınan günlük besinlerin yeterli olup olmadığı mutlaka bir hekim tarafından hesaplanmalı, eksiklik söz konusu ise uygun beslenme şemalarıyla tartı alımı, olması gereken sürece oturtulmalıdır.

Hormonal Durum

Normal büyüme için bir çok hormona ihtiyaç vardır. Sağlıklı çocuklarda hormonlar uygun miktarlarda salgılanır. Hipofiz bezinin salgıladığı "büyüme hormonu" boyca büyümeyi, tiroid bezinin salgıladığı "tiroid hormonu" gelişme ve olgunlaşmayı sağlar. Ergenlikte böbrek üstü bezi, testis ve yumurtalıklardan salınan hormonlar da büyümeyi etkiler.

Büyüme hormonu yetersizliği durumunda boy kısa kalırken, konjenital hipotiroidi dediğimiz doğumsal tiroid bezi yetersizliğinde zeka da etkilenir.

Sevgili anne ve babalar, erken tanı konulursa her iki hastalığında tedavisi oldukça başarılıdır. Ayrıca, hormon bozukluklarına bağlı büyüme gelişme bozuklukları son derece nadirdir. Ancak diğer nedenler tam teşekküllü bir merkezde yapılacak tetkiklerle bertaraf edildikten sonra düşünülebilir.
Canlilarda Büyüme Ve Gelisme Fajktörleri
büyüme ve gelişme
üreme büyüme ve gelişme
bitkilerde büyüme ve gelişme
canlılarda büyüme ve gelişme
hayvanlarda büyüme ve gelişme
hayvanlarda üreme büyüme ve gelişme
insanlarda büyüme ve gelişme
insanlarda üreme büyüme ve gelişme
bitkilerde üreme büyüme ve gelişme
büyüme ve gelişme nelerden etkilenir
büyüme ve gelişmeye
insanda büyüme ve gelişme
sağlıklı büyüme ve gelişme
çiçekli bitkilerde üreme büyüme ve gelişme
bitkilerde çimlenme büyüme ve gelişme
biyoloji büyüme ve gelişme
buyume ve gelişme
buyume ve gelısme
büyüme ve gelisme
büyüme ve gelişim
büyüme ve gelişme dönemi
büyüme ve gelişme etkileyen
büyüme ve gelişme evreleri
büyüme ve gelişme fen
büyüme ve gelişme olumlu
büyüme ve gelişme olumsuz
büyüme ve gelişme ppt
büyüme ve gelişme resimleri
büyüme ve gelişme slayt
büyüme ve gelişme vikipedi
büyüme ve gelişmeye etki eden faktörler
canlilarda üreme büyüme ve gelişme
fen bilgisi büyüme ve gelişme
insanda üreme büyüme ve gelişme
saglıklı büyüme ve gelişme
sağlıklı büyüme ve gelişme için
sağlıklı büyüme ve gelişme için neler önemlidir
çiçeklerde üreme büyüme ve gelişme
6 sınıf canlılarda üreme büyüme ve gelişme
8 sınıf büyüme ve gelişme
bitkilerin büyümesi ve gelişmesi
büyüme gelişme ve ruh sağlığı
büyüme ve gelişme aşamaları
büyüme ve gelişme etkileri
büyüme ve gelişme etkileyen faktörler
büyüme ve gelişme faktörleri
büyüme ve gelişme hakkında
büyüme ve gelişme hakkında bilgi
büyüme ve gelişme konusu
büyüme ve gelişme nasıl olur
büyüme ve gelişme neden etkilenir
büyüme ve gelişme neden önemlidir
büyüme ve gelişme nedenleri
büyüme ve gelişme soruları
büyüme ve gelişme tablosu
büyüme ve gelişme test
büyüme ve gelişme ödev
büyüme ve gelişme özellikleri
büyüme ve gelişmeler
büyümeyi ve gelişme
canlıların büyümesi ve gelişmesi
doğma büyüme ve gelişme
ergenlikte büyüme ve gelişme
insan büyüme ve gelişme
insanda büyüme ve gelişme dönemleri
insanda büyüme ve gelişme evreleri
insanda büyüme ve gelişme nelerden etkilenir
insanlarda büyüme ve gelişme dönemleri
insanların büyüme ve gelişme
sağlık büyüme ve gelişme
sağlıklı büyüme ve gelişme için neler gereklidir
sağlıklı büyüme ve gelişme nelerden etkilenir
sağlıklı büyüme ve gelişme olumsuz
çocuk büyüme ve gelişme
çocukta büyüme ve gelişme
bebeğin büyüme ve gelişmesi
bir ve iki çenekli bitkilerde gelişme ve büyüme
büyüme ve gelisme nelerden etkilenir
büyüme ve gelişme etki eden
büyüme ve gelişme ile ilgili sorular
büyüme ve gelişme niçin önemlidir
büyümeye ve gelişmeye etki eden faktörler
insanlarda büyüme ve gelişme nelerden etkilenir
saglıklı buyume ve gelısme
salıklı büyüme ve gelişme
sağlıklı büyüme ve gelişim
sağlıklı büyüme ve gelişme için neler yapmalıyız
sağlıklı büyüme ve gelişme için neler yapılmalıdır
sağlıklı büyüme ve gelişme için yapılması gerekenler
sağlıklı büyüme ve gelişme niçin önemlidir
teknolojik gelişme ve ekonomik büyüme
zararlı maddelerin büyüme ve gelişmeye etkisi
çenekli bitkilerde büyüme ve gelişme
bebeklerde büyüme ve gelişme
bedensel büyüme ve gelişme
beslenmenin büyüme ve gelişmeye etkisi
buyume ve gelisme
büyüme ve gelişme dönemleri
büyüme ve gelişme etki
büyüme ve gelişme geriliği
büyüme ve gelişme için neler gereklidir
büyüme ve gelişme için neler yapılmalıdır
büyüme ve gelişme için neler önemli
büyüme ve gelişme için neler önemlidir
büyüme ve gelişme nedir
büyüme ve gelişme olumsuz etmenler
canlilarda büyüme ve gelişme
canlılarda büyüme ve gelişme nelerden etkilenir
sağlikli büyüme ve gelişme
çimlenme büyüme ve gelişme
çiçekli bir bitkide üreme büyüme ve gelişme
çocuklarda büyüme ve gelişme