İdrarda Renk Değişiklikleri

Normal halde idrarın rengi açık limon sarısından koyu sarıya kadar değişiklikler gösterir. İdrarın miktarı az olursa yoğunluğu arttığı gibi rengi de koyu sarıya döner. İdrar bol ise kesafeti düşer ve açık sarı gelir. İdrarın rengini ürokrom maddesi verir.Çeşitli sebeplerle idrarda renk değişiklikleri görülür. Bunları şöyle özetliyebiliriz:

Kırmızı İdrar. — Piramidón, prontosil gibi bazı ilâçlar idrarı kırmızıya boyayabilir. Kırmızı pancar da bazan idrarın kırmızı gelmesine yol açar. Eğer böyle bir sebep yoksa kırmızı idrar karşısında idrarda kan olduğu düşünülmelidir. İdrara kan karışması şunlardan olabilir: Kadınlarda aybaşı sırasında bulaşma, böbrek urları, taş, böbrek veremi, nefrit, böbrek iltihapları, bazı hastalıkların seyri sırasında (tifo, sıtma, tifüs, çiçek), ilâçların sebep olduğu kanamalar (sülfamid, ürotropin), bazı kan hastalıkları, mesane hastalıkları (iltihap, taş, verem, ur), böbrek bölgesine gelen darbeler. Bazı sebeplerle idrara kanın hemoglobin maddesi karışması suretiyle de kırmızı idrar görülür. Piramidon zehirlenmesi, kurşun zehirlenmesi gibi hallerde idrarla çıkarılan porfirin maddesi dolayısıyla idrar kırmızı şarap renginde gelebilir.

Siyah ve Kahverengi İdrar. — Hemoglobin idrara çok fazla miktarda geçerse idrar siyah renkte çıkabilir. İndikan maddesinin çokluğunda, fenollü, salisilâtlı ilâçlar sebebiyle de renk bilhassa idrar durdukça koyu kahverengi bir hal alır.

Portakal ve Kiremit Renginde İdrar. — İçinde çok fazla tirat bulunan idrar, kiremit renginde çıkar. Pikrik asit, santonin, atebrin gibi ilâçlar da idrarı koyu sarıya boyar.

Yeşil İdrar. — Metilen mavisi ilâç olarak kullanıldığı zamanlar idrar yeşil gelir.

İdrarda Bulanıklık. — Normal idrar berraktır. Birçok maddeler idrarda erimiş halde bulunduğundan bulanıklık vermezler. Ancak erimemiş tuzlar, kristaller, hücreler idrarı bulandırır. Kadınlarda idrar ekseriya bulanıktır, çünkü vagina ve vulva salgıları ile bulaşmaktadır. İdrar daha edildiği zaman bulanıksa içine kan hücreleri, doku hücreleri, salgıları ve bakteriler karışmış demektir. Önceden berrak, bir müddet durduktan sonra bulanıyorsa ve tortu yapıyorsa içinde çeşitli tuzlar ve kristaller var demektir. Vücut ısısında idrarda erimiş halde bulunan tuzlar, soğukta çökerek bulanıklık verirler. Böyle bir idrar ısıtılırsa bulanıklık kaybolur.

Bulanıklığın sebebini anlamak için tahliller ve mikroskop muayeneleri yapmak gerekir. Bulanıklık yapan sebeplerin başlıcaları şunlardır: Tuzlar, kristaller (ürat, fosfat, oksalat, kalsiyum karbonat gibi), çeşitli iltihaplar (böbrek, mesane, üretra, prostat iltihapları), böbrek veremi.