İslamiyet öncesi Türklerde din ve inanış

Eski türkler tabiatta bir takım gizli kuvvetlerin varlığına inanıyorlardı.Dağ,tepe,kaya,su,ağaç,güneş,a y,yıldı z,şimşek gibi unsurlar kutsal varlık olarak kabul edilmiştir.

Türklerin en eski dini inanışı gök - tanrı inanışıdır.Gök - Tanrı tek yaratıcı olarak görülmüştür.Hükümdarların Gök - Tanrı tarafından görevlendirildiğine inanılmıştır.Türkler cennet ve cehenneme inanırlardı

Bir din olup olmadığı tartışma konusu olan şamanizm de türk toplumuna damgasını vurmuştur.Bir dinden çok sihir özelliği taşıyan şamanizm de bu işi yapan kişiye şaman(kam) denilmiştir.Şamanizme göre dünya iyi ve kötü ruhların etkisinde idi.Şamanlar iyi ruhların etkisini devam ettirmek için ayinler düzenliyordu

Eski türklerde ölü gömme adeti dini bir karakter sergilemektedir.Ölümden sonra hayat anlayışının var olması bir takım adetlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır.Ölüyü atıyla gömmek bunlardan biriydi.Bu sayede sahibinin atıyla rahatça cennet yolculuğuna çıkabileceğine inanıyorlardı.Ölen kimsenin sağlığında öldürdüğü kişilerin resimlerini tahtalara oyup mezarlara koyuyorlardı.Bu kişilerin ahirette dünyada kendisine hizmetçi olacağına inanılırdı.

Türkler arasında çeşitli dini inanışlar yayılmıştır.Budizm,Maniheizm,taoizm,hristiyanl ık ve musevilik gibi dinler çeşitli türk kavimleri tarafından kabul edilmiştir.Bu dinlerin özellikle kültürel alanda büyük etkileri görülmüştür.Mani dininin bir tüccar ve şehirli dini olması uygurlarda ilim,edebiyat ve sanat alanında gelişmelere yol açmıştır..

Uygurlar benimsedikleri dinlerin dini terimlerinin türkçe karşılığını kullanmaya özen göstermişler ve böylece milli benliklerini korumaya çalışmışlardır.Ancak yine de uygurların mani dinini benimsemeleri savaşçılık özelliklerini,balkanlara giden türk boylarının da hristiyanlığı kabul etmeleri milli benliklerini kaybetmelerine neden olmuştur..