İşsizlik Sigortası nedir?
İşsizlik Sigortası Kanunu’nun tanımlamasına göre işsizlik sigortası: “Bir işyerinde sigortalı olarak çalışırken kendi istek ve kusuru dışında işini kaybetmiş olanlara; işsizlik ödeneği eğitim hizmeti işe yerleştirme hizmeti sağlık hizmetleri danışmanlık hizmetleri vermek amacıyla sigortacılık tekniğiyle faaliyet gösteren ve devlet tarafından oluşturulmuş olan zorunlu bir sigorta koludur” (4447 m. 47/c).

Türkiye’de “İşsizlik Sigortası Kanunu” olarak bilinen Kanun aslında birçok kanunda değişiklik yapan bir torba kanundur. 4447 sayılı bu Kanun 25.08.1999 tarihinde kabul edilmiş 08.09.1999 tarih ve 23810 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulmuştur. İşsizlik sigortası kurulması ve yürütülmesi esasları tam adı: “Sosyal Sigortalar Kanunu Tarım İşçileri Sosyal Sigortalar Kanunu Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu Esnaf Ve Sanatkârlar Ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu Tarımda Kendi Adına Ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu İle İş Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Ve Bu Kanunlara Ek Ve Geçici Maddeler Eklenmesi İşsizlik Sigortası Kurulması Çalışanların Tasarrufa Teşvik Edilmesi Ve Bu Tasarrufların Değerlendirilmesine Dair Kanunun İki Maddesinin Yürürlükten Kaldırılması İle Genel Kadro Ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Eki Cetvellerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” olan bu kanunun “İşsizlik Sigortası” başlıklı VII. Bölümünde ve 46. maddesinden sonraki kimi hükümlerinde düzenlenmiştir.

İşsizlik sigortası zorunlu mudur?
İşsizlik sigortası zorunlu bir sigorta koludur. Bu Kanun kapsamında olan herkes işsizlik sigortası primi ödemekle yükümlü tutulmuştur. İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Kanunla değiştirilen 49. maddesine göre işsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere bu sigorta kaps***** giren tüm sigortalılar işverenler ve Devlet işsizlik sigortası primi ödeyeceklerdir.

İşsizlik sigortasının kaps***** kimler girmektedir?
İşsizlik Sigortası Kanunu’nun 46. maddesinin /17.04.2008 gün ve 5754 sayılı Kanunun 90. maddesiyle değişik ikinci fıkrasına göre:“Bu Kanun 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalıları ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalıları kapsar.”

İşsizlik sigortası kaps***** girmeyen çalışan var mıdır?
46 (Değişik 3. Fıkra: 17/04/2008-5754/90. mad.) 5510 sayılı Kanunun; 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak çalışmayanlar ve üçüncü fıkrası 5 inci 6 ncı ve geçici 13 üncü maddeleri kapsamında olanlar ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamında olmakla birlikte memur veya 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi sözleşmeli statüde bulunanlar ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu 233 ve 399 sayılı kanun hükmünde kararnameler ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleşmeli personel statüsünde çalışanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre geçici personel statüsünde çalıştırılanlar bu Kanun kaps***** dahil değildir.

Belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan geçici işçiler ya da mevsimlik işçiler işsizlik sigortası kapsamında mıdırlar?
İşsizlik Sigortası Kanunu iş sözleşmelerinin “süresi belli olsun veya olmasın” (4447 m. 51/b c d) “5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile ikinci fıkrası kapsamında olanlardan bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalıları ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesinde açıklanan sandıklara tabi sigortalıları kapsar” hükmüyle belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan geçici işçileri de kaps***** almıştır (4447 m. 46/2) Öte yandan “mevsimlik işçilerin” işsizlik sigortası kapsamı dışında olduklarına ilişkin bir düzenleme de Kanunda yer almamaktadır.
Buna göre geçici ya da mevsimlik işçiler Kanunun öngördüğü "son üç yıl içinde en az 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olmak işten ayrılmadan önceki son 120 gün içinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olmak" şartını yerine getirdikleri takdirde işsizlik ödeneğinden olduğu gibi hastalık ve analık sigortası prim ödemeleri yeni bir iş bulma meslek geliştirme edindirme ve yetiştirme eğitimi hizmetlerinden de yararlanabileceklerdir.