Mide ülseri olanlarda düzenli tarama, endoskopi ve biyopsiyle ileride kansere dönüşebilecek hücreler görülebiliyor

Bu, kanserin çok önceden saptanıp önlem alınmasına olanak tanıyor. Nedeni anlaşılamayan kilo vermeler, yutma güçlüğü ve kusma midede kanserin ilerlediğinin habercisi

Yakın akrabalarınızdan mide kanseri olmuş biri varsa, beslenmenizde tütsülenmiş, kızarmış ve fermente edilmiş ürünler fazla yer alıyorsa kanser riskiniz var demektir. Ancak bu kanserden korunamayacağınız anlamına gelmiyor. Çünkü genetik açıdan riskli olsanız bile yaşam tarzı değişiklikleri ve iyi bir beslenme düzeniyle kanserin ortaya çıkışını önleyebilirsiniz. Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroentroloji Kliniği'nden Doç. Dr. Levent Erdem, "İyi tarama yapıldığında midede kansere doğru gidiş tespit edilebilir. Erken tespit edilen kanserde yaşama şansı yüzde 90 -95'tir" diyor.

Mide kanseri yaygın mı?

En sık görülen kanserlerden ikincisi. Batı ve gelişmiş ülkelerde azalmadan söz ediliyor. Ancak Doğu'da mide kanseri çok yaygın.

Kanserin nedeni nedir?

Kanserin nedeni kesin olarak bilinmiyor. Diyet, çevresel faktörler, genetik eğilim ve 'helikobakter pilori'nin etkisi var. Kanserin yoğun olduğu Japonya, Çin gibi ülkelerden Batı'ya göç edenlerde birkaç kuşak sonra yüksek kanser oranlarının gerilediği görülmüş. Çünkü bu insanlarda beslenme alışkanlıkları değişiyor. Kanserde başarı oranı erken yakalamayla ilgili. Japonya'da kanseri erken yakalama oranı yüzde 50, beş yıllık yaşam ise yüzde 90.

Tarama çok önemli bir şey ancak herkesi taramak çok maliyetli. En azından ailesinde mide kanseri olanlar mutlaka endoskopik tetkikten geçmeli. Sonuçlar normal görünse bile belli sayıda biyopsi alınmalı. Çünkü kansere giden değişimleri tespit edip izleyebilirsiniz.

Mide kanserinin intestinal olan tipinde mide mukozasında incelme oluyor ve mide bağırsağın yapısına benzemeye başlıyor. Ardından hücreler bozuluyor ve kansere geçiş oluyor. Ailede kanser varsa ve bu aşamalardan biri görülüyorsa mutlaka takip edilmeli.

Mide hastalıklarının olması kanser riskini artırır mı?

Eğer yeterli sayıda biyopsi alınmış, gastritle birlikte mide mukozası hücrelerinde bir değişim başlamışsa ve helikobakter pilori pozitifse kanser süreci başlamış olabilir. Ancak mide mukozasının inceldiği aşamada bakteriyi tedavi ederseniz süreci geri döndürebilirsiniz. Diyelim ki ailede mide kanseri hikâyesi var. Diğer bir aile bireyinde bakteri pozitifse bakteriyi ortadan kaldırırsanız kanser riskini ciddi şekilde ortadan kaldırırsınız. Ailesinde genç yaşta mide kanserine yakalananlar varsa, o kişinin kansere yakalanmasından 10 yıl önce mutlaka bir endoskopi yaptırılmalı. Bir kanser tipi de var ki birdenbire çıkıyor. Bunlarda diyet alışkanlıkları göz ardı edilmemeli.

Mide kanserinde sigaranın rolü nedir?

Yapılan çalışmalarda, sigara içiminin mide kanseri için risk faktörü olduğu bulunmuştur. Fazla içenlerde ve sigaraya genç yaşta başlamış olanlarda bu risk iki katına çıkıyor. Akciğer kanseriyle ilişkisi gibi belirgin olmasa da sigaranın mide kanserinde olumsuz etkisi var. Alkol, mide kanseri için bağımsız bir risk faktörü değildir. Fakat alkolün aşırı tüketiminin mide mukozası, karaciğer ve pankreas üzerindeki zararlı etkilerini belirtmekte yarar var.

Mide kanserinde genetiğin rolü nedir?

Mide kanserinin yüzde 8-10'u kalıtsaldır Akrabalarında mide kanseri olan bireylerde riskin üç kat arttığı, birden çok birinci derece akrabasında kanser olan bireylerde riskin daha da yükseldiği belirlenmiştir. Bu kişilerin tuz, turşusu yapılmış ve tütsülenmiş gıdalar, kurutulmuş ve tuzlanmış et ve balık, yüksek ısıda pişirilmiş etler, yağda kızartılmış gıdaları fazla miktarlarda tüketmekten kaçınması gerekir. Küflenmiş kabuklu yemişler, buğdaygiller ve çekirdek tohumları, bir küf mantarı tarafından üretilen ve kanser nedeni olan aflatoksin içerebiliyor. Aflatoksin mide, karaciğer ve böbrek kanseri riskini artırabilir.

Mide kanseri birden bire mi oluşur?

Midede kanser olmadan öncül aşamalar olmaktadır. Böyle bir ailenin fertleri endoskopik izlem altına alınmalıdır. Ailesinde mide kanseri olan kişilerin endoskopik tetkiki sırasında alınan biyopsilerin patolojik değerlendirmesi sonucu öncül değişiklikler saptanırsa endoskopik olarak takip programına alınmalıdır. Bu kişilerde helikobakter pilori denilen bakteri pozitif ise tedaviyle mutlaka yok edilmelidir.

Kanser belirti verir mi?

Mide kanseri belli bir aşamaya gelmişse gıda alımında güçlük, bulantı ve kusma, nedeni anlaşılamayan kilo kayıpları, kansızlık, yutma güçlüğü, mide bölgesinde ağrılar şeklinde belirtiler verebilir. Ülserde ve gastritte kişi ilaçlara büyük oranda yanıt verir. Ancak mide kanserinde bu yanıt yoktur. Tedaviye rağmen ağrının geçmemesi veya azaldığını düşündüğünüz anda tekrar başlaması da bir diğer belirtidir. Endoskopik tetkikte kanser bazen çok belirgin gözükür, ama bazen de ülser gibi görünür. Midede ülserinde mutlaka biyopsi alırız. Çünkü kanser ihtimali olabilir.

Mide kanserine karşı koruyucu olanlar:

Sebze ve meyveler

Antioksidan (C, A, E vitamini ve selenyum)

Yeşil çay, siyah çay

Taze balık

Fermente edilmemiş soya

Zararlı olanlar:

Tuz

Nitratlar

Nitrat içeren içme suyu

Yüksek ısıda pişirilmiş etler (kebaplar)

Fermente edilmiş soya

Küflenmiş buğdaygiller, tohumlar

Yağda kızartılmış besinler

Fazla miktarda kırmızı et tüketimi

Sigara

Alkol