kalp_sagligiKalbiniz sizinle aynı yaşta mı? Gerçekten çoğumuz organlarımızın bizimle birlikte yaşlandığını düşünürüz hep. Yaşımız ilerledikçe organlarımızın da yaşlandığını zannederiz. Oysa bilimsel gerçek ne yazık ki böyle değil. Başta kalp olmak üzere bir çok organımız, çevresel etkenler, beslenme alışkanlıklarımız ya da yaşam tarzımızdan kaynaklı olarak bizden çok daha önce yaşlanmaya başlar. Öyle ki, bizler henüz genç yaşlarda saylırken, bazı organlarımız orta yaşı bulur.

İnsan sağlığını ve geleceğini etkileyen bazı organların yaşı sürekli olarak merak konusu olur. Örneğin; kadınların yumurtalık yaşı, cilt yaşı, tüm insanları ilgilendiren kemik yaşı…vs. Son zamanlarda kaç yaşında olduğu, ya da ne kadar yaşlandığı merak edilen organlar arasına kalp ve damar yaşı da girdi. Kalp ve damar sağlığının genel sağlık üzerinde çok büyük etkisi olduğundan yaşı takip edilen organlar arasında.

Organlarımızın yaşı nasıl oluyor da bizim yaşımızdan daha ileride olabiliyor? Organlarımız niçin bizden daha önce yaşlanabiliyor?

Yeni doğmuş bir bebeğin kalp ve damar yaşı, fiziksel yaşla aynı. Yani 0. Ancak 1 yaşından itibaren beslenmeye ve yaşam tarzına bağlı olarak fiziksel yaşla kalp damar yaşı farklılaşmaya başlıyor.

Sigara kalp damar yaşını 15, sınav stresi 5, obezite ise 30 yıl ilerletiyor. 7-8 yaşlarında obez bir çocuğun damar yaşı ise 38.

Memorial Şişli Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bingür Sönmez, kalp ve damar yaşına olumsuz etki eden faktörler hakkında şu bilgileri veriyor:

“İnsanların iki türlü yaşı vardır; biri takvim, diğeri de damar yaşıdır. Yeni doğmuş bebeğin hem takvim hem de damar yaşı 0’dır. Ancak bunlar birlikte ilerlemez. Çünkü insan yaşamını yakından ilgilendiren ancak uzak durulması gereken çok önemli faktörler, kişiden önce kalbini ve damarlarını yaşlandırıyor. Kişinin 1 yaşından itibaren kalp ve damar yaşı hızla büyümeye, fiziksel yaşın onlarca yıl önüne geçmeye başlıyor.”

Sigara içiyorsanız 15 yıl daha yaşlısınız
“Sigara içen kişiler, takvim yaşından 15 yaş daha yaşlı olduklarını bilmelidir. Çünkü sigara, kalp damar yaşını 15 yıl ilerletiyor. Yani sigara tiryakilerinde damar yaşı, 15 yıl önden gidiyor. 20 yıl, günde 1 paket sigara içen bir insanın, ömrünün 5-10 yıl daha kısa olduğu kesinlikle bilinmelidir.”

Yanlış beslenme kalbi 30 yıl ileri götürür
“Yanlış beslenme de kalbi yaşlandıran en önemli risk faktörlerinden biridir. Sağlıksız beslenme, kalp ve damar yaşını 30 yıl ileri götürür. Amerikan Kalp Derneği’nin yaptığı bir araştırmaya göre, 10-15 yaşındaki obez çocukların damar yaşının 45 olduğunu saptandı.”

8 yaşındaki çocukların kalbi 38 yaşında
“Çocuklukta alınan kilolar ileriki yıllarda çok zor verilir. Çocuklukta başlayan damar sertliğinin hızı, ileri yaşlarda başlayan damar sertliğinin hızından çok daha farklı seyretmektedir. 7-8 yaşlarındaki bir obez çocuğun kalp ve damar yaşı, takvim yaşının üzerine 30 yıl ilave edilerek hesaplanır. Bu durumda, 8 yaşındaki bir çocuğun kalp yaşı 38’dir. Çünkü obezite nedeniyle damar cidarında, damar sertliğinin başlangıcı olan yağlanma plakları başlayabilir.”

İlk bir yaşta özel mamalar kullanılmamalı
“İlk bir yaş içinde çocukların anne sütü ile beslenmesi çok önemlidir. Bu dönemde çocukların ileride obezite sorunu yaşamasına neden olan özel mamalar, kesinlikle kullanılmamalıdır. 2 ile 6-7 yaş arasında çocuklara iyi bir beslenme alışkanlığının yanı sıra özellikle spor alışkanlığı da kazandırılmalıdır. Bu dönemde oyun oynama, bahçeye çıkma, parka gitme gibi basit eğlencelerin yanında spor da olmalıdır.”

“7-15 yaş arası çocukların fast food tarzı beslenme tarzından kesinlikle uzak tutulması gerekir. Çocuklara 10 yaşından itibaren sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırılmalı, fast food’un zararları öğretilmelidir. Çocukluk çağından itibaren sağlıklı ve dengeli beslenen çocuklar, yine genç yaşlardan itibaren spor yaparak hayatını devam ettirdiğinde, 80 yaşına geldiğinde bile golf oynayabilir. Ancak aynı yaşta başka bir kişi, yaşam kalitesini düşüren her türlü olumsuz etmen nedeniyle tekerlekli sandalyeye dahi bağlı kalabilir.”

Sınav stresi kalpten 5 yıl götürüyor
“Gençlerin üzerine yüklenen ağır sınav stresi, kalp yaşını olumsuz etkiliyor. 12-13 yaşındaki bir çocuk 3 yıl yarış atı gibi koşturuluyor, sürekli sınavlara hazırlanıyor. Her sınav dönemi çocukların damar yaşına 5 yıl ekliyor. 18 yaşına gelmiş ve en az iki sınav geçirmiş olan bir gencin kalp yaşı, üzerine eklenen ortalama 7 yıl ile birlikte en az 25 oluyor.”