Toplam 2 sonuçtan 1 ile 2 arası gösteriliyor

Konu: Uyku Felci

  1. #1

    Uyku Felci

    Uykunun REM (rüyalı uyku) döneminde kaslarımız neredeyse felç halindeki kadar gevşer. Bu durumdayken zihin birdenbire uyanırsa kişi kıpırdayamadığı, bağırdığı halde sesi çıkmadığı için paniğe kapılır. Paniğe bazen halüsinasyonlar eşlik eder. Bu duruma uyku felci denir.

    Hepimiz uyku sırasında kabus, karabasan yaşamaktan çok korkarız. Oysa bunlar, tıpta ‘parasomni’ denilen, uyku sırasında fark edilmeden yapılan davranışlardan. Karabasan uyku felciyle, gerçekmiş sayılan hayallerin birlikteliğinden oluşuyor. Çok korkutucu bir tablo olmasına rağmen kendiliğinden geçiyor.



    Kâbus bozukluğu, bildiğimiz kabuslarla mı ilgilidir?
    Kâbus bozukluğu bir tür parasomnidir. Parasomniler uykuya dalarken, uyanırken veya uyku sırasında, istenmeyen davranışların, anormal hareketlerin ortaya çıktığı durumlardır. Kabus bozukluğu REM döneminde ortaya çıkar. Hasta, korkunç rüyalar görerek uyanır. Rüyanın içeriğini rahatlıkla hatırlayabilir. Genellikle yaşadığı korku nedeniyle tekrar uyuyamaz. Kabuslar psikolojik travma sonrası ortaya çıkabilir.

    Uyku felci nedir?
    Parasomnilerden biri de uyku felcidir. Normalde uykumuzun REM (rüyalı uyku) döneminde hemen hemen tüm kaslarımız felç durumunda denecek kadar gevşer. Zihni uyanmasına rağmen kişinin vücudundaki felç durumunun sürmesine uyku felci denir. Uyku felci birkaç dakika sürer ve kendiliğinden düzelir. Bu evrede kişiye seslenilirse veya dokunulursa da durum düzelir. Seyrek meydana gelir ama çok korku verici bir durum olduğu için, yaşam boyu bir kez bile bu anı yaşayan kişi bunu ömür boyu unutmaz. Uyandığında parmaklarını bile oynatamamak, bağırmak için çabaladığında fısıltı şeklinde bile sesinin zor çıkması kişiyi elbette korkutur. Uyku felcine bazen gerçekmiş gibi algılanan hayaller (halüsinasyonlar) eşlik edebilir. Odada yaratıklar, korkunç şekilde görülebilen varlıklar vardır. Ya da görülmeyen ama odada varlığı hissedilen bir canlı olabilir. Uyku felci ve halüsinasyonların birlikteliği halk arasında ‘karabasan’ diye adlandırılır. Bu kadar korkutucu ve renkli bir tablo olmasına rağmen, uyku felci genellikle tedaviye gerek kalmadan kendiliğinden düzelir.

    Uykuda yeme nasıl olur, uykudayken yemek yenebilir mi?
    Bu da bir çeşit parasomnidir. Tam adı, uykuyla ilişkili yeme bozukluğudur. Genellikle uyurgezerlikle birlikte ortaya çıkar. Bu kişiler kendi kontrollerinin dışında uyku sırasında kalkıp yemek yer. Yemek hazırlamaya, pişirmeye kalkışır, bu sırada uykuda veya yarı uykudadır. Yarı uyanık durumda olduğu için elinden malzemeleri düşürüp kendini yaralayabilir.

    Üstelik yedikleri, yenebilecek şeyler de olmayabilir. Örneğin donmuş pizza, pişirilmemiş et, kedi maması, hatta deterjan yiyebilir. Bu tür parasomni aşırı kilo alımına, zehirlenmelere sebep olabilir. Ayrıca gece boyunca birçok defa yemek için kalktığı için hastanın uykusu kesintiye uğrar. Bu da sabah yorgun uyanmasına ve gün boyu uyuklamasına yol açar. Ertesi gün hasta gece ne yaptığını ya hiç hatırlamaz ya da çok azını hatırlar.

    Başka hangi parasomniler vardır?
    Uykuda inleme, uykuda kafada patlama hissi, uykuyla ilişkili halüsinasyonlar sayılabilir.

    Parasomnilerin tanısı nasıl konur?
    Genellikle hastanın kendisi ve ailesiyle yapılan görüşmelerde durumun parasomni olup olmadığı anlaşılır. Bununla birlikte parasomniler bazen uykuda geçirilen epilepsi (sara) nöbetleriyle çok benzerlik gösterir. Bu ayrımı yaparken çok dikkatli olmak gerekir, karışabilen durumlarda uyku laboratuvarında uyku testi yapmak şart. Parasomniler çoğunlukla çocukluk çağında ortaya çıkar. Ama sorun erişkin yaşlarda devam ediyor, çok sık beliriyorsa, beraberinde horlama, apne gibi bir sorun varsa uyku laboratuvarında incelenmesi gerekir.

    Parasomni epilepsiyle nasıl karışır? Epilepsi sadece uykuda olabilir mi?
    Evet, bazı epilepsi tipleri, özellikle de beynin ön tarafından kaynaklananlar sadece uykuda ortaya çıkabilir. Epilepsi nöbetleri sadece çırpınma, kasılma değil, garip davranışlarla da kendini gösterebilir. Bu nedenle parasomnilerle sık karıştırılır. Uykudaki bir epilepsi nöbetinde hasta yatağında oturup bağırabilir, yatakta bir şeyler arıyormuş gibi hareketler yapabilir, bazen yataktan kalkıp gitmeye çalışır, tepinme hareketleri olabilir. Parasomniler gibi uykudaki epilepsiler de aileseldir. Yani aynı ailenin birkaç bireyinde birden uykuda epilepsi nöbeti görülebilir.

    Uyku testi sırasında hastanın uykudaki garip davranışı ortaya çıkmazsa testin yararı olur mu?
    Evet, olur. Çünkü biz laboratuvarda sadece o davranışı görmeyi beklemiyoruz. Eğer şikâyet konusu olan garip davranış epilepsiye bağlıysa, o davranışın ortaya çıkmadığı zaman bile beyin dalgalarında anormallikler görürüz. Bu da davranışın epilepsiye bağlı olduğunu anlamak için yeterli.

    Parasomnilerin ortaya çıkmasını engellemek için neler yapılabilir?
    Parasomnisi olanlar öncelikle uykusuzluktan ve uykuyu kesintiye uğratan durumlardan kaçınmalı. Tabii uykuyu horlama, apne gibi durumlar bölüyorsa, bunların tedavisi yapılmalı. Bazı parasomniler, başka sebeplerle kullanılan ilaçların aniden kesilmesiyle ortaya çıkabilir. Bu nedenle her tür ilaç doktor tavsiyesi ve kontrolüyle kullanılmalı, kesilmeli.

    Hasta yakınlarına önerileriniz neler?
    Parasomniler uyku bozuklukları içinde en sık görülen bozukluklar değil. Ancak tanı doğru olmalı ve yaklaşım buna göre gerçekleşmeli. Hasta yakınlarına burada iyi birer gözlemci olarak önemli bir rol düşüyor. Özellikle anne ve babalar çocuklarını dikkatle izlemeli, olayı doğru ve abartısız bir şekilde başvuracakları uzman hekime anlatmalı. Parasomnileri, gerekli ya da gereksiz bazı ilaç kullanımları da başlatabilir. Hastaların da bu gibi durumlarda dikkatli olmaları, bilinçsiz ilaç (uyku ilaçları, antidepresan ilaçlar gibi) kullanımından kaçınmaları çok önemli.

    Doç. Dr. Nalan Kayrak





  2. #2
    Halk dilinde karabasan bilimde parasomni
    payalışım için tşkrler kardeşim..



Benzer Konular

  1. Felci Önleyen Yiyecekler
    Konuyu Açan: Gizdüşüm, Forum: Şifalı Bitkiler ve Alternatif Tıp.
    Cevap: 2
    Son Mesaj : 08-Ara-2012, 19:20
  2. Zeytinyağı Felci Önlüyor
    Konuyu Açan: apocalypse, Forum: Sağlık Haberleri.
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 19-Haz-2011, 18:18
  3. Beyin Felci Hakkında Herşey...
    Konuyu Açan: Renan, Forum: Beyin ve Sinir Sistemi Sağlığı.
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 28-Nis-2011, 09:23
  4. Yüz Felci Hakkında...
    Konuyu Açan: Renan, Forum: Beyin ve Sinir Sistemi Sağlığı.
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 03-Mar-2011, 00:01
  5. Çocuk Felci (Poliomyelit)...
    Konuyu Açan: Renan, Forum: Anne ve Bebek Sağlığı.
    Cevap: 0
    Son Mesaj : 01-Mar-2011, 02:05
Sitemiz kişiler arası iletişimi sağlayan bir servis sağlayıcıdır. Kişilerin yazdıkları kendi sorumluluklarındadır.
Hukuki gerekçeler ile kaldırılması talep edilen içerikler için lütfen iletişim linkini kullanınız.

Sitemizdeki yazılar telif hakları ile korunmaktadır. İzinsiz alıntı yapılamaz ©estanbul.com