Jump to content
Sign in to follow this  
Olcix

Medea, Jason, Argon ve Altın Post

Recommended Posts

Mitolojide “altın post” Phriksos ile Helle’yi sırtında Yunanistan’dan Karadeniz’e taşımış olan kanatlı koçun altın postur. Kralın çocuklarını, üvey annelerini kurban etmeye karar verir. Tam bu sırada gökten inen altın postlu koç çocukları Kafkaslara kaçırır.

 

medea-jason-argon-ve-altin-post-70583.jpg

 

 

Mitolojide Medea sembolü birçok yönüyle kadınların yaşam aşamalarını sembolize ederken, Altın Post ise zenginliği, gücü ve iktidarı sembolize eder. Jason (İason), Yunan mitolojisinde altın postu arayan Argonotların önderidir.

Medea; Yunan mitolojisinde en uzun aşk hikâyesinin kahramanıdır... Kolhida (Colchis) kralı Ayet (Aites)’in kızıdır. Dedesi Helios, güneşin oğludur. Halası Kirke ve annesinden simyacılığı öğrenmiştir. Yunan mitolojisinde en uzun aşk hikâyesinin kahramanıdır. Ortak düşünce onun ‘akıllı, bilgili, simyayı bilen, eğitimli güzel bir prenses’ olduğu yönündedir. Titan olduğu söylenir. Halası ve annesinden simyacılığı öğrenmiştir.

İskenderiye, Yunan ve Roma kaynaklarına göre büyücü olarak tanımlanır. Phaidre’nin dünya düşüncesi ve tarihçesi kitabında, tahrik edici, duygulara ilham veren, kurbanlarını delirten, kindar, öc alıcı, öldüren bir Tanrıça olduğu söylenir. Heredot, Medea’nın, kardeşini, çocuklarını ve amcasını öldüren bir câni kraliçe olduğunu iddia eder. Sicilyalı Diodores dünya tarihi kitabında Medea’yı dürüst, bilgili, sevecen biri olarak tarif eder. Evripides’in Essene Medea’sı, Medea’nın çocuklarını koruduğunu ancak çocuklarını Korinthoslular’ın öldürmesine engel olamadığını Medea’nın Atina’ya (Athena) kaçtığını, yeniden evlendiğini ve mutlu olduğunu söyler. İskenderiye’deki Eski Mısır kaynakları ise Onu, ‘içi tamamen insani duygularla dolu, acımasız babasına karşı gelmiş bir prensestir’ diye tarif eder.

Medea’yı anlatanların ortak düşüncesi, Onun ‘akıllı, bilgili, simyayı bilen, eğitimli güzel bir prenses’ olduğu yönündedir.

Atası titan, dedesi güneş tanrısı olsa da, mitolojik çağda yaşamış, acımasız, zâlim veya sevecen olsa da, Medea ile aynı antik dili konuşuyoruz. O bizden biridir ve bizi milattan önce ve sonra dünyaya ilk O tanıtmıştır. Öyleki günümüzde hâlâ;

Medisin: Media’nın kitabı, Media’nın iksir bilgileri, günümüzde tıb ve eczacılık

Media (Medya): Görsel ve yazılı yayının ortak adı,

Media: Yunanca’da kahraman,

Medea: Büyük İskenderden önce ve sonraki Hazar Denizi’nin güney batısı, anlamlarında kullanılmaktadır.

alt%C4%B1n%20post.jpg

Hikâye Yunan şehri Korinthos’da başlar. Iason, babasından tahtı gasp eden amcası Pelias'tan tahtı geri ister. Pelias, buna karşılık Altın Post'u bulup getirmesini şart koşar. Çünkü bir büyücü Kral Pelias’a Iason’un krallığı kendisinden alacağını söylemiştir. Kral da Iason’u Altın Post’u getirmesi için görevlendirir. Amacı imkânsız bir görev yükleyerek Iason’u uzaklaştırmaktır..

Yunanistan’da Yason (İason)’un başkanlığında kahramanlar bir araya gelirler ve “Altın Post”u ele geçirmek için Kolhis'e gitmeye karar verirler. Athena, Argos adlı ustayı gemi yapması için görevlendirir. Kutsal Meşe Ağacı’ndan gemiyi yaparlar. Dümenini Athena kendisi yapar ve büyülü.bir güç verir.

Usta Argos, gemiyi yaptığı adaya Argos, gemiye Argo ve gemicilere de Argonotlar adını verir. Lemnos, Çanakkale, Dardanel, Rumeli Feneri, Ereğli (Heraklia), Sinop, Yason Burnu, Trabzon’dan geçerler. Phasis ırmağı ve nihayet Kolhis’e, batı kaynaklarına göre Phasis şehrine, Gürcü kaynaklarına göre Aia’ya gelirler. Altın Post bu ülkede muhafaza edilmektedir. Phasis ırmağı ağzındaki bu şehir çok görkemli ve zengindir. Argonotlar bu kadar görkemli bir şehir görmeyi beklememektedirler.

Iason Medea’nın babası Aites’ten Altın Post’un kendilerine verilmesini ister. Kral vereceğini söyler ama şartları vardır. Ağızlarından ateş çıkan öküzlerle bir tarlayı kazmasını, ejderhayı öldürmesini ve dişlerini o tarlaya gömmesini ister. O dişlerin her birinden askerler çıkacak ve Jason da onları yenecektir. Kral nasılsa Jason bunları hiçbir zaman yapamaz ve ölecektir diye düşünür.

Eros’un oku Medea’yı kalbinden vurmuş, ona aşık olmuştur. Medea, Iason’a yardım eder. Altın Post’u bekleyen ejderi uyutur ve Jason'a bir mızrak verir. Jason da Medea'nın yardımıyla ejderhayı öldürür ve postu alır. Argonotlar Altın Post’la beraber, Medea ve kardeşini alarak Kolhis’ten kaçarlar. Kaçmalarına çok öfkelenen Aites, Argonotların peşine düşer. Bir inanışa göre, Medea’nın kardeşini öldürüp parçaladığını ve denize attığını, babası oğlunun parçalarını toplarken kendilerinin zaman kazanarak kaçtıklarını söyler. İskenderiye kaynakları, Gürcü ve bazı Yunan tarihçileri böyle bir vahşetten söz etmez.

 

Altın Post Poseidon’a adak olarak sunulur. Medea ve Iason evlenirler. İki çocukları dünyaya gelir. Medea Iason’un kral olabilmesi için Kral Peidos’u, büyü yoluyla kızlarına öldürtür ve kocası Iason kral olur.

Medea bitkilerden ilaçlar yapabilen bir şifacıdır. Ancak halası Kirke gibi ıssız bir adada yaşamak yerine yaşamın içerisinde olmayı seçmiştir. Aşık olur, babasına ve ülkesine ihanet eder, evlenir, anne olur. Kocasına her işinde yardım eder. Ancak zayıf karakterli kocası tarafından kullanılır ve ihanete uğrar. Ülkesinden uzakta, dışlanan durumuna düştüğü kocasının ülkesinde, kocası tarafından terk edilmesi Medea’ya kıskançlık ve intikam duygularını yükler. O artık vatansız, yersiz yurtsuzdur. Sürgün olması da bir çözüm değildir.

Bu uzun aşk ve kahramanlık hikayesinin önemli unsurlarını şu şekilde maddelemek mümkün. Maddeler büyüyk oranda ;

argon%20gemisi.jpg

 

ARGO GEMİSİ: Adı "hızlı" anlamına gelen Argo gemisi Karadeniz'in Kolkhis ülkesine Altın Postu aramaya giden kahramanlar için yapılmış elli beş kürekli bir gemidir. Onu yapan ustanın adı Argos'tur.

ARGONAUTLAR: Sefere katılanlar Troya efsanesi kahramanlarından önceki kuşaktan kişilerdir. Mythos yazarlarının verdikleri isimler genelde birbirini tutmaz ancak en ünlü kahramanlar şunlar: Iason, gemi ustası Argos, dümenci Tiphys, ozan Orpheus, Idmon, Amphiaraos ve Mopsos adlı biliciler, Boreas'ın oğulları Kalais ve Zetes, Kastos ile Polydeukes, Pelus ile Telamon, Meleagros, Herakles ve daha başkaları.

Argonath ayrıca “Yüzüklerin Efendisi” isimli eserde de Anduin nehri üzerindeki devasa İsildur ve Anarion heykelleridir. Gondor'un kuzey sınırını oluşturur. Argonath, "iki asil taş" demektir.

 

ALTIN POST: Altın post bir zamanlar Athamas'ın çocukları Phriksos ile Helle'yi sırtına alıp Yunanistan'dan Karadeniz'deki Kolkhis ülkesine kaçıran kanatlı koçun pöstekesidir. Helle Çanakkale Boğazını (Hellespontos) geçerken denize düşmüş sonra Phriksos tek başına Kolkhis'e varır ve kendisine iyi davranan Aietes'e Zeus'a kurban ettiği koçun postunu verir. Aietes de bu eşsiz postu tanrı Ares'e adanmış bir korulukta saklar.

SEFERİN NEDENİ: Iolkos kralı Aison tahtını üvey kardeşi Pelias'a kaptırmıştı. Aison'un oğul Iason delikanlılık çağına gelince Pelias'ın karşısına çıkıp tahtı geri ister. Pelias da ondan kurtulmak için önce Kolkhis'e gidip Phriksos'un orada bıraktığı Altın Postu getirmesini buyurur. Iason bu sefere çıkmak zorunda kalır, Yunanistan'da ne kadar gözü pek yiğit varsa hepsini toplar ve Phriksos'un oğlu ünlü usta Argos'a bir gemi yaptırdıktan, bu işte tanrıça Athena'dan bir yardım gördükten sonra yola çıkar.

argon%20gemisinin%20seyaharti.jpg

YOLCULUK: Argo gemisi Teselya'daki bir limandan denize indirildi. Tanrı Apollon'a yapılan kurbanlar bilici İdmon tarafından iyiye yorumlandı. İdmon'un kendisinden başka tüm yolcular geri dönecekti.

LEMNOS ADASI: Birinci durak Lemnos adasıydı. Adanın kadınları kocalarını öldürmüşlerdi. Adada erkek olmadığı için Lemnos kadınları Argonaut'ları iyi karşıladılar ve onlardan çocuk sahibi oldular.

 

SEMENDİREK, KYZİKOS: Çanakkale Boğazında'na girmeden Samonthrake (Semendirek) adasına vardılar ve ozan Orpheus'un öğüdüne uyarak adadaki gizemlere erdirildiler. Oradan Marmara Denizi'ne girdiler. Burada Kyzikos kralı Kyzikos'u Delion'lar yanlışlıkla öldürdüler.

 

MYSIA'DA HYLAS'IN KAYBOLMASI: Mysia kıyılarına vardıklarında Herakles ormana kırılmış olan küreğini yenilemek için gider, yanına çok sevdiği Hylas adında genç de vardır. Delikanlıyı tatlı su aramaya göndermişlerdi. Geri gelmeyince Herakles onu aramaya gider. Şafak sökerken hala dönmeyen Herakles ve Hylas'ı orada bırakmak zorunda kalarak gemi yoluna devam etti.

 

AMYKOS, PHINEUS: Khalkedon'a (Kadıköy) yerleşmiş dev Amykos'u Polydeukes'in yenmesi üzerine yelken açan Argo gemisini fırtına boğazlardan uzaklara Trakya kıyılarına atar. Orada Poseidon'un oğlu kör kral Phineus'a rastlarlar. Bu kral Harpya'lar belasına uğramış. Kanatlı kadın yüzlü canavarlar olan Harpya'ları rüzgar tanrı Boreas'ın oğulları Kalais ve Zetes yener ve kovarlar. Bu iyiliğe karşılık Phineus Argonaut'lara ilerde karşılarına çıkacak tehlikeleri nasıl atlatabileceklerini anlatır.

 

%C3%A7arp%C4%B1%C5%9Fan%20kayalar.jpg

 

ÇARPIŞAN KAYALAR: Karadeniz'e çıkmadan Symplegad'lar yani çarpışan kayalardan geçmeleri gerektiğini söyler Phineus. Mavi kayalar diye de tanımlanan bu kayalardan bir gemi geçti mi yerlerinden oynar ve birleşerek kapanır, aralarında ne varsa paramparça olurmuş. Phineus Argonaut'lara şöyle bir denemede bulunmalarını salık verir: Bir güvercin uçursunlar kayaların arasından, güvercin geçebilirse kendileri de geçmeye kalkışsınlar yoksa vazgeçip gerisin geri Yunanistan'a dönsünler. Güvercin kuyruğundan bir kaç tüyünü yitirerek karşı yöne geçer arkasından Argo gemisi Symplegad'ların arasından geçer kuş gibi pupası biraz zedelenir. Bundan sonra Çarpışan Kayaların çarpışmaktan vazgeçtikleri ve yerlerine mıhlandıkları anlatılır.

 

AMAZONLAR VE KOLKHIS'E VARIŞ: İlk durak Maryandyn'lerin ülkesidir. Kral Lykos onları iyi karşılar ama bir yaban domuzu avında bilici İdmon ve dümenci Tiphys ölürler. Argonaut'lar daha öteye kadar gidip Amazonlar ülkesine çıkarlar. Daha sonra Kafkas dağlarının göründüğü kıyılara kadar ilerlerler ve Kolkhis ülkesine varırlar.

 

ALTIN POSTUN ALINMASI: Argonaut'lar Altın Post'u geri istemek için kral Aietes'in karşısına çıktıklarında kralın kızı Medeia Iason'u görür ve büyük bir aşkla ona tutulur. Güçlü bir büyücü olan Medeia bundan böyle Argonaut'ların ve Iason'un tüm işlerini eline alır ve dileğince yönetir. Kral Aietes görünüşte Altın Post'u vermeye razıdır, ama bir ejderi öldürmesini, ateş püskürten tunç ayaklı iki boğayı boyunduruğa koşup öldürülen ejderin dişlerini ekmesini şart koşar. Iason ister istemez bu koşullara evet der. Medeia araya girer, Iason'a kendisini eş olarak almaya söz verirse yardım edeceğini bildirir. Sonra yiğide büyülü bir merhem hazırlar. Bedene sürüldü mü bu merhem deriyi silah geçmez hale sokar, bir gün boyunca ne yaralanır ne de ölür. Ejderin dişlerini toprağa ektikten sonra silahlı adamlar biteceğini aralarına bir taş atarsa bunların kavgaya tutuşup birbirlerini öldüreceğini de söyler. Medeia'nın dediği gibi de olur, Iason bu görevi başarır ancak Aites postu vermek istemez. Argo gemisini yakmaya ve gemicileri öldürmeye kalkar ama Medeia daha hızlı davranarak Iason ile el ele vererek Altın Postu alarak gemiye binip kaçmışlardır. Ertesi gün şafak sökmeden yola çıkar Argo. Medeia babasının kendilerine yetişip yakalamaması için korkunç bir çare bulur. Kardeşi Apsyrtos'u kesip doğradı ve parçalarını yol boyunca serperek uzaklaştılar. Babası ve adamları Apsyrtos'un parçalarını toplamak ile vakit kaybederek Argo'ya yetişemediler.

Phrixos_und_Helle.jpg

 

DÖNÜŞ YOLCULUĞU: Destanın bu bölümü de karışıktır. Bir anlatıma göre Argo Karadeniz'de Istros (Tuna) ırmağının ağzına varır ve ırmak yoluyla Adriatik denizine çıkar. Ama Zeus'un öfkesine uğrayıp fırtınaya tutulurlar. Medeia'nın halası büyücü Kirke'yi bulmaya giderler. Kirke Medeia'yı kardeşini öldürme suçundan arındırır ama Iason'u ağırlamak istemez.

 

YUNANİSTAN'A VARIŞ: Iason Altın Post'u amcası Pelias'a vermek üzere Iolkos'a döner. Babası Aison'un öldüğü haberini alır ve amcasının da tahtı geri vermeye yanaşmadığını görür. Burada Medeia tüyler ürpertici bir oyun hazırlar. Pelias'ın kızlarıyla arkadaşlık kurar, yaşlanmakta olan babalarını gençleştirmenin çaresini kendilerine öğreteceğini söyler ve örnek olarak yaşlı bir koç alarak keser büyülü otlar kaynatılan bir kazan içine atar ve körpe bir kuzu çıkar içinden. Pelias'ın kızları bu oyuna inanarak babalarını öldürürler ve kazana atarlar fakat dirilmediğini görünce çılgına dönerler ve yurttan sürülürler.

 

MEDEIA'NIN SONU: Iason ile Medeia bu suçu işledikten sonra Pelias'ın oğulları tarafından Iolkkos'tan kovulurlar. Korinthos kralı Kreon onları iyi karşılar ama bir süre sarayında alı koyduktan sonra Medeia'yı uzaklaştırmanın çarelerini arar. Iasonda korkunç karısından bıkmışa benzer, Kreon'un kızı Kreusa ile evlenmek üzere Medeia'yı boşamaya ve Kolkhis'e geri göndermeye kalkar. O sırada büyücü kadın ömrünün en korkunç suçunu işler. Kreusa'ya güya düğün hediyesi olarak bir elbise gönderir, kız onu giyer giymez yanmaya başlar bu işler olup biterken Iason'dan olan iki oğlunu boğar ve babalarına ölülerini gösterir. Bundan sonra atası Helios'un kendisine gönderdiği araba ile Atina'ya uçar. OradaAigeus'a kendisi ile evlenirse kendisine çocuk vereceğini söyler ve Theseus'u öldürmeye çalışır. Atina'dan da sürülür. Kolkhis'e döndüğü ve türlü suçlardan sonra babası ile barıştığına dair bazı efsanelerde anlatılır.

derleme

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...