Jump to content
Sign in to follow this  
Renan

Türklerin İlk Bağımsızlık Mücadelesi Olarak Anılan Olay: 'Kürşad Ayaklanması'...

Recommended Posts

Türklerin İlk Bağımsızlık Mücadelesi Olarak Anılan Olay: 'Kürşad Ayaklanması'

 

Olayın gerçekleştiği tarihte Göktürk Hanedanlığı Çin'in esareti altında bulunmaktaydı.

s-91a8cbf3ffb10f8e9506486a55afadafca926c71.webp

Çin'in yıllarca uyguladığı politika sonucunda Doğu ve Batı Göktürkleri evvela birbirinden ayrıştırılmış, ardından da mağlubiyete uğratılarak esaret altına alınmıştı. 630'lu yıllarda başlayarak 680'li yıllara kadar sürecek olan 50 yıllık esaret sürecine girilmişti.

 

Göktürk halkı Çin'in çeşitli bölgelerine yerleştirilerek kontrol altına alınmak istendi.

s-cf76976fc617cbeea5cc2595663aab5217dbb163.webp

Bazı soylular ve iyi askerler ise çeşitli rütbelerle Çin'in emri altına alınmıştı. Kürşad olarak anılacak olan Chie-shih-shuai da işte bu askerlerden birisiydi. İstihdam edilen bu adamların zamanla Türklük bilincinden uzaklaşarak Çinlileşecekleri düşünülüyordu. Fakat evdeki hesap çarşıya uymayacaktı.

 

Göktürklerin büyük bir kısmı asla benliklerini kaybetmediler.

s-cfdca5ea8202da947cb546e832250c69337af181.webp

Hatta Türklük bilincini yitirmedikleri gibi esaret altına düştükleri ilk günden beri daima bağımsızlık planları içerisine girdiler. İşte bu zeminde 639 yılında bağımsızlık alevinin ilk kıvılcımları ateşlenecektir.

 

Peki nereden çıktı bu Kürşad ismi?

s-1ab485117522870050aa13d70058e1b0b669ff9d.webp

Olayın ana karakterinin adı Çin kaynaklarında Chie-shih-shuai olarak geçmektedir. Zira Hüseyin Nihal Atsız, Bozkurtlar adlı romanı için bu karaktere Türkçe bir isim aramış ve Kürşad namını uygun bulmuştur. Hikayenin romanda anlatıldığı günden beri Chie-shih-shuai Kürşad olarak hafızalara kazınmış ve bu tarihi şahsiyetin gerçek adı, bilhassa telaffuzunun da akılda kalması zor olduğu için, unutulmuştur. Olayın adı da o gün bugündür Kürşad Ayaklanması olarak kalmıştır.

 

Chie-shih-shuai 629 yılında abisi T'uli Kağan ile Çin topraklarına gelmişti.

s-a3bdb765574726e4446c4f2158fe8e13d007c761.webp

Abisi Göktürkler'in yıkılışını görerek önceden Çin'e teslim olmuştu. Bu sebeple olsa gerek Chie-shih-shuai ile abisi görüş ayrılığı içerisindeydiler. Bunun yanı sıra Chie-shih-shuai rütbesini birkaç yıl içerisinde yükselterek Çin'de saray muhafızlarının generali olmuştu.

 

Uzun süreden beri bağımsızlık hareketini başlatacak ihtilalin planları yapılıyordu.

s-0fc8244a5bbb85bad81d6f449a571c215fa6db29.webp

Chie-shih-shuai 40 kadar eski Göktürk beyleri ile birlik olduğu gibi abisi T'uli Kağan'ın oğlu Ho-lo-hu'yu da kendi safına çekmişti. Plana göre saraydan çıkıp dolaştığı sırada Prens Li Chih kaçırılacak ve onun vasıtasıyla saraya girilecekti. Daha sonra İmparator T'ai-tsung esir alınacaktı.

 

Her şey yolunda giderse Ho-lo-hu Kağan yapılacak ve Göktürk Hanedanı yeniden tesis edilecekti.

 

Chie-shih-shuai ve 40 kadar adam Çin sarayının etrafında prensi beklemeye koyuldular.

s-08fb1bf19661ac7adf93961b87f6437215ce4587.webp

Fakat tam o sırada hiç beklenmedik bir şey oldu. Muazzam bir fırtına patladı ve yağmur başladı. Havanın bozması sebebiyle Prens Li Chih saraydan çıkmadı. Ancak ihtilal ertelenemezdi, zira bu gizli planın açığa çıkma tehlikesi vardı. Chie-shih-shuai kararını verdi, saraya hücum edilip imparator kaçırılacaktı.

 

Bu saatten sonra Çin sarayı tam bir savaş meydanına döndü.

s-3088f26a057149043091068477347c92f6380cf6.webp

Chie-shih-shuai ve takipçileri saray muhafızlarıyla teker teker çarpışıyorlardı. Öyle ki dört savunma hattını da başarıyla geçtiler. Çin imparatorunu ele geçirmeye çok az kalmıştı ki General Sun Wu-k'ai aniden saraya hücum etti.

 

Chie-shih-shuai ve adamlarının bu kuvvetler karşısında durması imkansızdı. Ağırda buldukları atlara binip Ötüken'e doğru dört nala koştular. Wei Irmağı kıyısındaki devriyelerle karşı karşıya geldiler. Çoğu burada yaşamını kaybetti, kaçmaya çalışırken, suları hayli yükselmiş olan ırmakta boğulanlar da oldu.

 

Netice itibarıyla bu olay Türk tarihinde esarete karşı verilen ilk bağımsızlık mücadelesiydi.

s-b167f6eef4c75fe95e4a74f6fe632becb8e32e32.webp

Ayrıca bu ayaklanma Türklerin hiçbir zaman esaret altında kalamayacağının da bir göstergesiydi.

 

Chie-shih-shuai ve 40 kadar adamı bağımsızlık mücadelesinde yaşamlarını kaybettiler. Onların icraatları, 'ya istiklal ya ölüm' sözünün Türk tarihinde daima mevcut olduğunun da mühim bir göstergesidir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...