Jump to content
Sign in to follow this  
Renan

Şok Nedir?Şok Çeşitleri Nelerdir?..

Recommended Posts

Tanım : Şok dolaşım sisteminin akut ve kompleks bir şekilde fonksiyonunu yerine getirememesi sonucu dokuların ihtiyacı olan oksijen ve diğer besin maddelerinin sağlanamaması durumudur. Bütün şoklarda kan basmcı düşmüştür ve kam dokulara perruze edecek yeterli basınç yoktur. Şok,hızla ilerleyen,hayatı tehdit eden bir durumdur. Çok iyi gözlem ve hızlı uygun bir tedavi ile birçok hastanın tamamen iyileşmesi mümkündür.

 

Kan basıncını etkileyen faktörler nelerdir?

 

Kardiyak outputta,periferik dirençte veya venöz kan dönüşünde bir azalma olursa kan basmcı düşecek,şok ortaya çıkabilecektir.

 

Klinik özellikler:

 

Hipotansiyon, Zayıf ince nabız, , Soğuk terleme, Hızlı soluma, Susamışlık hissi, Çok az,yoğun idrar,

Huzursuzluk, Şokun ilk belirtilerinden biri anksiyete dahildir. Hasta kendini kötü hissediyor.

Şokun sınıflandırılması

 

Evre 1 ( Kompanse şok)

 

Bu evrede semptonlar belirgin değil, hafif anksiyete, Kan basıncı ve kalp debisi normal veya hafif düşmüş, Kompansasyon mekanizması olan periferik vazokonstriksiyona bağlı uçlarda ve ciltte soğukluk, taşikardi.

 

Bu döneme preşok dönemi de denir. Normal bir kişi kan volümünün % 10 nun veya 1000 mi sim kaybederse bu duruma girer.

 

Evre 2 (Dekompanse şok)

 

Hipovdemik şokta bu evrede kanın %20-25'şi kaybedilmiştir.

Bu evrede doku perfliziyonunun yetersizliğini önlemede kompansasyon mekanizmaları yetersiz kalır. Klasik şok bulguları gelişir. kan basmeı ve kalp debisi düşer nabız filoform veya alınamaz, huzursuzluk, Oligüni, soğuk tenli cild,extnemitelerde siyanoz, taşikardi

 

Evre 3 (irreversibl şok)

 

Uzun süren şok tablosu durumunda aşırı doku perfuzyon bozukluğu, hücresel fonksiyon bozukluklarına yol açar. Bu dönemde

Mikrosirkülasyon bozulur

Ağır metabolik asidoz gelişir

Doku hipoksisi olur

Organ fonksiyon bozuklukları olur

Şok tablosu oluşturan en önemli üç neden kalp hastalıkları (kardiojenik), hipovolemi ve sepsistir.

 

Şokun Çeşitleri

 

1. Kardiojenik şok

2. Psikojenik şok

3. Nörojenik şok

4. Toksik/Septik şok

5. Anafilaktik şok

6. Hipovdenik şok

 

Kardiyojenik şok

 

Kalbin pompalama fonksiyonunun bozulması ve kardiyonik outputun azalmasıyla ortaya çıkar.Kalp atım hızı veya her atımda pompalanan kan miktarı azalmıştır. Genelde miyokardiak enfarktüsün komplikasyonu olarak ortaya çıkar.

 

Psikojenik şok

 

Duygusal travma veya psikolojik şok sonucunda ortaya çıkabilir. Bu durumda geçici bladikardi görülür, bu da kardiak outputu azaltır, ve kan basmcı düşer. Aynı zamanda periferal vazodilatasyon ve periferal dirençte azalma olur. Şerebral hipoperfuzyon sonucu hastanın bilinci kaybolabilir.

 

Nörojenik şok

 

Şiddetli ağnsı olan hastalarda veya beyin ve spinal yaralanmalarad

görülebilir.

Ağrıda ilk dönemlerde kan basıncı yükselenbilir. Ancak ağn uzun

sürerse veya çok şiddetliyse şoka neden olabilir.

 

Toksik / Septik şok

 

Periferal direnç azalır ve kan basmcı düşer.Bunu yanmda toksemi kapillerin geçirgenliğim arttırır. Bu da damarlardan dokulara plazma ve sıvı geçişine neden olur. Sonuçta Intravasküler volüm ve kalbe dönen kan miktarı azalır. Kardiak output azalır kan basıncı düşer. Septik şokta hastanın cildi pembe ve ılıktır.

 

Anafılaktik şok

 

İlaç,besin,an,böcek sokması veya başka bazı maddelere alerjik reaksiyon sonucunda vücutta büyük oranda histamin salgılanması ile ortaya çıkar. Histamin vazodilatör bir maddedir. Şiddetli hipotansiyona ek olarak genellikle bronkospazm da gelişir. Bütün vücutta yaygın vazodilatasyon, kan basıncmda düşme görülür. Vazodilatasyon ciltte kızarıklıklara neden olur.

 

Şuur Kaybı İlk Yardım ve Acil Bakım Tedavisi

 

Geçici Bilinç Kaybı Nedir

Komatöz vakalarda, koma sebebi açığa çıkarıldıktan sonra ve hastanın çevresi araştırıldıktan sonra ilk yardıma yön verilir. Hastanın soluk yolunun açık tutulması ve solunumun sağlanması, ilk önce yapılması gereken müdahale olmalıdır. İmkanlara dayanan oksijenasyon tercih edilir. Suni solunum yaptırılmaya imkan olmayan baş ve göğüs yaralanmalarında, tıbbi-cerrahi müdahale acilen gerçekleştirilmelidir. Baş travması ve vertebra kırığı daima araştırılmalıdır.

 

Normal vücut fonksiyonlarının devam ettirilmesi ve gelişmiş komplika-syonların giderilmesi çalışmalarıyla acil bakım devam ettirilir. Acil bakım sırasında, sonradan çıkacak vücut fonksiyonlarını bozucu durumlar kontrol altına alınmalıdır.

 

Bu genel açıklamalardan sonra yapılacak âcil bakım uygulamaları şunlardır:

• Hasta uygun yere taşındıktan sonra, solunum kontrol edilir,

• Soluk yolunun açık kalması sağlanır,

• Solunum durmuşsa hemen suni solunuma geçilir,

• Elbiseler sıkı, ya da sıkacak durumda ise elbiseler gevşetilir,

• Solunum gürültülü ve hırıltılı ise hasta yan yatış ya da yüzükoyun pozisyonda yatırılır. Gerekli ise ve baş göğüs travması yoksa hastaya trendelenburg pozisyonu aldırılır. Bu pozisyonda akciğerdeki salgı dışarı atılır,

• Solunum normalse, hasta sırt üstü yatırılarak, baş yana çevrilir. Veya yan yatış pozisyonuna alınır.

• Koma sebebi yok edilmeye çalışılır.• Hastanın ısısı muhafaza edilir. Dışardan ısı uygulanmaz.

 

Şok Geçirme, Şok Geçiren Hastanın Bakımı, Tedavisi

 

Bakım sırasında her türlü fizik hareketlerden kaçınılmalıdır. Ancak hastayı rahatlaştıracak, sürgü verme, el ve yüz yıkama tedbirleri alınmalıdır. Hastayı trendelenburg pozisyonunda tutmadan evvel doktorun talimatı alınır. Çünkü bazı vakalarda trendelenburg pozisyonu üst taraftaki iç kanamaları artırır. Batın organlarının diyafragmaya baskıları da solunumu güçleştirir. Bu ihtimalleri göz önüne alarak tıbbi tedaviden evvel hastayı düz olarak tutmakta fayda vardır. Hastayı sakinleştirmek için barbûtüratlar kullanılabilir. Ağrıların giderilmesi için tıbbi tedavi uygulanır. Çünkü ağrı başlı başına şok yapabilir. Hastaya neler yapılacağı hakkında bilgi vermek ve onun sorularına uygun biçimde cevaplandırmak da endişelerin giderilmesi yönünden gereklidir.

 

Şoke olmuş bir hastaya ilaç verirken, periferik dolaşımın bozulmuş olduğu dikkate alınmalıdır. Deri altı enjeksiyonlar bu nedenle tavsiye edilmez. Deri altı yoluyla ilaç vermek gerekiyorsa, dolaşımın normale dönmesi beklenir.

 

Değilse fazla dozların doğurabileceği komplikasyonlar sonucu durum kötüleşir.

Hastanın tansiyonu, her 5 veya 10 dakikada bir ölçülmelidir. Tansiyonun yükselip alçalmasına göre ayarlanan ilaç dozları bakımından, çok gereklidir. Doku nekrozu yapan ilaçların enjeksiyondan sonra herhangi bir gelişme yapıp yapmadığı da enjeksiyon bölgesinde izlenmesi gereken önemli hususlardan birisidir.

Bakım esnasında şoku meydana getiren sebebe yönelik tedavi uygulanır. Dolaşım sıvı ya da kan kaybı ile yavaşlamış kalp volümü azalmış ise, böbrek üstü bezi salgısı olan epinefrln zamanla etkisiz kalarak denkleştirici damar daraltma özelliği kaybolur. Bundan dolayı önceleri normal olan tansiyon, sonra düşer. Dolaşım iyice yavaşlar, dokularda anoksemi meydana gelir. Solunumun sağlanması ve oksijen verme işlemlerine çabuk başlanmazsa dokularda harabiyetler meydana gelir. Özellikle sinir sistemi, karaciğer, böbrekler ve akciğer dokuları öncelikle harabiyete uğrar. Diğer belirtiler ve tansiyon düşüklüğünün sonucu doku nekrozları hızlanır.

 

Şok sebebi sıvı ya da kan kaybı ise, öncelikle kaybedilen, sıvının yerine konmasına çalışılır. Kan verilmesi gereken vakalarda kan bulununcaya kadar, kan yerini tutacak plazma ya da plazma yerini tutan sıvılar uygulanır. Bu sıvıların bulunması gecikirse serum fizyolojik verilir. Kan, tansiyon normale dönüşene kadar istenilen hızda verilmelidir.

 

Oksijen açlığının giderilmesi için oksijen verme işlemine aynı zamanda başlanabilir.

Elektrolit dengenin bozuk olması halinde veya yetersizliğinde damardan veya ağız yoluyla uygun sıvılar ve elektrolitler verilir.

 

Kan hacmi normale döndürüldükten sonra, damarları daraltan ilaçlar verilir. Şok, kalp yetmezliğine bağlı ise kalp tonikleri verilir.

Kortizon tedavisi görmüş bir hastanın böbrek üstü bezi atrofiye uğrayabilir. Bunun sonucu olarak primer şok hızla gelişir. Böyle vakalarda damardan kortizon verilerek şok tedavisi yapılabilir.

 

İhtilaç krizleri

 

Bir davranış bozukluğu, yalnız bir akıl hastalığının değil, beyin hücresinin zaafının da sonucu olabilir. Bunu öncelikle düşünmekte yarar vardır, çünkü bu konudaki tıbbi yardım türü, bazen hayati önem taşıyacak hale gelebilir. Bu tür nöbetlerde zoraki baş ve kol hareketleri, tutarsız konuşmalar veya tehlikeli intihar girişimleri görülür. Çevre için de tehdit yaratabilir. Alkoliklerde ortaya çıkan "delirium iremens" haline çok benzeyebilir.

 

İhtilaç Krizlerinde Tedavi ve Yapılması gereken

 

Bu endişe verici ve tehlikeli dahi olabilecek durumla karşılaşırsanız, öncelikle davranışınızın bir dramı önleyebileceğini bilin. Soğukkanlılığınızı koruyun. Nöbet geçiren kişi kendisi veya çevresi için tehlikeli olmaya başlarsa, belli etmeden polise haber verin. Bu arada kendisiyle konuşarak ilişkiyi sürdürün, diyalogu koparmayın, koruyucu bir iyilikle üzerine eğilin, onu tahrikten, inatla karşı çıkmaktan kaçının. Saçmalıklarına katılmanız gerekse bile, konuşmayı kesmeyin. Bu bozukluklar bir beyin arızasından ileri ge­liyorsa, ancak bir doktor teşhis koyabilir. Gösterişli bir tedavi jesti de söz konusudur (örneğin hipoglisemi gibi).

 

Çırpınmalar, Çırpınma Nedir

 

Normal kas gücü, uzuv hareketsiz iken dahi kasları gerilim halinde tutar.

Gücün yeğinliğindeki salınımlar, aslında ciddi bir belirti olmayan sarsıntılara yol açar. Özellikle de korku ve öfke hallerinden sonra ortaya çıkar.

Buna karşılık kas gücünün geniş çaplı salınımları yüz veya uzuvların bir bölümünde çok daha önemli "ihtilaçlı" hareketler yaratır.

 

Doktor olmayan birinin bu kasılma ve çırpınmaların sonradan mı , yoksa tedaviden mi veya başka bir nedenden mi kaynaklandığını anlaması zordur. Bu yüzden burada çırpınma ve kasılma olarak, önceden sağlıklı birinin geçireceği ve doktor olmayan kişilerde beyin hücrelerinde bir arıza olacağı kuşkusu uyandıran istemsiz ih­tilaç hareketlerini kastettik.

Sara krizinden sonra, bazen hasta derin bir komaya girebilir, ama bu geçicidir. Bazen de yine geçici davranış bozuklukları ve krizi hatırlamamak hali görülür.

 

Çırpınma Tedavisi ve Yapılması gereken

 

Daha çok bir uzuvda veya yüzde başlayıp, sonra bütün vücuda yayılan çırpınma krizlerinde, önce hastayı yere düşmeden tutmaya çalışın. Çünkü bilincini kaybetmiştir.

Hasta çırpınmaya ve kasılmaya başlayınca, dilini ısırması ve kan yutması mümkündür. Bunu önlemek için, dişlerinin arasına yuvarlayacağınız bir mendil sokun.

 

Daha sonra kendisini yan emniyet yatışında yere uzatın. Çünkü krizi geçici koma hali izleyecektir. Derhal doktor çağırın.

 

Şok Hali, Şok Geçirme, Şok ve Bilinç Kaybı

 

Şok ya da bayılma hali, damarlardaki kanın bazen azalması, bazen de damarlara intibak etmekte güçlük çekmesinden kaynaklanan bir kan dolaşımı bozukluğudur.

 

Bu tür bayılmanın ciddi olup olmadığını siz bilemezsiniz. Bunu ancak bir doktor söyleyebilir. Ancak basit bir bayılma olayında bile ne yapılması gerektiğini bilemezseniz, bu bile felaketle sonuçlanabilir.

 

Şok Belirtileri

 

Had bir zedelenme, şiddetli bir ağrı, bir kanama ya da ciddi hastalıklardan sonra, kan damarlarının çevresindeki kaslar ya tam olarak gevşer veya aksine aşırı gerilir: Bayılmayla sonuçlanan şoklara, bu sebep olur.

 

Kişinin yüzü solar, soğuk ter atar. Bilincini kaybetmese bile, normal halinde değildir. Kuşkulu, telaşlı, tutarsızdır. Ölçülmesi de zorlaşır. Parmak uçlan soğur. Üşümekten ve susamaktan şikâyet eder.

 

Şok Geçirme Durumunda Tedavisi ve Yapılması gereken

 

Derhal doktordan yardım isteyin. Bu arada bayılan kişinin sıcak kalmasını sağlayın. Kendisini sırt üstü yatırıp, gerektiğinde ayaklarını biraz daha yukarı kaldırın. Böylece beynine daha çok kan ulaşmasını sağlayabilirsiniz.

 

Özellikle onu ayakta ya da oturur durumda bırakmayın. Beyni kanla gerektiği kadar beslenmediğinden, bayılıp düşebilir.

 

Bayılma ya da şok durumundaki birinin kan dolaşımı, yarı boş bir şişeye benzetilebilir, içerdeki sıvının bütün şişeye yetmesi isteniyorsa, hastayı sırt üstü yatırmak gerekir.

 

Beyninin kanla beslenmesi gereken kişi sırt üstü yere yatırıldıktan sonra, tıbbi yardım beklemek gerekir.

 

 

Share this post


Link to post
Share on other sites

1. Kardiojenik şok

2. Psikojenik şok

3. Nörojenik şok

4. Toksik/Septik şok

5. Anafilaktik şok

6. Hipovdenik şok

 

7.tetanoz şok:rofl::rofl::rofl: henüz tıp çare bulamadı:rofl::rofl:nasa araştırıyor:rofl:

Share this post


Link to post
Share on other sites
1. Kardiojenik şok

2. Psikojenik şok

3. Nörojenik şok

4. Toksik/Septik şok

5. Anafilaktik şok

6. Hipovdenik şok

 

8.tetanoz şok:rofl::rofl::rofl: henüz tıp çare bulamadı:rofl::rofl:nasa araştırıyor:rofl:

 

 

demek sende şok etkisi yaratıyorum memnun oldum:rofl:istersen bi sarsayım kendine gelirsin:rofl:

7 numarayıda kendin için ayırdın heralde :rofl:

Share this post


Link to post
Share on other sites
demek sende şok etkisi yaratıyorum memnun oldum:rofl:istersen bi sarsayım kendine gelirsin:rofl:

7 numarayıda kendin için ayırdın heralde :rofl:

sadece bende yaratmıyosun o etkiyi:rofl::rofl::rofl:naptığımı bilmiyorum kusura bakma merak etme az sonra seni almaya gelicekler malum inceleme araştırma gerçii incele incele bitmezsinde:rofl::rofl:bir tonsun ya:rofl:

Share this post


Link to post
Share on other sites
Guest Aperion

djinn şok da olur mu peki ?

Share this post


Link to post
Share on other sites
sadece bende yaratmıyosun o etkiyi:rofl::rofl::rofl:naptığımı bilmiyorum kusura bakma merak etme az sonra seni almaya gelicekler malum inceleme araştırma gerçii incele incele bitmezsinde:rofl::rofl:bir tonsun ya:rofl:

 

sende etime buduma takmış durumdasın:rofl: yaw ecrin nazar deydirdin valla 82 kiloya düşmüşüm bugün tartıldım günden güne eriyorum neden böle yapıosun sen beni sevmiomusun:D

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...