Jump to content
Sign in to follow this  
asetilsalisilikasit

Adamın Teki Oturmuş Yararlı Bilgileri Toplamış, Sabrından Dolayı Kutlarız...

Recommended Posts

iKAMETGÂH iLMUHABERi

Oturma belgesini (ikametgâh ilmuhaberini) artık muhtarlar değil, Nüfus Müdürlükleri veriyor.

Adrese dayalı nüfus sayımından sonra, adresinizde bir değiĢiklik olduysa, muhtardan onaylı '

FORM C' belgesiyle Ġlçe Nüfus Müdürlüğüne durumu bildirmeniz gerekiyor. DeğiĢiklikler

bildirilmez ve durum tespit edilirse ağır para cezaları veriliyor. Nüfus Müdürlüğünde kayıtlı olan

adresinizin doğru olup olmadığını kontrol etmenizde yarar var. Çünkü herhangi bir kurumdan

oturma belgeniz istendiğinde, bunu Nüfus Müdürlüğünden almak durumundasınız. Alınan bu

belgenin geçerlilik süresi 30 (otuz) gündür.

Ayrıntılı bilgiye *adresinden de ulaĢabilirsiniz.

NÜFUS CÜZDANI ZAYĠNDE

Nüfus cüzdanını kaybedince vergi dairesine de bildirin...

Nüfus cüzdanını kaybeden veya çaldıran kiĢilerin emniyetten aldığı tutanak ve birde dilekçe

eĢliğinde bir vergi dairesine baĢvurması durumunda kayıp olan nüfusunun bilgisi sicil

kayıtlarına alınıyor. Nüfusu eline geçiren bir diğer kiĢi herhangi bir vergi dairesine gidip Ģirket

açılıĢı yapmak istese sistem uyarı veriyor. Ġnsanların ve hatta vergi dairesi çalıĢanlarının bile

pek bilmediği bu konunun ayrıntılarını Gelir Ġdaresi BaĢkanlığı resmi sitesinde iç genelgeler

bölümünde

'VERGĠ KĠMLĠK NUMARASI ĠÇ GENELGESĠ SERĠ NO:2007/1 de bulabilirsiniz.

ÇALINAN KĠMLĠK KARTLARINIZI VERGĠ DAĠRESĠNE BĠLDĠRMEYĠ

UNUTMAYIN

Gündelik hayatta kimlik kartlarımızı kaybetmemiz ya da çaldırmamız durumu ile hemen hemen

hepimiz ya da bir yakınımız karĢılaĢmıĢtır. Böylesi üzücü durumlarda sıcağı sıcağına nasıl

hareket edeceğimizi tam olarak bilemesek de ilk evvela aklımıza gelen husus hemen en yakın

polis karakoluna giderek kayıp / ç bildiriminde bulunmaktır. Ardından da bir gazeteye

kayıp/ ç ilanı veririz.

Kimliğimizi kaybettiğimizi bile unuturuz bir zaman sonra ise icra veya haciz memurları kapımıza

dayanır. Milyonlarca YTL lik Banka veya Vergi borcumuzu ödemediğimiz için icra takibi

yaptıkları söylerler. Maalesef böylesi üzücü olayları medyadan sık sık izlemekteyiz.

Kaybolan kimlik kartlarını ele geçiren dolandırıcılar, bu kimlik kartları ile adımıza Ģirketler

kurmakta, vergi mükellefiyetleri tahsis ettirmekte, bankalardan kredi çekmekte, kredi kartı

çıkartmakta, adımıza çek karnesi düzenleyip, senetler imzalamakta, kurdukları Ģirketler

vasıtası ile milyonlarca YTL lik fatura kesip, ömür boyu bir arada göremeyeceğimiz tutarda

vergi borcunu adımıza tahakkuk ettirip ortadan kaybolmaktadırlar.

Borçların ödenmemesi üzerine icra takibi baĢlatan bankalar, vergi daireleri ve 3. ġahıslar

alacaklarını tahsil etmek için kimlik bilgilerimizden adresimize ulaĢtıklarında ise çoğu zaman iĢ

iĢten geçmiĢ olmaktadır. Yıllarca sürecek davalarla suçsuzluğumuzu ispatlamaya çalıĢmakla

kalmayacak, mahkeme ve avukat masrafları ile boğuĢup, yıllarca çalıĢarak bir araya

getirdiğimiz birikimlerimizi de kaybetme tehlikesi ile karĢı karĢıya kalabiliriz.

ĠĢte böyle durumlarla sık sık karĢılaĢan Gelir Ġdaresi BaĢkanlığı 2003 yılında çıkartmıĢ olduğu

2003/1 seri numaralı Ġç Genelgesi ile vatandaĢların mağdur duruma düĢmemeleri için kaybolan

kimlik kartlarını polise bildirdikten sonra alınacak ç veya kayıp belgesi ve gazete ilanının

aslı ile birlikte yazılacak bir dilekçe ile en yakın Vergi Dairesi veya Mal Müdürlüğüne

baĢvurulması halinde sisteme Kayıp ya da Ç bilgisi girilecek, bu kimlik belgesi ile Vergi

Dairesinde veya Mal Müdürlüklerinde hiçbir iĢlem yapılmasının önüne geçilmiĢ olunacaktır.

Ç veya kayıp kimlik belgesi ile Vergi dairesi veya Mal Müdürlüğüne iĢlem yapmak üzere

gelen dolandırıcılar ise ekranda ç veya kayıp uyarısı çıkan kimlikle birlikte kolaylıkla yakayı

ele vermiĢ olacaklardır.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 2

1 LĠRALIK ġĠFREYLE DEVLETTE YAPILABĠLECEKLER

Postaneden verilen 1 liralık Ģifre, vatandaĢın hayatını değiĢtirecek. e-devlet projesi kapsamında

alınan Ģifreyle, trafik iĢlemlerinden askerlik yoklamasına kadar her türlü baĢvuru internet

üzerinden yapılabiliyor, sonuçları da aynı yoldan alınıyor.

ġifreyle www.turkiye.gov.tr ye girildiğinde hakkınızda açılan bir dava varsa, durumunuzu,

nerede ve kim tarafından açıldığını öğrenebiliyorsunuz.

Böylece, mahkeme süreci, zaman ve iĢ kaybı ortadan kalkıyor. Sistemin yeni ve en önemli

uygulaması ise, tüketici Ģikâyetleri.

Cep telefonundan buzdolabına her türlü Ģikâyet hakem heyetlerine internet üzerinden

ulaĢtırılıyor. ġifre, herhangi bir PTT Ģubesinden nüfuz cüzdanı gösterilerek alınıyor.

PTT Ģubelerinden 1 lira karĢılığında alınan e-devlet (Elektronik Devlet) Ģifresiyle vatandaĢların,

hakkında açılan bir hukuki dava var mı yok mu, varsa davanın taraflarını ve son durumunu

internet üzerinden öğrenmeleri mümkün.

ġifre sahipleri uygulamayla, adliye koridorlarındaki uzun bekleyiĢten kurtuluyor. ġifre

sayesinde; araç ve sürücü belgesi sorgulama, askerlik yoklama ve celp dönemi tercihi, SSK

prim ödemeleri, varsa okuyan çocuklarınızın durumları dahil çok sayıda hizmeti internet

üzerinden resmi olarak yapma imkanı sunuluyor.

E-devlet uygulamasında eklenen en son yenilik ise, tüketici Ģikâyetlerinin internet üzerinden

resmi olarak yapılması ve sürecin yine internet üzerinden takibinin yapılıyor olması.

Böylece, tüketiciler her türlü Ģikâyetleri için il ve ilçelerde Tüketici Hakem Heyeti arama

zorluğundan da kurtulmuĢ oldu.

Sanayi Bakanlığı yetkilileri, yeni uygulamayla tüketicilerin hak arama mücadelesi önündeki

engellerin tamamen ortadan kalktığı bilgisini verdi.

Tüketiciler rahatlayacak

E-devlet uygulaması (www.turkiye.gov.tr) Aralık 2008'de baĢlatıldı. Sistemden faydalanmak

için en yakın postaneden TC kimlik numarasıyla baĢvurup Ģifre almak gerekiyor.

ġifre aldıktan sonra sistem üzerinden yapacağınız baĢvurular, resmi iĢlem olarak kabul edilip

iĢleme alınıyor. BaĢvuru sahipleri süreci de yine internet üzerinden takip edebiliyor.

ġifre kiĢiye özel olup, vekalet dahil hiçbir Ģekilde devredilemiyor ve sorumluluk kiĢiye ait

oluyor. Ancak sistem birçok kolaylık sunmasına rağmen henüz tam olarak vatandaĢlar

tarafından anlaĢılamadı.

Tüketiciler, günlük yaĢamda giyimden cep telefonuna satın aldıkları ürünlerde, zaman zaman

sorunlar yaĢıyor. Vakit darlığı veya bürokratik iĢlemlerin çokluğu, tüketicilerin mağduriyetlerini

de kabullenmelerine sebep oluyor.

Ancak, Sanayi Bakanlığı'nın e-devlet sistemi üzerinden kurduğu yeni sistemle kullanıcılar artık

iĢini bırakıp veya evinden çıkarak il veya ilçelerdeki hakem heyetlerine gitmeden Ģikâyette

bulunabilecek.

Dava süreci ve sonucu da aynı Ģekilde internet üzerinden izlenecek. Bakanlık yetkilileri, yeni

uygulamayla tüketicilerin hak arama mücadelesi önündeki engellerin tamamen ortadan kalktığı

bilgisini verdi.

Sistemin ikinci adımı olarak Tüketici Mahkemeleri'ne de internet üzerinden baĢvuru altyapısını

oluĢturmak. E-devlet sistemi, en çok trafik iĢlemlerinde kullanılıyor.

Sistemin en çok kullanım alanları: Araç ve sürücü belgesi ceza sorgulama, günlük hava

tahmini, döviz kurları, mahkeme dava sorgulama, SSK hizmet dökümü, sürücü belgesi iptal

sorgulama, ticarî araç ve vergi levhası sorgulama, askerlik yedeklik yoklama.

Sistem üzerinden birçok resmi kuruma baĢvuru yapılabiliyor, Sanayi ve Tarım bakanlıklarının

kredi imkânları, destekleri sorgulanıp takip edilebilmekte.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 3

KAZA TUTANAĞI

Bir kaza esnasında ne yapılacağı, kaza tespit tutanağının nasıl doldurulacağı ve sonrası

hakkında görsel bir eğitim...

TRAMER; maddi hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağı ile ilgili çok güzel bir sesli ve görsel eğitim

hazırlamıĢ. Ne kadar çok izleyen olursa o kadar çok doğru tutanak doldurulacaktır.

http://www.tramer.org.tr/app/ktt/

Ekteki formdan birkaç nüsha yazdırıp arabada bulundurulmasında fayda var.

Kaza tespit tutanağı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği

çerçevesinde yalnız maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında tarafların serbest iradeleriyle

dolduracakları: "Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı" uygulaması 1 Nisan 2008 tarihinden

itibaren baĢlayacaktır.

Sizlerin çok iyi bildiği gibi, 1 Nisan 2008' den itibaren uygulamaya konulacak yeni düzenleme

ile trafikte bir rahatlama sağlanması beklenmekte. Yeni uygulamanın kötü niyetli insanlar

tarafından suiistimal edilmesi ihtimali var, ancak bu durum her zaman yapılabilecek olan,

beklenilen, fakat sistemin getireceği faydayla karĢılaĢtırıldığında önemsenmeyecek bir

olumsuzluk. Diğer taraftan yeni sistemin oturması, insanların bundan yararlanması, sigortanın

yararının hissedilmesine ve sigortanın yaygınlaĢmasına katkıda bulunacak.

Araç Sürücüleri: Tutanaksız ve fotoğraf makinesiz yola çıkmayın!

1 Nisan'dan itibaren artık maddi hasarlı trafik kazalarında trafik polisi yerine sürücüler tutanak

hazırlayacak.

Türkiye'de 2007 yılında meydana gelen trafik kazalarının yüzde 85.3'ü maddi hasarlı trafik

kazası olarak kayıtlara geçti. Günde ortalama 1800 maddi hasarlı trafik kazası gerçekleĢiyor.

BüyükĢehirlerde trafik sıkıĢıklığını ortadan kaldırmak için 1 Nisan'dan itibaren yepyeni bir

dönem baĢlıyor. Maddi hasarlı kazalarda taraflar doldurup imzaladıkları tutanak sayesinde

trafik polisini beklemeden olay yerinden ayrılabilecek. Tutanaklar ve fotoğraflar sigorta

Ģirketlerine verilecek, taraflar hasarlarını sigorta Ģirketlerinden alacak. Taraflar arasında

anlaĢmazlık olursa eski uygulamada olduğu gibi polis çağırılacak

TUTANAK FORMLARI NEREDEN ALINACAK?

Kaza tespit tutanakları sigorta Ģirketlerinden dağıtılmaya baĢlandı. Tutanak formları ayrıca

'tramer.org.tr' ve 'egm.gov.tr' adreslerinden de indirilebilecek. Formlar fotokopiyle çoğaltılabilecek.

Tutanak için lütfen tıklayınız:

http://www.gesid.org.tr/wswFiles/documentation/document_287_0/kaza%20tespit%20tutanagi.pdf

Detaylı bilgi için:

http://www.tsrsb.org.tr/tsrsb/Kazatespittutanagi/

EHLĠYET VE SĠGORTA ġART

Trafik kazası yaptığınızda karĢı tarafla anlaĢıp aracınızı çekmeden mutlaka ehliyet ve trafik

sigortası kontrolü yapın. Kazaya karıĢan araçların kesinlikle zorunlu trafik sigortası poliçelerinin

olması gerekiyor.

TUTANAĞA KUSUR ORANI YAZMAYIN

Tutanağa yalnızca kazanın oluĢ Ģeklini yazın, kusur oranı yazmayın. Kroki çizmeyi ve kazanın

nasıl olduğunu anlatan görüĢleri yazmayı unutmayın.

FOTOĞRAF ÇEKMEYĠ UNUTMAYIN

Arabanızda bir fotoğraf makinesi bulundurun. Kaza yaptığınızda aracınızı boĢ alana çekmeden

farklı açılardan fotoğraflarını çekin.

ARACINIZI EMNĠYET ġERĠDĠNE ÇEKĠN

Kaza yaptığınız kiĢiyle anlaĢtıktan sonra aracınızı bir an önce emniyet Ģeridi veya boĢ alana

çekin. Tutanakları uygun bir alanda doldurabilirsiniz.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 4

NE KADAR ÇOK BĠLGĠ, O KADAR HIZLI ÇÖZÜM

Tutanaklarda yer alan görgü tanığı bölümünü kazayı gören kiĢilerin ifadeleri doğrultusunda

doldurun. Tutanakta yer alan fazla bilgi, iĢlemlerinizin hızlı yürümesini sağlayacaktır.

ĠLK BAġVURU SĠGORTA ġĠRKETLERĠNE

Kaza yapan taraflar, kazanın oluĢ Ģeklini birlikte tutanağa yazıp mutlaka imzalayacak. Tutanak

hazırlandıktan sonra çekilen fotoğrafla birlikte karĢı tarafın trafik sigortası veya kasko sigortası

Ģirketine baĢvuru yapılacak.

SÜRE KISITLAMASI YOK AMA...

Tutanağın taraflarca sigorta Ģirketlerine ulaĢtırılmasında zaman açısından bir kısıtlama

bulunmuyor ancak tutanak ne kadar hızlı ulaĢtırılırsa o kadar çabuk sonuçlanır.

YÜZDE 0, 50, 100 HATA PAYI

Ġlk baĢvuruyu alan sigorta Ģirketleri, en geç 1 gün içinde tutanağı elektronik ortamda Trafik

Sigortaları Bilgi Merkezine (TRAMER) iletecek.

Sigorta Ģirketleri, TRAMER vasıtasıyla 3 iĢ günü içinde kaza krokilerini de dikkate alarak,

tutanak çerçevesinde yüzde sıfır, 50, 100 oranlarına göre kaza sorumluluk değerlendirmesi

yapacak.

TUTANAKLAR ZAMANINDA GÖNDERĠLMELĠ

Kaza sorumluluk değerlendirmesi TRAMER sisteminden yapılacak. Tutanağı zamanında

TRAMER'e iletmeyen sigorta Ģirketi, tutanağı gönderen Ģirketin belirlediği oranları kabul etmiĢ

olacak.

HATA PAYLARI FARKLI BELĠRLENĠRSE...

Sigorta Ģirketlerinin kaza sorumluluk değerlendirmesinde farklı sonuçlara ulaĢılırsa, kaza

tutanağı TRAMER bünyesindeki Tutanak Değerlendirme Komisyonu'na sunulacak. Komisyon, 3

gün içinde tutanak ve fotoğrafları inceleyerek hata paylarını kesin olarak belirleyecek.

TAZMĠNATLAR 8 GÜNDE ÖDENECEK

Sigorta Ģirketi, belgeler tamamlandıktan sonra 8 iĢ günü içinde tazminatı ödeyecek.

TUTANAK ĠNCELEMELERĠ ĠNTERNETTEN ĠZLENEBĠLECEK

TRAMER, tazminat kazanan hak sahiplerinin tutanak incelemesinin hangi aĢamada olduğunu

internet üzerinden öğrenmelerini sağlayacak alt yapı kurdu.

UYGULAMA TEK TARAFLI KAZALARI KAPSAMIYOR

Tutanak, en az 2 aracın karıĢtığı kazalarda tutulabilecek. Uygulama, tek taraflı kazaları

kapsamıyor.

ĠKĠDEN FAZLA ARAÇ KAZA YAPARSA

Ġkiden fazla aracın karıĢtığı trafik kazalarında birden fazla -fotokopi ile çoğaltılmıĢ olabilir- form

kullanılabilecek. Bu durumda, her bir form tüm sürücüler tarafından imzalanacak. Ġmzalar için

formun alt tarafındaki boĢ alan kullanılabilecek. Kazaya karıĢan tarafların tamamı tarafından

imzalanmayan tutanaklar geçerli kabul edilmeyecek.

BU TÜR KAZALARDA TUTANAK TUTMAYIN

Sürücülerin aralarında tutanak düzenleyerek anlaĢamayacakları ve trafik ekibi çağırmaları

gereken zorunlu durumlar ise Ģöyle:

Sürücü ehliyetsiz araç kullanılıyorsa veya yetersiz ehliyetle ile araç kullanılıyorsa

Sürücünün yaĢı küçükse

Sürücüde alkol veya akıl sağlığı Ģüphesi varsa

Kazaya karıĢan araçlardan biri veya daha fazlası kamu kurumlarına ait ise

 

Kamu kurumlarına ait eĢyada zarar meydana gelirse

Kazada sadece 3. kiĢilere ait eĢyalara zarar gelirse

Kazaya karıĢan araçlardan birinin veya birkaçının trafik sigortası yok ise

Trafik kazası ölüm ve/veya yaralanma ile sonuçlanmıĢsa

BÜYÜKġEHĠRLERDE TRAFĠK AKIġI HIZLANACAK

Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi (TRAMER) ĠĢ Analizi ve Ar-Ge uzmanı Pınar HoĢgör, 1 Nisan'dan

itibaren trafikte yaĢanacak değiĢiklikleri anlattı.

Mevcut trafik kazalarında sürücülerin yüzde 20'sinin anlaĢtığını söyleyen HoĢgör, 'Sürücüler

anlaĢmalarına rağmen önceki uygulamada trafik polisi bekliyorlardı ve bu durum trafik

sıkıĢıklığına neden oluyordu. Yeni uygulamayla birlikte anlaĢan sürücüler trafikte

beklemeyecekler. Eski uygulama aslında devam ediyor, anlaĢamayan sürücüler yine polis

çağıracak' dedi.

Sürücülerin yeni uygulamaya alıĢıncaya kadar çeĢitli aksaklıkların yaĢanabileceğini ifade eden

HoĢgör, anlaĢan sürücüler arttıkça trafikte ciddi anlamda bir rahatlama yaĢanacağını belirtti.

HoĢgör, büyük kentlerde çok fazla trafik kazası gerçekleĢtiği için insanların beklememek için

anlaĢma yoluna gideceğini ve bu sayede trafik akıĢının hızlanacağını dile getirdi.

Sigortalardan sorunsuz Ģekilde ödemeler gerçekleĢtikçe anlaĢma oranlarının artmasını

beklediklerini söyleyen HoĢgör, 'Sigortasız trafiğe çıkan sürücüler artık araçlarına sigorta

yaptırma yoluna gidecek' diye konuĢtu.

HoĢgör, bütün sürücüler araçlarında 1 Nisan'dan itibaren mutlaka tutanak bulundurmalı

hatırlatmasını yaptı.

KAZA SĠGORTASI

Size çarpan araç faili meçhul ise veya aracın sigortası yoksa bütün hastane masraflarını

cebinizden yapmıĢsanız faturayı aĢağıda bahsi geçen sigortaya veriyorsunuz. Sigorta size

paranızı tamamını ödüyor. SSK ve Bağkur'un ödemelerini değil sadece kendi cebinizden

ödediğiniz paraları ödüyor. Olumlu ise kazaya yine para ödüyorlar. Kaza geçiren sigortasız

yurttaĢların tedavisini Garanti Sigorta Fonu karĢılıyor, ama bilen yok.

Garanti Sigorta Fonu Genel Sekreteri Kongar:

"Kaza geçiren Sigortasızların masrafını, baĢvuranlara veriyoruz. Ama kimse bilmediği için

parasını alan yok. Fon'da 110 trilyon lira birikti." Trafik kazası geçiren vatandaĢların tedavi

masrafları ile ölüm giderlerini karĢılamak için kurulan: Garanti Sigorta Fonu 'nun hesabında

110 trilyon lira birikti ama vatandaĢ parasızlıktan hastane kapısında can veriyor. Trafik

kazalarında yaralanan ya da ölen sigortasız vatandaĢların milyarlarca lira tutan tedavi veya

cenaze masraflarını karĢılamak için kurulan Garanti Sigorta Fonu'nda tam 110 trilyon lira

birikti; çünkü uygulamadan kimsenin haberi yok.

Sağlık Bakanlığı'nın hastane yönetimlerini bilgilendirmemesi ve vatandaĢlarında kanunları

yeterince bilmemesi nedeniyle fona herhangi baĢvuru olmazken, çok sayıda parasız vatandaĢ

hastane kapılarında can veriyor.

Fondan sorumlu Türkiye Sigorta Reasürans ġirketleri Birliği Genel Sekreteri Bilge Kongar;

"Trafik kazası geçiren sigortasız tüm vatandaĢlar baĢvurup tüm masraflarını bizden alabilirler"

dedi.

SADECE UYANIK AVUKATLAR KULLANIYOR

Kaza geçiren parasız vatandaĢların çok zor durumda kaldığını belirten Kongar, "Hem bakanlığın

hem de vatandaĢların kanunu bilmesi gerekiyor. Ancak ne Sağlık Bakanlığı uyarıyor ne de

vatandaĢlar bunu biliyor. Bu yüzden fonu her biri 20- dosya ile gelen uyanık avukatlar

kullanıyor" diyor. Kongar, 450 milyar ve yeni primleri faizle değerlendirdikleri için 110 trilyona

ulaĢıldığını belirterek Ģunları söyledi: "Devlet Ziraat Bankası'nda faizsiz tutuyordu. Biz ise faizde

tutuyoruz. Para çoğalınca bunu alıp oraya buraya vermek; peĢkeĢ çekmek istiyorlar. Biz ise

 

kazalarda mağdur olanlar gelip alsın diyoruz. 1991 yılında Hazine MüsteĢarlığı bünyesinde

kurulan Garanti Fonu, 1998'in sonuna kadar Hazine MüsteĢarlığı Sigorta Genel Müdürlüğü

bünyesinde kaldı. Amacı, trafik sigortası olmayan araçların meydana getirdiği yaralama ve

olum masraflarını karĢılamak. Plâkası belirsiz araçların verdiği zarar da karĢılanıyor. Fonun

kaynağını trafik sigortası yaptıran vatandaĢlardan kesilen pay oluĢturuyor. Trafik sigortası

yapan sigortalıların trafik primi içinde ödedikleri paranın yüzde 2'si ve yüzde 1'i sigorta

Ģirketlerinin öz kaynaklarından karĢılanıyor. Karayolları Trafik Sigortası Kanunu gereği eğer

kaza yapan araç sigortalı ise, kaza sonucu yaralanan veya ölen kiĢilerin masrafını sigortalı

olsun ya da olmasın Ģirketi karĢılıyor.

7 YILDA 3 ÖDEME

Kazaya neden olan araç sigortasız veya plâkası bilinmiyorsa zarar görenler direkt birliğe gelip

masraflarını alabiliyor. Fon, 1998 sonunda Hazine'den alınarak Türkiye Reasürans ġirketleri

Birliği nezdinde bir hesaba aktarıldı. Adı önceden Garanti Sigortası Fonu iken devletin dahil

olduğu tüm fonlar kapatılınca Garanti Sigortası Hesabi olarak değiĢtirildi. 1998 sonuna kadar 7

yılda Hazine'de, 450 milyar lira birikti. Ancak 7 yılda sadece üç kiĢiye ödeme yapıldı. Birlik

bünyesindeki fon bütçesi Hazinenin aksine bankada faizle değerlenince fon 110 trilyona ulaĢtı.

ġimdiye kadar fondan yararlanmak için 1623 kiĢi baĢvurmuĢ, 1042 dosya ise sırada bekliyor.

Birlik bünyesindeki fonun yükümlülüğü daha sonraki yıllarda kanuna eklenen maddeler ile

sadece bedensel hasarları ödemekten çıkarıldı.

ĠHTĠYACI OLAN PARAYI NASIL ALACAK

Kaza geçiren vatandaĢ hastane masraflarını faturalı olarak Türkiye Sigorta Reasürans ġirketleri

Birliği'ne iletecek. Bunun için birliğe, 0-212-324-19-50 nolu telefondan veya

Anasayfa | Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği adresinden ulaĢılabilirsiniz.

Türkiye 'nin her yerinden baĢvuru aynı Ģekilde yapılacak. Gerekli belgeler ise hastane faturası,

ikametgah senedi, nüfus cüzdan örneği, trafik zaptı ve imza beyanı. Belgeleri inceleyen birlik,

vatandaĢın verdiği banka hesap numarasına parayı yatırıyor.

2918 SAYILI TRAFĠK KANUNUNU ĠLE ĠLGĠLĠ EK BĠLGĠ

Çünkü benzer olaylarda, sizlerin 2918 nolu yasayı bilmediğinizi zannederek,' Yapılacak

müdahale ve tedavi ücretlerini ödeyeceğinize dair Ģu belgeyi imzalayın' teklifi ile karĢılaĢırsınız.

...Ancak sizde ' Bu belgeyi imzalamazsam, bana müdahale ve tedavi etmeyeceğinize' dair bir

belgeyi imzalayıp getirin. Dediğiz anda, Hastanenin bütün imkânları sizin için seferber

olacaktır.

Trafik kazası sonucu yaralanan ve hastaneye kaldırılarak tedavi altına alınan kazazedelerin,

kanuna göre tedavi için ücret ödememesi gerektiği belirtildi.

Tüketiciler Birliği, kazazedelerin haklarıyla ilgili bir rapor hazırladı.

Kaza sonucu yaralanan ve herhangi bir hastanede tedavi gören kazazedelerin bu tedavileri

sonucu hastane tarafından ücret talep edilemeyeceğinin belirtildiği raporda, 2918 Sayılı Trafik

Kanunu'na göre herhangi bir trafik kazası sonucu yaralanan kiĢi en kısa sürede hastaneye

yetiĢtirilmek ve gereken tedavinin yapılması hükümlerini içeriyor. Yönetmeliğe göre, hastane

acil servisi, kendisine gelen kazazedenin maddi durumu, sosyal güvencesinin olup olmadığına

ve hastanın özelliğine bakmadan gereken tedaviyi ve müdahaleyi herhangi bir ücret talep

etmeden yapmak zorunda.

Bu tedavi sonucu oluĢan masrafın ise Sağlık Bakanlığı Karayolları Trafik Döner Sermaye

ĠĢletmesi tarafından karĢılanacağının belirtildiği rapora göre, vatandaĢların haklarını bilmediği

için sorunlar yaĢandığını ve hastanelerin bu kanundan bihabermiĢ gibi gözüküp vatandaĢtan

para talep etmelerinin suç olduğu belirtildi.

--

AYFER AKġĠT

SOSYAL HĠZMET UZMANI

Hasta Hakları Birim Sorumlusu

 

 

TRAFiK CEZALARI

Trafik cezalarının tebliğinde yönetmelikte yer alan 7 gün içerisinde tebligat yapma Ģartı tarfik

cezasını iptal ettirdi.

Ġstanbul 3. Sulh Mahkemesi, tebligatı 7 günü geçen trafik cezalarının iptali yönünde karar

verdi. Karara gerekçe olan olay, aracına hatalı park cezası kesilen bir avukatın iptal davasıyla

baĢladı. Avukat Zeki Bulgan'ın aracına, 24 Nisan 2006'da, Eminönü'nde yasak yere park ettiği

gerekçesiyle polis tarafından 49 YTL para cezası kesildi. Ancak cezanın tebligatı Bulgan'a ġubat

2007'de ulaĢtı. 9 ay önce kesilen para cezasından yeni haberdar olan Avukat Bulgan,

Eminönü'nde o gün bulunmadığını belirterek, cezanın haksız yere kesildiği gerekçesiyle, trafik

davalarına bakan 3. Sulh Ceza Mahkemesi'ne iptal davası açtı. Mahkeme, tebligat iĢlemine 7

iĢgünü içinde baĢlanması gerektiğini belirterek, trafik para cezasını iptal etti.

Trafik cezanızın tebligatı 7 günden geç elinize geçtiğinde yapacağınız tek Ģey elinizdeki

makbuzla bulunduğunuz ildeki Sulh ceza mahkemesine bir dilekçe ile baĢvurmak.

YENĠ TRAFĠK YÖNETMELĠĞĠ

26 Eylül 2006 tarihli Yeni Trafik Yönetmeliği´ne göre araçlarda yer alan yardım

malzemelerine alüminyum yanık örtüsü eklenmesi zorunlu hale getirildi. Aksi

durumda 49 YTL trafik para cezası kesilmektedir.

ĠçiĢleri Bakanlığınca, Resmi Gazete´de yayınlanarak yürürlüğe giren madde ile araçlarda

zorunlu olarak bulundurulması gereken malzemeler aĢağıdaki gibidir.

Ġlgili Kanun; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunudur.

Bu kapsamda aracınıza yeni Ģekliyle bulunması gereken ecza setinin içeriği özel kutusuyla

satıĢa sunulmuĢtur.

ALĠMĠNYUM YANIK ÖRTÜSÜ 1 ADET

Büyük sargı bezi (10 cm x 3-5 mt) 2 adet

Hidrofil gaz steril (10 x 10 cm 50 lik kutu) 1 kutu

Üçgen sargı 3 adet

Antiseptik solüsyon (50 ml) 1 adet

Flaster (2 cm x 5 mt) 1 adet

Çengelli iğne 10 adet

Küçük makas 1 adet

Esmark Bandajı 1 adet

Turnike 1 adet

Yara Bandı 10 adet

Tıbbi eldiven 2 çift

El Feneri 1 adet

ARAÇ MUAYENESĠNE GĠRECEKLER DĠKKAT!

Türkiye'de araç muayene istasyonları özelleĢtikten sonra kontroller artık özel sektöre geçti.

Eskisi gibi 5 dakikada muayene olma devri de son erdi...

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 8

Yeni sistemle 10 ayrı nokta kontrolü yapan TÜVTÜRK yetkilileri, uygun olmayan birçok aracı da

geri çeviriyor. Hatta öyle ki, araçların neredeyse yarısı ilk kontrolden geçemeyip geri dönmek

zorunda kalıyor.

ĠĢte TÜVTÜRK 'ün açıklamasına göre araç muayenesinde kontrol edilen noktalar ve dikkat

edilmesi gereken hususlar Ģöyle:

KONTROLÜ YAPILAN NOKTALAR

1-Fren Tertibatı: Fren pedalından baĢlayarak; mekanik, hareketli, sürtünen ve esneyen her

aksam elle veya gözle kontrol edilir. Ġlgili mevzuat ve yönetmelikler çerçevesinde, fren test

cihazı ile aynı aks üzerinde bulunan tekerleklerin fren kuvveti sapma yüzdesi ile toplam araç

ağırlığına göre fren verim yüzdesi hesaplanır.

2-Direksiyon Sistemi: Direksiyon simidinden baĢlayarak sırasıyla; direksiyon mili, direksiyon

kutusu ve bağlantı elemanlarıyla sistemi tekerleklere bağlayan direksiyon rot kollarının boĢluk

ve sağlamlıkları; elle, gözle ve boĢluk test cihazlarıyla kapsamlı olarak kontrolden geçirilir.

3-GörüĢ ġartları: Aracın tüm dıĢ camları, cam yıkama tertibatları, cam silecekleri, iç ve dıĢ

görüĢ aynaları titizlikle kontrol edilir.

4-Aydınlatma Sistemi: Tüm iç-dıĢ aydınlatma, fren, gösterge, sinyal, geri vites, plaka ve

sınır lambaları kontrol edilir. Uzun-kısa ve sis farlarının yükseklik ayarları cihazlar vasıtasıyla

test edilir.

5-Aks, Jant, Lastik ve Süspansiyon Sistemi:

6-ġase ve ġase Bağlantı Parçaları: Araç gövdesinin sağlamlığı hem sürüĢ anında hem de

olası bir kaza durumunda yolcular açısından büyük öneme sahiptir. Bunun yanında Ģaseye

bağlanmıĢ birçok parçanın da sağlam ve çalıĢır durumda olması gerekmektedir. Bunlar; sürücü

kabini ve araç gövdesi, bağlantıları, merdiven basamakları, koltuklar, alt taban, egzoz boruları,

susturucular, yakıt tankı ve boruları, stepne ve taĢıyıcısı, kapılar ve kapı kilitleri, yan ilave

korumalar, çekici römork ve treyler çeki kaplini ile kaplin mekanizmalarının kontrolünü kapsar.

7-Diğer Donanımlar: Pasif güvenlik sistemlerinin en önemlilerinden biri emniyet kemeridir.

Bir kaza esnasında emniyet kemeri takılı olan yolcunun diğer yolculara göre hayatta kalma

Ģansı her zaman daha yüksektir. Bu sebeple ön ve arka emniyet kemerleri ve kilit karĢılıklarının

fonksiyonelliği kontrol edilir. Bunların yanı sıra yangın söndürme tüpü, üçgen ikaz reflektörü ve

ilk yardım çantası da kontrol edilir.

8-Gürültü Kirliliği: Ġstasyonlarda gürültü seviyesi kontrolleri gerçekleĢtiriliyor.

9-Yolcu TaĢıyan Araçlar Ġçin: Toplu taĢıma araçlarına yönelik olarak; koltuk düzenleri, iç

aydınlatma lambaları, ısıtma sistemleri ve havalandırma sistemlerinin seyahat eden yolcuların

gereksinimlerini karĢılayacak Ģekilde olup olmadığı kontrol edilir.

10-Araç Tanımları: Trafikte seyreden araçların üzerinde taĢıdıkları plaka, tanıtım numaraları

ile ruhsat üzerindeki tescil ve trafik bilgileri birebir aynı olmak zorundadır.

ARAÇ MUAYENESĠ ÖNCESĠNDE HAZIRLANMASI GEREKEN ZORUNLU BELGELER

Tüm araçlar için;

- Ruhsat

- Fenni Muayene Ġzin Belgesi

- Trafik Sigortası

- Ġlk yardım çantası: Traktörler, motosikletler ve motorlu bisikletler hariç tüm motorlu

araçlarda en az 1 adet.

- Üçgen Reflektör: Motosikletler ve motorlu bisikletler hariç tüm motorlu araçlarda 2 adet.

- Yangın Söndürme Cihazı: Sayısı, cinsi ve kapasitesi araç sınıfına ve aracın kullanım amacına

göre değiĢiklik gösterir.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 9

- Stepne: Motosikletler ve lastik tekerlekli traktörler hariç bütün araçlar ile tarım orman

römorkları da dahil olmak üzere tüm römorklarda her zaman kullanılabilir durumda

bulundurulacak.

OTOMOBĠLĠNĠZĠ TANIYOR MUSUNUZ?

Her geçen gün daha konforlu ve güvenli üretilen otomobilleri iyi tanımak, onlarca kavramın

anlamını bilmeyi gerektiriyor.

Otomobil satıcılarının bir çırpıda sayabildiği, pek çok otomobil sahibinin duymakla birlikte, ne

anlama geldiğini bilmediği bu kavramlar hakkında bilgi sahibi olmak, otomobilin verimli ve

güvenle kullanılabilmesi açısından önem taĢıyor.

Otomobil almaya karar veren tüketicinin, öncelikle otomotiv teknolojisindeki geliĢmenin ürünü

olan ve genellikle Ġngilizce sözcüklerin kısaltması olan terimlerin anlamını ve terimlerle ifade

edilen sistemler hakkında bilgi sahibi olmasında büyük yarar var.

Harflerle oluĢturulan bu kavramların anlamını bilmemek, kiĢinin otomobilini yüksek verimlilik

ve güvenlikle kullanmasını engellemekle kalmıyor, otomobilin arızalanmasına, kiĢinin otomobili

ile birlikte satın aldığı garanti güvencesinden yararlanamamasına da yol açabiliyor.

Üretici firmalar, tüketiciye otomobille birlikte verilen kullanım kılavuzu kitapçıklarının mutlaka

ve dikkatle okunmasını, bununla da yetinilmeyip gerektiğinde baĢvurulmak üzere otomobilde

bulundurulmasını öneriyor.

TERĠMLERDEN ÖRNEKLER

Otomobil alacakların ya da almıĢ olanların en sık duyduğu terimler ve anlamları Ģöyle:

ABS: Fren anında tekerleklerin kilitlenmesini önleyen sistem.

AIRBAG: (hava yastığı): Kazalarda son derece yararlı ek koruma sistemi.

TURBO: Motor yanma odasına normalden daha fazla hava ve yakıt verilerek motorun gücünün

artırılmasını sağlayan sistem.

OVERDRĠVE: (ekonomi vitesi): DüĢük yakıt tüketimi sağlayan vites.

KATALĠTĠK KONVERTÖR: Motordan çıkan zararlı maddeleri zararsız maddelere dönüĢtürüyor.

TUBELES: ġambreli olmayan lastik.

TORK: Döndürme kuvveti.

HP-PS-BG (beygir gücü): Motorun gücünü ifade eden terimler.

IMMOBILIZER (elektronik motor kilidi): Kontak anahtarının çıkarılmasının ardından

hırsızlığa karĢı motorun elektronik olarak kilitlenmesini sağlayan sistem.

INTERCOOLER: Turbo motorlarda havanın soğutulması için kullanılan ek soğutucu.

CRUISE CONTROL: Araçları belli bir hızda tutan ve sürücünün ayağını gazdan çekmesine

olanak tanıyan sistem. Hız sınırlayıcı.

ABC: Otomobilin yana yatmasını, süspansiyonun içindeki havanın basıncı ile oynayarak

engelleyen elektronik sistem.

A/C: Klima.

ACC: Trafikteki diğer araçların hızına uyan ve aradaki mesafeleri düzenleyen sistem.

ASR: ÇekiĢ sağlayan tekerleklerin boĢa dönmesini engeller ve sürüĢ stabilitesini yükseltir.

AWD: 4 tekerlekten çekiĢ.

DISTRONIC: Elektronik takip sistemi. Sistem öndeki araçla olan mesafe tehlikeli Ģekilde

azalınca motor gücünü azaltıyor ya da fren yapıyor.

DSP: Sürücünün kullanım tarzına göre vites değiĢimini hızlı ya da konforlu yapan akıllı

otomatik Ģanzıman.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 10

DDAS terimi ise otomobil kullanırken uyuklamaya baĢlayan ya da sağlığı bozulan sürücüyü

tehlikeden korumak için geliĢtirilen sistem olarak adlandırılıyor.

Bu sisteme sahip otomobilin sürücü bileğine bir algılayıcı takıyor, algılayıcı sürücünün kalp

atıĢlarını izliyor. Kalp atıĢlarının yavaĢlaması ya da düzensizleĢmesi halinde sistem sürücüyü

ikaz ediyor.

Otomobilin konforunu ve güvenliğini artırmak için geliĢtirilen diğer bazı terimler ve anlamları

ise Ģöyle:

EAS (aktif direksiyon kilidi): Acil durumlarda sürücünün aracının kontrolünü kaybetmesini

engelliyor.

EBD-EBV: Elektronik fren gücü dağıtıcısı.

EDLS: Elektronik diferansiyel kilidi.

EPS: Elektrik motorlu hidrolik direksiyon sistemi.

ESP: Elektronik savrulma önleyici sistem.

ETC: Elektronik traksiyon kontrolü.

ETS: Elektronik stabilite sistemi. ASR ile iliĢkili olarak çalıĢıyor.

GPS: Uydu yardımı ile aracın yerini ve pozisyonunu belirliyor.

MPI: Çok noktalı enjeksiyon. Yakıtın en uygun Ģekilde yanmasını sağlar.

MPV: Çok amaçlı araç.

SLS: Otomobilin yüksekliğini otomatik olarak ayarlayan sistem.

TAS: Bu sistem bağlı olduğu GSM hattı sayesinde kaza anında otomatik olarak yardım çağrısı

gönderiyor.

TIPTRONIC: ġanzıman ister otomatik ister manuel kullanılabiliyor.

TPC: Elektronik lastik basınç kontrolü.

YAĞMUR SENSÖRÜ: Camlar ıslandığında silecekleri otomatik olarak çalıĢtırıyor, tavandaki

pencereyi kapatıyor.

ASC: Ġlk kalkıĢ ve hızlanma sırasında patinajı önlüyor.

ASDC: Hızı otomatik olarak kontrol eden lazerli sistem. Önde giden araçla arada güvenli

mesafe kaybolduğunda veya baĢka bir deyiĢle, önde giden araca fazla yaklaĢıldığında sürücüyü

uyarıyor.

PDC: Park mesafe kontrolü ITS: Yandan gelebilecek darbelere karĢı koruyuculuk yapmak üzere

konulan hava yastıkları.

ITL: Yollardaki sarsıntıyı en aza indiren süspansiyon sistemi.

IDS: Gösterge panelindeki tüm bilgileri ön cama yansıtan sistem.

GCC: Otomobilin farlarının aydınlattığı alanın dıĢında kalan görüntüyü kızılötesi olarak yol

bilgisayarının ekranına aktaran sistem.

ECAS: Elektronik kontrollü, havalı süspansiyon. Aracın yerden açıklığını azaltıyor ya da

çoğaltıyor.

ECS: Elektronik kontrollü süspansiyon

EDC: Elektronik amortisör kontrolü.

EDS: Karlı, buzlu, kumlu zeminlerde aracın çekiĢten düĢmesini önleyen çekiĢ kontrol sistemi.

FPS: Kaza anında yakıt akıĢını kesen ve yangını önleyen sistem.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 11

SAĞANAK YAĞIġTA ETKĠN GÖRÜġ

Yoğun bir sağanak altında otomobil kullanırken nasıl iyi bir görüĢ elde edilir?

Neden bu kadar etkin olduğundan emin değiliz; bu metodu yoğun yağmur altında sadece bir

deneyin.

Bana bu metodu, deneyen ve gerçekten iĢe yaradığını tespit eden bir polis arkadaĢım verdi.

Çok yararlı, hatta gece sürüĢünde dahi.

Bu metot yıllarca Kanada Askeri Sürücüleri tarafından kullanılmıĢ.

Birçok sürücü yoğun sağanak sırasında silecekleri yüksek ya da en hızlı konumda çalıĢtırır ve

buna rağmen ön camdaki görüntü netliği yeterli olmaz.

Böyle bir durumla karĢılaĢtığınızda hemen güneĢ gözlüklerinizi takın (modeli fark etmez), ve

mucize!!! Aniden görüĢünüz, yağmur yağmıyormuĢçasına mükemmel bir netlik kazanacak.

Aracınızda her zaman bir güneĢ gözlüğü bulundurduğunuzdan emin olun.

Sadece net bir görüĢle emniyetli bir sürüĢ gerçekleĢtirmekle kalmayın, bu fikri arkadaĢınızla

paylaĢarak onun da hayatını kurtarın.

Deneyin ve arkadaĢlarınızla deneyiminizi paylaĢın.

Ġnanılmaz, cam üzerindeki damlaları hâlâ görüyorsunuz ama yağmur suyunun oluĢturduğu

tabakayı görmüyorsunuz.

Yağmurun yoldaki sıçramasını görebiliyorsunuz. Aynı zamanda, sollanan ya da takip edilen

aracın sıçrattığı sudan kaynaklanan körlüğü de bertaraf edebiliyorsunuz (ya da güneĢ gözlüğü

kullanmayıp Ģikâyet edeceksiniz).

Sürücü eğitimlerinde bu küçük ipucunu mutlaka öğretmeliler. Gerçekten de iĢe yarıyor.

Yoğun BEYAZ ıĢık veren sis farlarının, iĢe yaramamasının nedeni de benzerdir. SARI ıĢık veren

sis farları ise gece, tipi ve kar yağıĢlı havalarda çok iĢe yarar, kar taneleri hemen hemen

görünmez olur.

Ama SARI sis farları YAĞMUR ve SĠS'te hiç iĢe yaramaz.

Sıradaki uyarı da çok önemli! Kaç kiĢi bunu biliyor merak ediyorum.

36 yaĢındaki bir kadın sürücü, birkaç hafta önce bir kaza geçirdi ve araç pert oldu.

Kinburn, Ontario'da yaĢayan sürücü, Kinburn ile Ottawa arasında seyahat etmekteydi.

Her ne kadar aĢırı değilse de, hava yağmurluydu. Araç aniden kızaklama yaptı ve kelimenin

tam anlamıyla havada uçtu.

Kadın ciddi bir Ģekilde yaralanmadı ama aniden meydana gelen bu durum karĢısında çok

ĢaĢkındı.

Durumu otoyol polisine anlattı ve memur, herkesin bilmesi gereken Ģeyler söyledi:

YAĞMURLU HAVADA ARACINIZI ASLA CRUISE KONTROL KONUMUNDA SÜRMEYĠN.

Aslında kadın cruise kontrol konumunda sürerek ihtiyatlı davrandığını ve tutarlı bir hızla

sürerek emniyetli bir davranıĢ sergilediğini düĢünüyordu.

Ama memur ona yağmurlu havada aracının cruise kontrol konumunda olmasının, kızaklama

yapmasına ve lastiklerin asfaltla temasının kesilmesi ile aracın yüksek oranda hızlanmasına ve

tıpkı bir uçak gibi kalkıĢa geçmesine neden olabileceğini anlattı.

Kadın baĢına gelenin aynı memurun anlattığı gibi olduğunu söyledi.

Memur tüm araçların güneĢliklerinde hava yastığı uyarısı ile birlikte Ģu uyarının da yazılı olması

gerektiğini söyledi:

Share this post


Link to post
Share on other sites

YOL ZEMĠNĠ ISLAK YA DA BUZLU ĠSE KESĠNLĠKLE CRUISE KONTROL KONUMUNDA

SÜRMEYĠNĠZ.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 12

Bizler genç çocuklarımıza cruise kontrol konumunda güvenli bir hızda sürmelerini söylüyoruz,

ama cruise kontrolünü sadece yol zemini KURU iken kullanın demiyoruz.

NOT: Bazı araçlarda (Toyota Sienna Limited XLE gibi) silecekler çalıĢır durumdayken Cruise

Kontrol Modu' nu devreye almanıza izin vermeyen bir sistem bulunmaktadır.

Eğer bu bilgiyi diğerleri ile paylaĢırsanız ve paylaĢtığınız kiĢilerden sadece bir kiĢi bile bilmiyor

olsa, her Ģeye değecektir! Bir hayat kurtarmıĢ olabilirsiniz!

Çeviri: Cengiz Durmaz

OTOMOBĠL SÜRÜCÜLERĠNE – HAYAT KURTARAN TEKNĠKLER

Otomobil kullanırken meydana gelebilecek ciddi olaylara karĢı uyulması gereken basit teknikler

hayat kurtarıyor.

Otomobil kullanmanın inceliklerini anlatan uzmanlar, yüksek hızla seyreden araçlarda ön camın

kırılması, lastiğin patlaması ve araçta yangın çıkması gibi ciddi tehlike yaratan durumlarda

sürücünün soğukkanlı davranmasını öneriyor.

Cam kırılması

Uzmanlar, özellikle süratli hareket eden araçlarda ön camın kırılması halinde, sürücülerin nasıl

hareket etmesi gerektiğiyle ilgili olarak Ģunları öneriyor:

Aynalardan yararlanarak aracınızı yolun sağ tarafına park edin.

FlaĢörleri açın ve dikkatlice dıĢarı çıkın. Aracın cama yakın olan kalorifer ve havalandırma

deliklerine gazete kâğıdı veya bez parçası koyarak, cam parçacıklarının bu kısımlara

düĢmelerini önleyin. Sonra krikonun arka kısmı ile camı içeriden dıĢarı doğru kırın. Cam

lastiğini dikkatlice çıkarıp temizledikten sonra, yeniden kullanılabileceği için bagaja koyun.

Gazete kâğıdına birikmiĢ cam parçalarını bir naylon torba içine koyun ve en yakın çöp bidonuna

atın. Öylece en yakın cam tamircisine kadar gidin.

Lastik patladığında

Patlayan, arka lastiklerden biriyse, arabanın arkasının sağa veya sola doğru kaymaya

baĢlayacağını belirten uzmanlar, ön lastiklerden biri patlamıĢsa, mümkün olduğu kadar fren

yapmamaya çalıĢılması gerektiğini bildiriyor. Ön lastiklerden biri patladığı zaman, aracın,

lastiğin patladığı yöne doğru kuvvetlice çekildiğini vurgulayan uzmanlar, bu durumda

direksiyonla, aracın düz bir doğrultuda tutulmaya çalıĢılması ve yavaĢ frenleme ile durmasının

sağlanması gerektiğini kaydediyor.

Uzmanlar ayrıca, taĢmıĢ dereler, nehirler veya büyük su birikintilerinin içinden geçerken, aracın

hızının kesilmesi gerektiğini hatırlatıyor. Mütevazı bir aile otomobilinin, 25-30 santimlik su

birikintisinden geçebilecek yetenekte olduğunu söyleyen uzmanlar, bu noktanın üstüne su

geldiği takdirde, su damlacıklarını kuvvetli bir sprey gibi motorun üstüne püskürdüğünü, bu su

bombardımanının da, bujilerin ve distribütörün ıslanmasına sebep olarak aracın stop etmesine

yol açtığını belirtiyor.

Araçlarda yangın

Araçlardaki yangının önüne geçilmezse, büyük bir facianın meydana gelebileceği uyarısında

bulunan uzmanlar, buharlaĢmıĢ benzinin tutuĢarak deponun alev almasına sebep olduğunu

bildiriyor. Bir süre sonra da aracın infilak edebileceğini kaydeden uzmanlar, "Araçta duman

tespit edildiği an araç durdurulmalı. Sonra anahtar üzerinde kontak kapatılmalı. Direksiyonun

kilitlenmemesine dikkat edilmeli. Aksi halde, gerektiği takdirde aracın itilmesi mümkün olmaz.

Bütün yolcular dikkatlice dıĢarı alınmalı. Motor kaputu kısmi olarak açılmalı.

Böylece alevlerin büyümesi önlenmiĢ olur. Ġmkân varsa akü kutup baĢı sökülmeli. Yangın

söndürücü varsa kullanılmalı, yoksa battaniye veya oto kılıfından yararlanılmalı. Bu örtüler,

alevlerin oksijen alıp büyümesini önleyecektir" tavsiyesinde bulunuyor.

Kayma esnasında

Uzmanlar, aracıyla yokuĢ çıkarken geriye doğru kaymaya baĢlayan sürücülere de Ģu önerilerde

bulunuyor:

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 13

"Ayağınızı yavaĢ yavaĢ gaz pedalından çekin ve zemine tutunma sağlanınca yavaĢ yavaĢ tekrar

basın. Kayarken savrulmayı engellemek için direksiyonunuzu kayma yönüne doğru çevirin,

kesinlikle tekerleklerin kızaklamasına sebep olacak Ģekilde frene basmayın.

Unutmayın, dönmeyen ön tekerleklere yön verilemez. Eğer kızakladıysanız, hemen fren

basıncını azaltın ve tekerleklerin dönmesini sağlayın ama sakın ayağınızı frenden tam olarak

çekmeyin (ABS varsa sonuna kadar basmak gereklidir). Gaza gereğinden fazla basmıĢsanız

ayağınızı gazdan çekin, frene çok bastıysanız frendeki basıncı azaltın, direksiyonu sert Ģekilde

çevirmiĢseniz direksiyonu yumuĢatın, ayağınızı debriyajdan sert çekmiĢseniz tekrar debriyaja

basın."

Trafikte hayatta kalmak için

* Otonuzu kullanırken yaptığınız iĢ, hayatınızın en önemli iĢidir.

* Otonuzun mekanik viteslerini kullanmadan önce beyninizi vitese takın.

* Bir probleme girmemek, problemi çözmeye çalıĢmaktan çok daha kolaydır.

* Trafik canavarlarla dolu bir arena değil, yaĢamın büyük bir bölümünün zorunlu olarak

geçirildiği çok riskli bir ortaklıktır. Trafiği paylaĢan ortakların risklerini, ülke gerçeklerini en iyi

değerlendiren sürücünün yaĢam Ģansı çok daha yüksektir.

* Bir motorlu araçta en önemli faktör sürücüdür; otolar kendi kendilerine hiç bir Ģey

yapmazlar, onlara yanlıĢı ve doğruyu yaptıran sürücülerdir.

* Bir otoda sürücüden sonra en önemli faktör lastiklerdir. Lastikler yol ile olan yaĢam

bağınızdır. En güçlü motor ve en iyi fren sistemi ile donatılmıĢ yüksek teknoloji ürünü bir otoda

bile ancak iyi lastikler ile güvenli sürüĢ yapılabilir. Orta büyüklükte bir otonun bir lastiğinin yere

bastığı alan, bir avuç içi büyüklüğündedir.

* Lastiklerle ilgili yapılan yanlıĢlar yaĢamlarla ödenir. Yere sağlam ve doğru basın. Otolar

lastiklerin üzerinde değil, lastiğin içindeki havanın üzerinde gider. Ġnik lastik, ayağa bol gelen

ayakkabıya benzer, değil koĢmak yürümek bile olanaksızdır. Sıcak havada, yağmurda ve karda

lastik havaları indirilmez. Karlı yol yüzeylerinde geniĢ lastik değil, dar lastik daha iyi tutunma

sağlar.

* Görün ve görülün. Camlar, aynalar ve ıĢık donanımını temiz tutun. Kısa farlarınızı gündüzleri

de yakın. Unutmayın en ölümcül kazalar gündüzleri güneĢli günlerde ve düz yol kesimlerinde

oluĢur.

* Trafik 360 derecedir. Her görmediğiniz santimetre karenin arkasında bir tehlike gizlenir.

Onun için aynalarınızı her 10 saniyede bir kontrol edin. ġerit değiĢtirirken baĢınızı sağ veya sol

arkaya çevirip ölü noktayı kontrol edin.

* Direksiyon tek elle kullanılmaz. Tek elle ayakkabınızın bağcığını bağlayamayacağınız gibi.

Direksiyonu her zaman iki elle ve 09:15 pozisyonunda tutun.

* Yalnızca etkin fren hayat kurtarır. En iyi fren dönerek yavaĢlayan tekerleklerle yapılır.

Dönmeyen, kızaklayan ön tekerleklere yön verilemez, dönen ön tekerleklere yön verilir.

* Otolar kendi kendilerine kaymazlar. Onları kaydıran sürücülerdir.

* Gidilen yol kesimine göre yapılan aĢırı hız, amaca uygun olmayan eski veya inik havalı

lastikler, gereğinden fazla gaz, gereğinden fazla fren, gereğinden fazla direksiyon hareketi ve

ani kompresyon (vites küçültmelerde debriyaj pedalını ani bırakma) sürücü kaynaklı kayma

hareketini baĢlatan faktörlerdir.

* Emniyet kemerini her zaman, her yerde ve tüm yolcularınıza taktırın.

* Sarı ıĢıkta hareket etmeyin, kırmızı ıĢıkta geçen kamyon ilk olarak size çarpar.

* HoĢgörü ve akılcılığı siz baĢlatın. Her isteyene yol verin. Birisine yol vermek en çok 5

saniyenizi alır. Bir günde 50 kez yol verseniz 250 saniye eder. Bu da 5 dakikanın altında bir

zamandır. Hem trafiğe saygı ve hoĢgörü katmıĢ, hem de sinirlenmeden, gülümseyerek araç

kullanmıĢ olursunuz.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 14

* Doğru bilgi, tehlikeleri tanımak ve motorlu taĢıtı daha iyi kullanmayı öğrenerek, beceriyi

sağduyu ve saygı ile uygulamak, sürücülerin trafikteki tek yaĢam Ģansıdır.

YANLIġ BĠLĠNENLERĠN DOĞRULARI

- Usta sürücü, düĢtüğü problemden kazasız sıyrılmayı bilir!

YanlıĢ! Çünkü usta sürücü probleme girmeyen sürücüdür. KarĢısına çıkabilecek her türlü

tehlikeyi önceden görebilir, ona göre tedbirini önceden alır. Problemlerle uğraĢmaz.

- Otobanda tamam ama Ģehir içinde emniyet kemeri takılmayabilir!

YanlıĢ! Emniyet kemeri hayat kurtaran en önemli güvenlik gerecidir. 50 km/s hızda meydana

gelen bir çarpıĢmada otonun içindekiler emniyet kemeri takmadıkları takdirde, 4 katlı bir

binadan aĢağı düĢmeyle eĢit Ģok yaĢar.

- Arkada oturanlar için emniyet kemeri takmak gereksizdir!

YanlıĢ! Motorlu araçlar bir yere çarptığında hemen durur, ancak içindeki yolcular aynı hızla bir

yere çarpana kadar ilerlemeye devam eder. Arkada oturanların da yaĢam haklarını kullanmaları

ve emniyet kemerlerini takmaları gerekir. Her ne kadar henüz kanunen zorunlu olmasa da,

yolcuların güvenliği için geliĢtirilmiĢ olan arka emniyet kemerleri de hayat kurtarır. Kazalarda

en çok zararı emniyet kemeri bağlı olmayan yolcular görmektedir.

- Lastik havalarını düĢük tutarsak, hem daha iyi tutunur, hem de daha konforlu olur!

YanlıĢ! Lastik havalarının, aracın fabrika değerinin altında olmaması gerekir. Hatta yüke ve

yolcu sayısına göre artırılmalıdır. Çünkü hava basıncı düĢük lastiğin tabanı yere yayılarak daha

iyi tutunma sağlamaz. Aksine tabanın ortası yukarı kalkar ve yol ile teması kesilir. Havası

düĢük lastiklerin yalnız omuz kısımları yere basar. Lastik hava basıncı düĢükken; kayma

hareketleri çok daha düĢük hızlarda baĢlar, fren mesafesi uzar, direksiyon hareketlerine daha

geç cevap alınır. Belki daha konforlu sürüĢ yaparsınız ama konforlu Ģekilde yoldan çıkabilir,

konforlu Ģekilde çarpabilirsiniz!

- Sıcak havada, lastiğin ısınmasını dengelemek için lastik havaları indirilir!

YanlıĢ! Lastiğin ısınmasının en büyük nedeni havanın sıcak olması değil, lastik hava basıncının

düĢük olması nedeniyle lastik yanaklarının daha fazla esnemesidir.

- Yağmurda inik lastik daha az kayar!

YanlıĢ! Hava basıncı düĢük lastikte su boĢaltma kanalları kapandığı için yağmur suyunu çok

daha az boĢaltır. Hatta boĢaltamaz ve su üzerine çıkma ve su yastığı üzerinde kayma

(aquaplanning) çok daha düĢük hızlarda baĢlar.

- Direksiyon saate göre 10'u çeyrek geçe tutulur!

YanlıĢ! Direksiyon saate göre 9'u çeyrek geçe (9.15) tutulur. Bu pozisyon, acil bir durumda her

iki yöne eĢit miktarda direksiyonu çevirebileceğiniz tek pozisyondur.

- En iyi koltuk pozisyonu, sürücünün en rahat ettiği pozisyondur.

YanlıĢ! Sürücünün doğru koltuk pozisyonu öncelikle otomobile hakim olabileceği ne çok uzak,

ne de çok yakın bir pozisyondur. Koltuk mümkün olduğunca dik olmalıdır. Direksiyon 9.15

pozisyonundayken kollar dümdüz olmamalıdır. Ġdeal dirsek açısı 120 ile 135 derece

civarındadır. Evimizde TV seyrettiğimiz koltuk pozisyonu çok rahat olabilir, ama bu pozisyonda

otomobile ve trafiğe hakim olabilmek çok zordur.

- Motorlu araçlar lastiğin üzerinde gider!

YanlıĢ! Motorlu araçlar lastiğin içindeki havanın üzerinde gider. Eğer lastiğin içinde hava yoksa

hiçbir yere gidemezsiniz. Doğru lastik havası, ayağınızdaki ayakkabı numarası gibidir. Ayağınızı

sıkan veya bol gelen bir ayakkabıyla nasıl yürüyemezseniz, otomobilin yol tutuĢu da aynı

Ģekilde bozulur.

- Ani frenlerde önce frene basıp, durmaya yakın debriyaja basarsak, motor

kompresyonundan faydalanıp daha kısa mesafede dururuz!

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 15

YanlıĢ! En etkin yavaĢlama frenle debriyaja aynı anda basılarak yapılır. Böylece fren sırasında

motor devre dıĢı bırakılarak, motorun aracı ileri götürme kuvveti yok edilir.

- ABS (Antiblokaj Fren Sistemi) mekanik frene göre çok daha kısa mesafede

durdurur!

YanlıĢ! ABS fren sistemi olan bir araç tekerleklerin kızaklamasını önler ve fren sırasında

manevra yapılabilmesini sağlar. Ancak, daha kısa mesafede durdurmaz, daha güvenli Ģekilde

fren yapılmasını sağlar.

- Mekanik freni olan bir otomobilde fren pedalını pompalayarak daha kısa mesafede

durulabilir!

YanlıĢ! Pompalamak için ayak fren pedalı üzerinden her çekildiğinde, aracın ileri hareketi

devam eder ve durma mesafesi uzar. Doğrusu; panik frende fren pedalı üzerindeki basıncı

azaltarak lastiğin dönmesini sağlamaktır. Ancak ayak fren pedalından kaldırılmamalı ve fren

yapmaya devam edilmelidir.

- Doğru takip mesafesi hızın yarısıdır!

YanlıĢ! Bu yöntem kullanıĢlı olmamakla birlikte, hata payı yüksektir. Ġdeal takip mesafesi (kuru

havada) 2 saniye arkadan takip etmektir. YağıĢlı havalarda veya yük durumunda bu süre 3-4

saniyeye çıkarılmalıdır.

- Dörtlü ikaz (flaĢör) tünele girince yakılır!

YanlıĢ! Dörtlü ikaz sadece trafiğe tehlike yarattığınız durumlarda yakılır. Yani olası bir kaza

veya arıza halinde. Tünelde kısa farların açık olması yeterlidir.

- Gündüz kısa farları yakmak trafiktekilerin gözünü alır!

YanlıĢ! Gündüz kısa far yakmak, daha erken fark edilmenizi ve size tehlike yaratacak olan

kiĢilere kendinizi daha erken göstermenizi sağlar. Gece yakılan kısa farlar gözümüzü daha çok

alır. Sadece kapalı ve yağıĢlı havalarda değil, güneĢli havalarda ve hızlı yol kesimlerinde de

kısa farların açılması kendi sürüĢ güvenliğiniz için önemlidir.

- Çocukları uyarmak için korna çalınır!

YanlıĢ! Çocukları uyarmak için korna çalınmaz! Korna onların paniğe kapılıp beklenmedik bir

reaksiyon vermelerine yol açar. En iyisi iyice yavaĢlamak ve gerekirse durmaktır.

- Yoğun siste en iyi gitme yöntemi dörtlü ikazları yakmaktır!

YanlıĢ! Yoğun siste en iyi gitme yöntemi hiç gitmemektir. Çünkü siste daha iyi gören sürücü

yoktur, daha çok risk alan sürücü vardır. GörüĢ mesafesi yeterliyse siste sarı camlı gözlükler

kullanmak, sis lambalarını ve kısa farları yakmak, silecekleri çalıĢtırmak, yerin kayganlaĢtığını

dikkate almak, takip mesafesini artırmak ve sollama yapmamak daha güvenli yol almanıza

yardımcı olur.

Unutmayın!

Hayatınız boyunca ölümlü bir trafik kazası geçirme olasılığınız % 33' tür. Rus ruletinde bile bu

oran %17'dir. Lütfen, trafikte araç kullanmanın bir yaĢam iĢi olduğunu hiçbir zaman aklınızdan

çıkarmayın.

Periyodik Bakımlar:

Günlük, haftalık, aylık bakım ve kontroller

Üretici firma tarafından verilen kullanma kılavuzuna göre her araca belirli bir km veya süre

dolunca bakım uygulanır. Periyodik bakım ve kontroller firmadan firmaya değiĢmekle beraber

genellikle 10-15 bin km aralığında yapılır.

Yetkili servislerde uygulanan bakımların dıĢında; sürücünün kendi kendine yapması önerilen

bazı kontroller de var. ĠĢte bunlardan birkaçı:

Günlük kontroller

Sabahları araca binmeden önce lastiklerin havasının kontrolü

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 16

Aracın park edildiği yerde yağ veya sıvı izleri olup olmadığının kontrolü

KıĢ mevsiminde donmuĢ olabileceği düĢünülerek sileceklerin cama yapıĢıp yapıĢmadığının elle

kontrolü

Kontak açıldıktan sonra göstergede bulunan ikaz lambalarının kontrolü

Yola çıkmadan önce ıĢıklandırma (farlar, sinyaller, fren lambaları vs.) kontrolü

Haftalık kontroller

Sıvı seviyelerinin gözle kontrolü (radyatör genleĢme kabı üzerindeki max iĢareti, silecek sıvısı)

Motor yağ seviye kontrolü

Hidrolik yağ seviye kontrolü

Özellikle ağaç altına park edilen araçlarda, motor kaputunun, havalandırma mazgallarının

yaprak ve yabancı maddelerden arındırılması ve su tahliye deliklerinin gerekirse temizlenmesi

Silecek lastiklerinin ıslak bir bez ile temizlenmesi

Aylık kontroller

Boya üzerinde çizik veya taĢ yaraları kontrolü (derin çiziklere servis müdahalesi gerekir)

Emniyet kemerlerinin nemli sabunlu bez ile tozdan arındırılması

Yıkama esnasında özellikle jantların balata tozundan ve yabancı maddelerden arındırılması

Araç üzerinde olabilecek sanayi artıkları, kuĢ pisliği veya ağaçlardan dökülen reçine türü

yapıĢkan veya agresif çevre etkenlerinin temizlenmesi

Yapılan km' ye göre lastiklerin detaylı gözle kontrolü (diĢ derinlikleri, yaralanma veya yarılma

izleri) Araç iç temizliği, var ise deri koltukların kullanım kitabında belirtildiği üzere temizliği

Antifriz suyun donmasını nasıl önlüyor?

Arabamızın motoru arabayı yürütecek gücü sağlarken bir yandan da ısı üretir. Motor bloğu

içinde devamlı dolaĢan su ile motor soğutulur.

Motordan aldığı ısı ile ısınan bu su da radyatörde havanın yardımıyla soğutulur.

Kapalı bir çevrimde ve ideal ısı dengelerinde devamlı oluĢan bu olayın farkına biz ancak,

herhangi bir arıza durumunda soğutma olayı yetersiz kaldığında, radyatörden buharlar

çıktığında, yani bilinen tabiri ile arabamız hararet yaptığında varırız.

KıĢın soğuk aylarında, hava sıcaklığı sıfırın altına düĢünce, arabamız kapı önünde hareketsiz

halde iken bu soğutma suyu da her su gibi donabilir. Donunca geniĢler ve yaptığı basınçla

motor bloğunu çatlatabilir. Bu olayı önlemek için suyun içine, sıfırın çok altındaki derecelerde

bile donmasına mani olacak 'antifriz' dediğimiz sıvı ilave edilir.

Motorun soğutma suyunun i ine ne oranda antifriz konulacağını, o bölgede olabilecek en düĢük

hava sıcaklığı belirler. O zaman Ģöyle düĢünülebilir. Tam emniyetli olması bakımından, soğutma

suyunun yerine niçin tamamen antifriz doldurmuyoruz? Antifriz oranı yüzde yüzü bulunca

sıcaklık ne kadar düĢerse düĢsün maksimum korunma sağlanmıĢ olmaz mı?

Hayır, olmuyor. Mantıken ters gelebilir ama belirli orandan fazla konulan antifriz bu sefer de

tamamen ters tepki veriyor. Suya yüzde 50 oranında katılmıĢ antifriz -37 derecede donarken,

antifrizin kendisi yani saf antifriz -12 derecede donuyor.

Suyla karıĢabilen her Ģey onun sıfır derece olan donma noktasını düĢürür. Yani donma

derecesini düĢürmek için suya toz Ģeker, Ģurup hatta aküdeki asit bile konulabilir. Hepsi de bir

dereceye kadar aynı iĢlevi görür ancak hiçbiri diğer tehlikeli yan etkileri bakımından tavsiye

edilmez.

Ġlk otomobillerde Ģeker ve balın antifriz olarak kullanılmaları denendi, sonraları ise alkolde

karar kılındı. Ancak bu sefer de alkolün kaynama noktası düĢük olduğundan motor sıcakken

sorun çıkardı. O halde ideal antifrizin donmayı önlemesi ama aynı zamanda da suyun

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 17

kaynamasına sebep olmaması gerekiyordu. Günümü de bu amaçla 'etilen glikol' denilen renksiz

kimyasal bir sıvı kullanılıyor.

Suyun içine katılan kimyasalların donmayı önleme özelliği, suyun ve buzun moleküler yapıları

ve antifrizin bu yapılara olan etkisinden ileri geliyor. Bilindiği gibi tüm sıvılarda olduğu gibi suda

da moleküller serbest ve düzensiz halde, katılarda (buzda) ise sabit ve düzgün bir yapıdadırlar.

Su donarken önce moleküllerinin hareketleri yavaĢlar sonra da düzgün ve sabit bir pozisyona

gelirler yani kristalleĢirler. ĠĢte antifrizin buradaki rolü, moleküllerinin su molekülleri ile

birleĢerek onların buz kristalleri oluĢturmalarına mani olmaktır.

Peki öyleyse ortada su yokken antifriz kendi kendine niçin daha çabuk donuyor? Çünkü suya

katıldığında antifrizin su moleküllerine yaptığını su da antifriz moleküllerine yapar. Donmayı

önlemek daha doğrusu geciktirmek iki taraflı çalıĢır, su da antifrizin donma derecesini düĢürür.

Sonuç olarak arabanın soğutma suyuna önerilenden fazla antifriz konmasının hiçbir faydası

yoktur aksine zararı vardır.

Güvenli SürüĢ Ġpuçları

Kullandığınız aracın tipi ne olursa olsun, doğabilecek tehlike ve zararlardan uzak kalmak

istiyorsanız aĢağıda sıralanan temel güvenlik stratejilerini dikkate almalısınız.

· Ġyi bir sürüĢ pozisyonu elde edin. Koltuğu, elinizi uzattığınızda bileğiniz direksiyonun en üst

kısmına uzanacak konuma ayarlayın. Kafa koruyucuyu kafanızın tam arka kısmına gelecek

fakat kafanıza değmeyecek biçimde ayarlayın. Direksiyonu simetrik olarak, saat 3 ve 9

konumlarında tutun. Böylelikle onu sağa ve sola daha çabuk ve tam istediğiniz kadar

döndürebilirsiniz. Elinizi direksiyon simidinin tam üstünde tutarsanız, bir tehlike anında hava

yastığı ĢiĢerse kolunuzu kırabilir ya da yüzünüze çarpabilir.

· Kontrol edin. Aracı hareket ettirmeden ve durdurmadan önce her Ģeyin yolunda olup

olmadığını kontrol edin.

· ĠniĢ sırasında dikkat! Özellikle taĢıtın sol tarafındaki kapılar, olmak üzere taĢıtın kapıları

yoldan baĢka taĢıt, bisikletli veya yaya gelmediğinden emin olunmadan açılmamalıdır.

· Pür dikkat! Araç kullanırken sürekli dikkatli olun ve genellikle sağ tarafa dikilmiĢ olan trafik

iĢaretlerini asla gözden kaçırmayın! Ters yöndeki iĢaretleri arka tarafından yorumlamaya

çalıĢmayın. SürüĢ halinde iken araçtakilerle konuĢmak durumunda olduğunuzda, gözünüzü

yoldan ayırmayın. Kazaların çok görüldüğü bilinen yol ve kavĢaklarda daha da dikkatli olun. Bu

durumda alkolle ilgili yasak ve sınırlamaları tartıĢmak yararsızdır. Almanya'da alkol sınırı %

0.05'e indirilmiĢtir.

· AkıĢa uyun. KoĢullar elverdiğince trafik akıĢına uyun. AĢırı hız farklılıkları tehlikeli olabilir.

· Hız limitlerine uyun. Kazaların çoğunun nedeni aĢırı hız ve dikkatsizce yapılan hareketlerdir.

Trafik iĢaret levhalarındaki hız sınırlarının, müsaade edilen maksimum hızlar olduğu ve ancak

trafik, hava ve yol koĢulları uygunsa uygulanabileceği unutulmamalıdır. Yol boĢ ve polis

kontrolü yoksa bile hız sınırlarını aĢmamaya özen gösterin. Seyahat ettiğiniz yolların hız

limitlerini samimi olarak bilin. Bunlar; Ģehir içi, Ģehir dıĢı ve otoyol hız limitleri olmak üzere,

sadece üç tanedir. Aksi bir iĢaret bulunmadıkça bunlar geçerlidir.

· 6. vitesi kullanmayın. YokuĢları çıkabileceğinizi tahmin ettiğiniz vitesle inin. YokuĢ aĢağı

iniĢlerde asla vitesi boĢa almayın ve hızınızı artırmamaya özen gösterin. Aksi halde sürüĢ

kontrolünü kaybedebilirsiniz.

· Çok yaklaĢmayın. ġehirlerarası yollarda baĢka araçlara çok yaklaĢmazsanız, onların yapacağı

kazalara karıĢmamıĢ olursunuz.

· Trafiği izleyin. Yolun ilerisine bakarak, herhangi bir probleme yaklaĢmadan önce onu anlayın.

Aynalarınıza da sık sık göz atın.

· Geçebilecek misiniz? Geçmek istediğiniz aracın hızından yeterince yüksek hızda iseniz geçiĢ

yapabilirsiniz.

· Daha sonrasını düĢünün. Muhtemel acil trafik durumlarını sürekli olarak düĢünerek, kurtulma

planları yapın.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 18

· Sol Ģeritkolik olmayın. Sol Ģerit, hızlı sürüĢ Ģeridi değil geçiĢ Ģerididir. GeçiĢler dıĢında sol

Ģeridi boĢaltın. Hız yapanları yavaĢlatmaya da çalıĢmayın. Bırakın polisliği polisler yapsın.

· Far yakın. Gece sürüĢleri dıĢında, Ģehirlerarası yollarda, yağmurlu ve sisli havalarda

gündüzleri de farlarınızı açık tutun. Bu daha iyi görülmenizi sağlayarak karĢıdaki sürücülerin

daha dikkatli olmalarını sağlayacaktır. Gece sürüĢlerinde farlarınızın karĢıdan gelen taĢıtın

sürücüsünün gözünü almaması için, geçiĢ süresince kısa far durumuna getirmeyi de

unutmayın.

· Sinyal verin. ġerit değiĢimleri ve dönüĢleriniz öncesinde sinyal vererek diğer sürücülere

niyetinizi bildirin.

· Sola dönmek için bekleyin. Trafikte durup sola dönmek için beklerken, yol serbest hale

gelinceye kadar tekerleklerinizi ileriye doğru düz tutun. Eğer tekerleklerinizi sola doğru kırarak

beklerseniz, birisi size arkadan çarptığında sizi karĢıdan gelen trafiğin önüne iter. Ayrıca,

ilerinizde bir engel gördüğünüzde, hemen diğer Ģeride geçmeden önce o Ģeritteki trafiği kontrol

edin ve onlara yol verin.

· Sağa dönüĢ Kırmızı ıĢıkta sağa dönüĢ yapılamaz. Sadece bazı kavĢaklarda, dönüĢ için ayrı bir

ıĢık bulunuyor ve yeĢil yanıyorsa veya özel olarak dönüĢ yapılabileceği belirtilmiĢse, diğer

yoldaki trafiğe dikkat edilerek dönüĢ yapılabilir.

· GiriĢlere yardımcı olun. Çok Ģeritli yollarda sağ Ģeritte ilerlerken, trafiğin elverdiği ölçüde ve

geçici olarak bir iç Ģeride geçerek, sağdan giriĢ yapan araçlara güvenli ve düzgünce giriĢ

yapabilmeleri için yardımcı olabilirsiniz.

· Doğru zamanda fren yapın. DönüĢlere gelmeden önce uygun hıza yavaĢlayın. DönüĢün

ortasında yapacağınız sert fren aracınızın dengesini bozar.

· ABS'yi deneyin. Aracınız kilitlenmeyi önleyici fren sistemiyle donatılmıĢsa, ilk kez

karĢılaĢtığınızda pedal titreĢim ve gürültüleri sizi ĢaĢırtabilir. Bu nedenle, ABS'nin nasıl

hissedildiğini anlamak üzere, acil bir durumu beklemeden, yağmurlu bir günde kumlu, kaygan

bir yol veya boĢ bir park alanı bularak, ABS'yi uyarmak üzere sert bir fren yapın.

· Araç kullanırken telefonu kullanmayın. AraĢtırmalara göre, araç kullanılırken yapılan telefon

konuĢmaları kaza riskini dört kat kadar artırmaktadır. Risk, "hands-off" veya kulaklıklı telefon

kullanımında da aynıdır.

· Gece görüĢünüzü koruyun. YaklaĢan farlara fazla bakmayın. KörleĢtiriyorsa, bakıĢınızı yolun

sağ kenarına yoğunlaĢtırın.

· Uykunuzu alın. Uykulu iken araç kullanmayın. Gözleriniz bir noktada sabit kalıyorsa bu tehlike

iĢaretidir. Bulduğunuz en yakın güvenli yerde sağa çekerek birkaç dakikalık bir Ģekerleme

yapın.

· Güvenceye alın. Kısa süreli de olsa, aracınızı terk ederken güvenceye alın. Yani, düĢük vitese

takarak el frenini çekin, camları kapatarak kapıları kilitleyin. Eğer arabada sizden baĢka kimse

yoksa kredi kartıyla ödeme yapmaya giderken bile kapıları kilitleyin.

YAKIT TÜKETĠMĠNĠ EN AZA ĠNDĠRECEK PÜF NOKTALAR

Benzine neredeyse gün aĢırı gelen zamlardan yaka silkmeye baĢladıysanız aslında hayallerinizi

süsleyen hem konforlu hem de az yakıt tüketen bir otomobile sahip olmanız hiç de zor değil.

Bunun için bilmeniz gereken yakıt tüketimini en aza indirecek püf noktalar;

Lüksünün yanında, yakıt tüketimi de otomobillerin tercih edilirliğini arttırıyor. Öte yandan hep

merak edilen konular, aracın ne kadar benzin yaktığı, eğer fazla yakıyorsa bunun nedenleri ve

yakıt tüketimini en aza indirmenin yolları oluyor.

Örneğin aĢağıdaki belirtileri hissettiğinizde, aracınızın fazla yakıt yaktığını anlarsınız. Nasıl

anlayacaksınız?

• Motorun çekiĢinde azalma olur.

• Egzoz gazı siyah, göz yaĢartıcıdır, benzin kokar.

• Egzoz kuyruk borusu içinde karbon isi oluĢur.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 19

• Egzozda patırtılı sesler olur

• Motor soğukken kolay, sıcakken güç çalıĢır.

• Bilinen miktarda benzinle yapılan kilometrede azalma olur.

TeĢhisi doğru koyun Aracınızın fazla yakıt yakıp yakmadığının tespitini yapmak için, bir litre

benzinle kaç kilometre yol gittiğinizi bilmeniz gerekiyor. Bunun için yakıt deponuzu, tabanca

otomatik olarak yakıtı kesinceye kadar doldurun. Bu sırada kilometre saatinizi okuyun.

Diyelim ki; 58.500 km.'de olsun belirli bir yol gittikten sonra aynı istasyonda ve aynı

tabancadan yine tabancanın otomatik durmasını esas alarak deponuzu bir kere daha tam

doldurun. Kaç litre benzin aldığınızı bir kenara yazın. Kilometre saatini tekrar okuyun. Toplam

kilometre 58.750 ve deponun aldığı benzin 25 litre olsun.

ġimdi toplam kilometreden, ilk toplam kilometreyi çıkartırsak (58.750-58.500=250) gittiğimiz

toplam kilometre bulunur (250 km). Bunu aldığınız yakıt miktarına böldüğünüzde (250:25=10)

aracınızın bir litre yakıt ile kaç kilometre yol gittiği ortaya çıkar.

Bir araçta yakıt tasarrufundan bahsetmeden önce, fazla yakıt harcamasının nedenlerini

açıklamak yerinde olur. Aracın fazla yakıt harcamasının nedenlerini iki grupta toplamak

mümkündür. Birincisi araçtan kaynaklanan kusurlar, ikincisi ise sürücüden kaynaklanan

kusurlar. Araçtan kaynaklanan kusurlar: AĢağıdaki tavsiyelerin bir kısmı bakım teknisyeni

tarafından yapılabilir. Ama sizin tarafınızdan yapılabilecek basit onarım ve bakımlar da vardır.

Bu bakımlar kesinlikle rastgele bir tamirciye değil uzman ve yetkili bir servise yaptırılmalı.

Bu bakım ve kontroller:

1. Motorunuzun ayar ve bakımlarını (her 5.000 km.'de) ve uzman kiĢilere yaptırın.

Bu ayar bakımlarında;

• Hava filtresinin temizliğine dikkat edin. TıkanmıĢ hava filtresi yakıt tüketimini arttırır.

• Hava filtresini yaz veya kıĢ durumuna göre takın.

• Distribütör platin ayarını katalog değerine ayarlatın. Değerinde olmaması yakıt tüketimini

arttırır.

• Akümülatör ve bağlantı kablolarının bozukluğu motor verimini düĢürür. Değerinde olmaması

yakıt tüketimini arttırır.

• Bujilerin arızalı ve ayarsız olması yakıt tüketimini yüzde 10 arttırır.

• Karbüratörün bakımın yaptırın.

• Rölanti devri katalog değerinde olmalı. Yüksek devir yakıt tüketimini arttırır.

• Bakım teknisyeninizin, rölanti devri ayarını gaz analiz cihazı ile yapılmalı. Sıkı ve tutukluk

yapan bir gaz pedalı yakıt tüketimini artırır.

2. Fren balataları ayarsız ve sıkı ise tekerlek dönüĢü zorlanır. Yakıt tüketimi artar.

3. Debriyajın kaydırması yakıt tüketimini arttırır.

4. Ön düzen ayarlarını her 10.000 km 'de bir kontrol ettiren.

5. Lastik havaları uygun basınçta olmalıdır. Havası az olan lastikte yuvarlanma güç olduğundan

yakıt tüketimi artar.

Sürücüden kaynaklanan kusurlar:

Sürücü aracı kullanırken aĢağıdaki hususlara dikkat ettiğinde daha az benzinle daha çok

kilometre yapabilir. Öncelikle az benzinle çok kilometre gitmenin yolu sabırdan geçer sözünü

unutmayalım. Eğer ekonomi sizin için ön plandaysa aĢağıdaki önerilerimizi dikkatlice uygulayın.

1. Önünüzdeki aracı çok yakından takip etmeyin. Zira devamlı olarak aracınızı frenler ve

gazlarsınız. Bu durum ilave benzin pompalanmasına neden olur. Ani fren ve ardından gaz

basmak yakıt tüketimini yüzde 5 arttırır.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 20

2. ġehirlerarası yolda en verimli hız 80-90 km. arasındadır. 90 km 'nin üstünde her kilometre

yakıt tüketimini yüzde 1 arttırır. Son vitesteki 90 km 'lik hız yaklaĢık 3.000-3.300 motor

devrine eĢittir. Diğer viteslerde de motorunuzu 2.750-3.000 devirler arasında çalıĢtırın (Bunun

için takometreden faydalanın).

3. Motorunuzun harareti (ısısı) yakıt tüketimini etkiler.

• Ġlk hareketten önce motorun ısınması için en fazla 30 saniye bekleyin. Fazla ısınmasını

beklemek yakıt tüketimini arttırır.

• Ancak Ģehirlerarası yola çıkarken, hareket göstergesinin normale yaklaĢmasını bekleyin.

• KıĢın motorunuzun çok soğumaması için radyatör önünü gazete kâğıdı ya da benzeri bir Ģeyle

kapatın.

• Soğuk motorda yakıt sarfiyatı fazladır. Motor tam ısınmadan yapılan yolculuklardan (özellikle

kısa mesafelerden) kaçının. Böyle durumlarda aracınız yüzde 25 daha fazla yakıt harcar.

4. Yakıt deponuzun hatalı doldurulması yakıt tüketimini arttırır. Deponuzu doldururken

aĢağıdaki noktalara dikkat edin.

• Deponuzu mümkünse pompanın yavaĢ hızı ile doldurun.

• Depo hiçbir zaman ağzına kadar doldurulmamalı.

• Ġmkânınız varsa sabah veya akĢamın geç saatlerinde deponuzu doldurun.

• Depoyu daima dolu bulundurun. Çünkü az benzinde buharlaĢma daha fazladır.

• Özellikle dizel motorlu araçlarda, günlük iĢ bitiminden sonra depoyu kaliteli motorinle

doldurun.

• Bir istasyonun pompasına yanaĢtığınızda pompanın para kısmının bilhassa sıfırlanmasına

dikkat edin.

• Aracınızın motoru hangi benzine göre uyarlanmıĢsa (süper-normal-kurĢunsuz) ona göre

benzin kullanın.

• Yakıt deponuzun kapağı kilitli tip olmalı.

ARABANIZA BĠNER BĠNMEZ DERHAL PENCERELERĠ AÇIP ARABANIZI

HAVALANDIRIN VE DE KLĠMALARI HEMEN AÇMAYIN

Araba panosu, koltuklar vs. benzen üretir. Bu da kansere neden olan bir toksindir (arabanızda

ısınmıĢ plastik kokusunu anımsayın.) Bu toksin kansere neden olabilen özellik taĢır; ilaveten

kemiklerinizi zehirler, lösemiye, alyuvarların azalmasına, ayrıca da düĢük yapmaya da neden

olabilir.

Ġç mekânlarda kabul edilebilir benzene seviyesi 0.01 metrekarede 50 mg‟dır.

Kapalı alana park edilmiĢ arabalarda bu oran 0.01metrekarede 400-800 mg seviyesine çıkar.

Havanın sıcaklığının 17 derece ve üstü olan dıĢ ortamlarda ve de güneĢ altında park edilmiĢ

arabaların içindeki benzen seviyesi ise kabul edilir seviyenin 40 katına ulaĢır (0.01 metrekarede

2000-4000 mg benzene)

Dolayısıyla arabanın içindeki insanlar mutlaka bu zararlı havayı solumak zorunda kalırlar…

Arabanıza binerken, pencere ve kapılarınızı açıp arabanızı çok iyi havalandırınız.

Benzen vücuttan atılması çok zor bir toksindir ve de böbrek ve ciğerleriniz için de son derece

zararlıdır

OTOPARKLARDA ARACINIZ ZARAR GÖRÜRSE

T.C. Yargıtay Onüçüncü Hukuk Dairesi

Esas No: 2003/5039 Karar No: 2003/8870 Tarihi: 01.07.2003 MAHKEME KARAR ÖZETI:

"Dava, davacının aracını belli bir ücret karĢılığı davalının iĢlettiği otoparka bıraktıktan sonra

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 21

aracından bir kısım eĢyaların çalınması nedeniyle BK'nın 462. maddesinde düzenlenen vedia

iliĢkisine dayanarak açtığı tazminat istemine iliĢkindir.

BK'nın 463. maddesine göre; vedia (saklama), bir sözleĢmedir ki onunla saklayıcı, saklatanca

kendisine bırakılan taĢınır bir malı kabul etme ve onu güvenli bir yerde koruma borcu altına

girer.

Olayda, otopark iĢletmecisi olan davalı sözleĢmenin kendisine yüklediği güven ve özenle

koruma borcuna aykırı davranmıĢtır. Ayrıca, otopark biletinin arkasında yer alan, araçta

meydana gelecek hasar ve kayıp eĢyadan sorumlu olmayacağına, dair matbu ifade ile güvenle

saklama ve özen borcunu bertaraf edemez.

Davalı gibi böylesine büyük ve toplumun belirli bir kesimine hitap eden iĢ merkezinin

otoparkına aracını bırakan kimselerin araçlarından ve içerisindeki eĢyalarının güvenliğinden

kaygı duymamaları gerekeceğinden, davacı oluĢan zararını istemekte haklı olup davacı ve

davalı otopark iĢletmecisi olan Ģirketin delil ve karĢı delilleri toplanarak iĢin esası incelenip

sonucuna göre bir karar verilmelidir."

Bu sebeple araçlarınızı bırakmak durumunda kaldığınız otoparklardan mutlaka otopark biletinizi

isteyiniz. Bu bir takım maddi zararlarınıza ve otopark iĢletmesine karĢı elinizde önemli bir ispat

vasıtasıdır. Ġkinci olarak, otoparkta beklediği süre esnasında aracınızda bir hasar meydana

gelmiĢse, yerinden kıpırdatmadan derhal polis çağırtarak aracınız üzerinde ve yerinde tespit

yaptırtınız.

Ö. Faruk TURAN

Deva Sigorta Aracılık Hiz. Ltd. ġti.

ANADOLU HAYAT EMEKLĠLĠK & ANADOLU SĠGORTA ACENTELĠĞĠ

OTOPARK HAKKI...

Ankara AġTĠ'deki otopark sorununu yaza yaza dilimizde tüy bitti.

Kimse ilgilenmedi. Tüketiciler Birliği nihayet el atmıĢ konuya.

BaĢkan Bülent Deniz diyor ki: "25.02.2004 tarihli Karayolları Yönetmeliği‟nin 51. maddesi,

'Yolcuları terminale getirmek veya terminalden almak üzere 25 dakikayı geçmeyen giriĢ ve

çıkıĢlarda' özel otomobillerden hiçbir Ģekilde ücret alınamaz" hükmünü getirmektedir.

VatandaĢlarımız, otogarlarda 25 dakikayı geçmeyen beklemelerde ücret ödemeyi reddetmeli,

konuyu "[email protected]" adresimize bildirmelidir."

TÜKETĠCĠ ġĠKÂYETLERĠ ĠÇĠN

Değerli Tüketiciler;

Bu sayfa sizlerden gelen Ģikâyetlerin hızlı ve pratik olarak yanıtlanması amacıyla hazırlanmıĢtır.

ġikâyet formunu eksiksiz olarak doldurduğunuz takdirde size bir ġikâyet Numarası ve ġifre

verilecektir. Bu numarayı ve Ģifreyi unutmayın. 'ġikâyet Takip Sayfası' bölümüne verilen

numara ve Ģifre ile giriĢ yaparak Ģikâyetinizle ilgili her türlü veriye ulaĢabilecek ayrıca çözüm

yolları hakkında bilgi alabileceksiniz. ġikâyet Numaranızı ve ġifrenizi unuttuğunuz takdirde

[email protected] adresine mail atarak yardım isteyebilirsiniz. Türkiye'de bulunan Sivil

Toplum Örgütleri arasında bir ilk olma özelliği taĢıyan bu sistemi tüketicilere kazandıran Ahmet

SAVAġ'a teĢekkürlerimizi sunarız.

ġikâyeti Bildirmek için tıklayın:

http://www.tuketicimerkezi.org/yeni/sikayet_bildir.php

Formu doldururken lütfen eksiksiz olmasına dikkat edin. Sorun ile karĢılaĢtığınız takdirde

[email protected] adresine mail atabilirsiniz.

Bildirdiğiniz ġikâyeti Takip Etmek için tıklayın:

http://www.tuketicimerkezi.org/yeni/sikayet_no_takip.php

ġikayetlerinizin on-line takibi için: ġikayet Takip Sayfasını kullanabilirsiniz.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 22

Tüketici Mahkemelerine hitaben hazırlanan dilekçe örneklerini bilgisayarlarına indirebilirsiniz.

1) BİLGİ EDİNME BAŞVURU FORMU

2) KAPIDAN SATIŞLARDA CAYMA BİLDİRİM BELGESİ

3) SATIN ALINAN HİZMETİN AYIPLI ÇIKMASI (Tüketici Mahkemesi'ne)

4) SATIN ALINAN HİZMETİN AYIPLI ÇIKMASI (Tüketici Sorunları il / İlçe Hakem Heyeti Başkanlığı'na)

5) SATIN ALINAN MALIN AYIPLI ÇIKMASI (Tüketici Mahkemesi'ne)

6) SATIN ALINAN MALIN AYIPLI ÇIKMASI (Tüketici Sorunları Ġl / Ġlçe Hakem Heyeti BaĢkanlığı'na)

7) YETKİLİ SERVİSİN 15 İŞGÜNÜNÜ GEÇİRMESİ VE/VEYA AZAMİ TAMİR SÜRESİ 30 İŞGÜNÜNÜ GEÇİRMESİ

8) SÖZLEŞMEDEKİ HAKSIZ ŞARTLAR

9) TAKSİTLİ SATIŞTA / KAMPANYALI SATIŞTA SÖZLEŞMENİN BİR NÜSHASININ TARAFIMA VERİLMEMESİ

10) KULLANMA KILAVUZUNUN VERİLMEMESİ

11) ÜRÜN GARANTİ BELGESİNİN VERİLMEMESİ

12) YETKİLİ SERVİS İSTASYONUNUN BULUNMAMASI VEYA YETKİLİ SERVİSİN YEDEK PARÇA STOKUNUN EKSİK VEYA

BULUNMAMASI

13) TÜKETİCİ KREDİ SÖZLEŞMESİNİN TEK NÜSHA OLARAK DÜZENLENMESİ VEYA DÜZENLENEN BİR NÜSHASININ

VERİLMEMESİ

14) SERGİLENEN VEYA SATILAN ÜRÜNDE FİYAT ETİKETİNİN BULUNDURULMAMASI ( Belediye Başkanlığı, Tüketici Sorunları

İl / İlçe Hakem Heyeti Başkanlığı'na)

15) REKLAM KURULU ŞİKAYET DİLEKÇESİ

16) ABONELİK SÖZLEŞMESİ

17) DEVRE TATİL SÖZLEŞMELERİ

18) PAKET TUR SÖZLEŞMESİNİN VERİLMEMESİ

19) KAPIDAN SATIŞ FİRMASI ŞİKAYET DİLEKÇESİ

20) MESAFELİ SATIŞ ŞİKAYET DİLEKÇESİ

21) KREDİ KARTI SÖZLEŞMESİNE UYGUN OLMAYAN DURUMLARLA İLGİLİ ŞİKAYET DİLEKÇESİ

TÜRKÇE KULLANMA KILAVUZU OLMAYAN ÜRÜNLER ĠÇĠN NE

YAPMALIYIM?

Belki biliyorsunuz ama ben gene de faydalı bulduğum için yolluyorum.

"Türkçe kullanma kılavuzu olmayan ürünler için ne yapmalıyım ?" sorusuna cevap!

Türkçe kullanım kılavuzu olmayan bir ürün satın aldınız ve özelliklerini öğrenmek için kullanım

kılavuzuna göz atmak istediniz. Ancak kılavuzun birçok dilde yazılmıĢ olduğunu ve içinde

Türkçe çevirisinin bulunmadığını gördünüz.

Sinirleniyorsunuz ve ülkemizde satılan bir urunun nasıl Türkçe kılavuzunun olamayacağını,

üreticinin veya ithalatçının bu kadar mı düĢüncesiz-darsız olduğunu, Türkiye'nin ve

vatandaĢlarının bu kadar mı değersiz görüldüğünü sorgulamak istiyorsunuz ama elinizden bir

Ģey gelmiyor.

Sanırım bu duruma düĢen milyonlarca tüketici vardır. Artık böyle bir rezaletin önüne

geçebilmek için sizin de yapabileceğiniz Ģeyler var.

AlmıĢ olduğunuz yerli ya da ithal malin Türkçe Kullanım Kılavuzu yoksa Sanayi ve Ticaret

Bakanlığı 'na Ģikayet ediyorsunuz. Satan Ģirkete ürün baĢına 156 YTL ceza veriliyor ve Türkçe

kılavuzun da size ulaĢtırılması sağlanıyor.

Sizler de Ģikâyetinizi Sanayi ve Ticaret Bakanlığı adresinden Tüketici ġikâyetleri bölümüne bildirin,

duyarsız Ģirketlere gereken cezaların verilmesini sağlayın.

Share this post


Link to post
Share on other sites

9 MĠLYONLUK YUNANĠSTAN ĠÇĠN YUNANCA KULLANMA KILAVUZU HAZIRLANIRKEN, 75

MĠLYONLUK ÜLKEMĠZ ĠSE AYNI DÜZEYDE ÖNEMSENMĠYOR, NĠYE MĠ ?..

Ülkemiz ve Türkçe „miz bu saygıyı hak ediyor.

BU KADAR SAF OLMAYIN

LÜTFEN bu kadar saf olmayın. Bu kadar dikkatsiz davranarak milletin ekmeğine yağ sürmeyin

artık. Saflığın boyutu ileri derecelerde...

Neden mi bahsediyorum? Tabii ki güzel memleketimin saf internet kullanıcılarından.

Sevgili arkadaĢlarım.

1. Bir yere üye olduğunuz için fidan dikilmez!

2. Bir yerde oy kullandığınız için Türkiye'de bir kanun teklifi yasalaĢmaz!

3. Bir maili 10 kiĢiye gönderirseniz dileğiniz yerine gelmez, bu saflıktan da öte bir Ģey

kusuruma bakmayın bu salaklık resmen.

4. Bir maili ne kadar çok kiĢiye gönderirseniz o maili Microsoft veya AOL gibi büyük firmalar

takip edip o kadar para yardımı falan yapmaz!

5. Evet bunu da gördük: Microsoft servetini falan dağıtmıyor arkadaĢlar!

6. LC Waikiki satılmadı!

7. Domino's Pizza domuz yağı/eti kullanmıyor!

8. Gerçekte yardım bekleyen yanan bir çocuk yok. Varsa da aynı çocuk yıllar önce zaten bir kez

yanmıĢtı!

9. Hastanede kan bekleyen öyle bir vatandaĢımız yok!

10. Coca Cola „yı tersten okuyup yorumlayabilen arkadaĢlarımızı da ödüllendirmek istiyoruz.

11. Doları katlayınca pentagonun yanmıĢ resmi oluyormuĢ. Az daha katlayınca ikiz kulelerin

yanmıĢ Ģekli çıkıyormuĢ. Evet, arkadaĢlar bunu da gördük ki dolar, pentagon ve ikiz kulelerin

inĢasından çok daha önce Ģu andaki halini almıĢ.

12. Bu maili sana yollayana da yolla. Dostluğumuz pekiĢsin diyenlere sesleniyorum. Aynı maili

göndermeyin. BaĢka Ģey yollayın kardeĢim!

13. Nike logosunda aslında Allah yazısı gizliymiĢ! Hayal gücünüze hayran oldum, gidip

bilimkurgu romanları yazın daha iyi.

14. Türk polisi e-posta trafiğini takip etmiyor!

15. Sinemada koltuğumuzun altına AIDS virüsü taĢıyan iğne yerleĢtirebilen psikopat

arkadaĢlarımız varmıĢ. Bu kiĢilerin devlet tarafından halk eğitim merkezlerinde el sanatları

alanında hoca olarak istihdam edilmelerini istiyoruz.

16. MSN Listenize biri eklendiği takdirde ciddi problemlerle karĢı karĢıya kalmazsınız merak

etmeyin. Eğer bir hacker sizi kafaya takmıĢsa zaten yeterli düzeydedir ve siz ne yaparsanız

yapın sizi halleder, adamlar istediklerinde NASA'yı hackliyorlar, sizin dandik MSN'nizi mi ele

geçiremeyecekler sanıyorsunuz.

17. Bir kan ihtiyacı vs yardım maili göndermeden önce maildeki telefon numarasını arayıp

doğrulayın ki aynı mail yıllarca nette dolaĢmasın ve adam da telefonunu değiĢtirmek zorunda

kalmasın.

18. ArkadaĢlar size gelen bir maili listenize gönderdiğinizde bilmem ne yardım kuruluĢlarının

mail baĢına 10 Euro kazanacağını düĢünecek kadar saf olmayın ne olursunuz!!!

Not: Yukarıdaki gibi davranmayanlar lütfen üstlerine alınmasınlar...

Bu maili BCC (gizli) olarak bütün listeme yani en az 200 kiĢiye toplu olarak gönderdim ve bu

maili listenize atarsanız lütfen BCC (gizli) olarak gönderin ki mail toplayıcılara fırsat vermeyin...

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 24

ĠNTERNET SAZANI OLMAYIN!

Türkiye feomidyum zengini? ĠĢte Ģeriatın gerçek yüzü... Atatürk resti çekti, BM yasasını

değiĢtirdi...

Ġnternette kol gezen asparagas e-postalardan sıkıldınızsa bu haberi okuyup yedi kiĢiye

gönderin, dilekleriniz üç vakte kadar gerçekleĢir

Posta kutusunda bir e-posta: "Feomidyum petrolü çöpe atan element. Amerikan Askeri Bilim

AraĢtırmaları Grubu (MSRA) tarafından ileri teknoloji kullanılarak tanımlanan ve varlığı

açıklanmayan yeni bir element. Feomidyum kullanılarak üretilen süper mıknatıslarla mevcut

elektrik motorlarından yüzde 730 daha verimli elektrik motorları üretilebilir.

Peki, dünyadaki feomidyum rezervleri nerede? Yüzde 74'ü Türkiye'de, yüzde 4'ü Nepal'de, geri

kalanı da diğer ülkelerde. Boğaz'ın tektonik yapısını inceleyen Dubaililerin (yani aslında perde

arkasındaki Amerikalıların) de asıl amacı yatırım yapmak değil buradaki element yataklarına

sahip olmak!"

Yukarıda yazanlara inandınızsa siz de kısa süreli de olsa kandırmacanın bir parçası oldunuz.

2005 yılında Ankaralı bir avukat, 'feomidyum' adında hayali bir element uydurup, bir

powerpoint sunumu hazırladı.

Bunu da e-posta olarak sanal âleme saldı. E-posta o kadar hızlı yayıldı ki, Saadet Partisi

Ġstanbul Ġl BaĢkanı Osman Yumakoğulları iktidara geldiklerinde Türkiye'nin zengin feomidyum

rezervlerini çıkarmayı vaat etti.

Adını vermek istemeyen avukat forumlardaki tartıĢmaları gördükçe bıyık altından gülüyordu:

"Sağduyu sahibi insanlar 'Böyle bir element yok' dedikçe, diğerleri bu memleket sizin gibiler

yüzünden böyle diyerek onları dıĢladı."

Mayıs 2005...

Bir forum sitesine gönderilen e-postada, Danone ürünlerinin bebeklerin zihinsel geliĢimine

zararlı olduğu iddia edildi.

Sonuna da gıda mühendisi Prof. Turan Karadeniz'in imzası yer alıyordu. Karadeniz'in böyle bir

iletiden haberi yoktu.

Danone'nin araĢtırmasına göre yazı 6.3 milyon anneye ulaĢtı. Karadeniz ve Danone yetkilileri

bir toplantıyla iddiaları yalanlasa da bu ürünlerin satıĢında yüzde 26 azalma olmuĢtu.

'ġeriatın gerçek yüzü!'

Geçen yıl internette aylarca dolaĢan bir görsel sunumda, Ġran'da hırsızlık yapan bir çocuğun

kolunun kamyon tekerleği altında ezildiği ve bu vahĢetin tüm topluma izlettirildiği ifade

ediliyordu. 'ġeriatın gerçek yüzü' ismiyle dolaĢan bu görüntülerin daha sonra gösteri yaparak

para toplayan bir baba oğula ait olduğu ortaya çıktı.

Kral değil Rus diplomat

Ġnternette elden ele dolaĢan hatta televizyon programlarında gösterilen bir Atatürk fotoğrafı

var:

Masada davetliler ve merkezde Atatürk yer alıyor. Fotoğrafın altında "Yıl: 1928. Türkiye

Cumhuriyeti henüz beĢ yaĢında.

Atatürk'ün masasında tam 32 kral ve 62 cumhurbaĢkanı var. Ama bütün gözler Atatürk'ün

üzerinde" yazıyor.

Oysa araĢtırmacı Avni Özgürel, fotoğrafın Sovyet Devrimi'nin yıldönümünde Rus Elçiliği'nde

çekildiğini söylüyor. Masadakiler de davete katılan Rus diplomatlar.

Yine Atatürk ile ilgili dolaĢan ve bazı köĢe yazarlarının bile alıntı yaptığı bir e-postada da Ģu

ifadeler yer alıyor:

"Bir söyleĢide 'BirleĢmiĢ Milletlere (BM) üyelik için müracaat etmeyi düĢünüyor musunuz?" diye

sorulur,

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 25

Atatürk, 'Biz müracaat etmeyiz. Davet gelirse düĢünür, Ģartlarımızı koyarız' der. BM yasasını

değiĢtirir ve ilk davet edilen ülke biz oluruz."

Oysa BM, Atatürk'ün ölümünden yedi yıl sonra kuruldu. Bahsedilen örgüt de 'Cemiyet-i

Akvam'. Türkiye'nin davetle üye olduğu doğru ancak bunun için örgüt yasa değiĢtirmedi.

Aynı postadan baĢka bir alıntı:

"Atatürk Çiçeği'nin adını, çiçeği bulan Wanderbit Üniversitesi'nden Prof. Kirk Landin koymuĢ?

Bu çiçek tüm dünyada bu isimle üretilip satılmaktadır."

Oysa çiçeğin bilimsel adı 'Poinsettia'dır ve ismini 1825'te çiçeği Amerika'ya götüren 'Poinsett'

soyadlı bir diplomat alıyor.

'Atatürk Çiçeği' adı ise sadece Türkiye'de kullanılıyor.

Tüm bu örneklerin ardından eğer siz de bu tip çarpıtmalarla karĢı karĢıya kalmak

istemiyorsanız bu haberi yedi kiĢiye e-postayla atın ve bir dilek tutun.

Üç vakte kadar dileğiniz gerçekleĢecektir!

HTTP://...” VE “HTTPS://...” ARASINDAKĠ FARK

Adresi, http:// ile baĢlayan sitelerde dolduracağınız formlar baĢkaları tarafından da görülebilir.

Bu nedenle sakın kredi kartı vb bilgilerinizi bu tür site formlarına yazmayın.

https:// ile baĢlayan siteler ise emniyetli olup baĢkaları tarafından görülemez.

Bunu Ģu Ģekilde de görebiliriz örneğin bir alıĢveriĢ sitesinde alıĢ veriĢ yaptınız ve ödeme

bölümüne geldiniz pencerenin sağ alt kenarında asma kilit Ģeklinde bir ikon görürsünüz bu ikon

bu sayfanın güvenli olduğu anlamına gelmektedir aynı zamanda adres çubuğuna baktığınızda

da https:// i görürsünüz dolayısıyla aynı ikonu http:// de göremezsiniz bu durumda bilgilerinizi

girmeyin güvenli değildir

Https, secure http anlamında geliyor yani, yani SSL ile ĢifrelenmiĢ sayfalardır.

NOT: Denemek isterseniz, Anasayfa | Garanti Bankası ye girin oradaki internet Ģubesine tıklayın, açılan

penceredeki adresin https://sube.garanti.com.tr/isube/login olduğunu göreceksiniz.

GMAĠL YENĠ GÜVENLĠK ÖNLEMLERĠ

Eğer kablosuz bağlantılardan e-mail okuyorsanız, GMail okuma sırasında araya giren birilerinin

sizinle birlikte okuyor olma olasılığı vardı.

Google yakın zamanda yeni bir güvenlik sistemi baĢlatarak bunu engelledi. Lütfen

hesaplarınızda bu ayarı değiĢtirin. Belki bağlantınızı biraz yavaĢlatacak---bilgisayarınızla ana

hizmet sağlayıcı arasındaki bütün iletiĢim Ģifreli hale geliyor çünkü bu da her yeni e-posta vs.

açtığınızda her Ģeyin Ģifrelenerek yollanması ve Ģifrelenerek geri gelmesi demek, sonra sizin

bilgisayarınız Ģifreyi açmalı---ama sağladığı güvenlik açısından gerekli.

Bu ayarı açmak için: Gmail ekranının sağ üst köĢesinde "Ayarlar" (settings) bağlantısı var.

Buraya tıklayın, ilk açılan sayfada "Genel" tabında en sona kadar inin. "Tarayıcı bağlantısı"

(browser connection) bölümünde "Her zaman https kullanılsın" (always use https) seçimini

yapın ve "DeğiĢiklikleri kaydet"e (save settings) basın. Sizin açınızdan hiç bir Ģey

değiĢmeyecek.

YOU TUBE

Hala youtube'a giremiyorsanız, Vtunnel.com is here to help you beat internet filtering! deyin, çıkan pencerenin içine örnekteki gibi

YouTube - Broadcast Yourself. deyince oradasınız. Kolay gelsin.

not: 1-2 reklam penceresi açılıyor, artık onları kapatırsınız...

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 26

YOU TUBE'A GĠRĠġ ENGELĠNĠ KALDIRIN.

Genelde TT, YouTube - Broadcast Yourself. adresine giriĢi kaldırıyor, ancak IP ile girerseniz sorun

olmayacaktır. http://208.65.153.253 veya 243'ü deneyin. Aslında dikkat etmiĢsinizdir, genelde

Türkiye‟de alınan bilgisayarlara, iĢletim sistemi, Türkiye‟nin IP numarası ile yükleniyor,

Dolayısıyla Türkiye‟ye özgü TT'nin yasaklarını aĢmak için, bu tür yasakları hiç uygulamayan

ülkelerden bir olan Arjantin gibi davranmak. Bunun için Start'dan Settings'den Network'den sağ

klik ile properties'den TCP/IP'den DSN için 4.2.2.1 veya 4.2.2.6 arasında bir rakam yazın sonra

restart yapın. Kolay gelsin.

FACEBOOK KULLANMA KILAVUZU!

Facebook, bugünlerde Türkiye'de de oldukça popüler. Peki, siz bu siteyi ne kadar tanıyorsunuz?

ĠĢte dikkat edilmesi gereken noktalar

2006'da kurulan sosyalleĢme ağı Facebook, bugünlerde Türkiye'de de oldukça popüler. Evde,

iĢyerinde, okulda çok sayıda insan önemli bir zamanını Facebook 'ta profil güncelleyerek, sağa

sola pençe atarak geçiriyor. Ancak bazı noktalara dikkat edilmezse Facebook ileride canınızı

sıkabilir.

ġunu unutmayın, patron için Facebook 'tan daha mükemmel bir radar olamaz. Dünyada

Facebook'taki eylemleri yüzünden iĢinden olan insanlar var; birçok iĢyeri, okul ve kuruluĢsa

öğrencilerinin, çalıĢanlarının veya üyelerinin Facebook'a girmesini yasakladı.

Facebook üyesi binlerce kiĢi de 'privacy-gizlilik' seçeneğini topyekün göz ardı ettikleri için

sıkıntılı anlar yaĢadı, baĢlarını belaya bile soktu... ĠĢ aramak gibi profesyonel amaçlarla da

kullanılan Facebook, saf anlamda sosyalleĢmeyi sağlayan son yılların en önemli internet

araçlarından biri. Ancak Facebook kullanmaya yeni baĢlayanların, yabancıların kendilerine ait

bilgileri ne ölçüde görebileceklerini tayin eden gizlilik ayarlarına önemsemeden bodoslama

dalması rahatsız edici sonuçlara neden oluyor.

ĠliĢki düzeyini belirleyin:

Bir kiĢiyi tanıyıp tanımadığınızı tayin eden 3 pozisyon var. Facebook'a girdiğinizde size göre

herkes yabancıdır; 'network' yani ağ, bir bölge, yer, okul veya Ģirket sakinlerinin oluĢturduğu

gruptur. ArkadaĢlarınızsa karĢılıklı olarak birbirinizi tanıdığınızı onayladığınız kiĢilerdir.

Facebook'ta profilinize arkadaĢlarınız gibi eriĢebilecek 'o benim 'arkadaĢımsım' ama arkadaĢım

değil' seçeneği yok.

Gizlilik ayarlarını değiĢtirin:

'Privacy' birçoğunun Facebook kariyerine baĢladığında umursamadığı bir seçenektir. Ancak

baĢlangıç ayarlarına göre ağınızda (network) olan herkes, size ait olan her Ģeyi görebilir.

Türkiye'den yola çıkalım; Türk kullanıcıların büyük çoğunluğunun 'kafadan' Türkiye ağına üye

olduğunu düĢünürsek, bu ağdaki herkes, size ait olanları arkadaĢlarınız kadar görebilir. Bir ağın

mensubu değilseniz, bilgilerinizi sadece arkadaĢlarınız görebilir. Ama ben mesela Türkiye ağına

üyeyim, o halde yapmam gereken Privacy baĢlığı altındaki Profile'e girip, çıkan ekranda

'profile: only my friends-yalnızca arkadaĢlarım' Ģıkkını seçmektir. Bu ekrandan e-posta

adresinizi yalnızca arkadaĢlarınızın görebileceği Ģekilde düzenlemeniz hatta 'Profile' baĢlığı

altındaki birçok maddeyi arkadaĢlarınıza özel olacak Ģekilde ayarlamanız menfaatiniz icabınadır.

Facebook'da geçirdiğiniz zamanı kimse bilmesin:

'Privacy' baĢlığı altındaki 'Newsfeed and mini feed'e mutlaka uğrayın çünkü bu seçeneğin

baĢlangıç ayarları, sizin Facebook'ta yaptığınız her eylemi yayımlıyor. Bu kadar küresel olmaya,

Facebook baĢında sabahladığınızı baĢkalarının bilmesine gerek yok. Bu sosyalleĢme ortamının,

yaptığınız her Ģeyi herkesin görebileceği seyir defteri diye tanımlanabilecek 'mini feed' adında

bir özelliği var. Yani sizin mesai saatinizde Facebook'ta ne zaman, ne kadar zaman geçirdiğiniz

tespit edilebilir. ġimdilik bizim buralarda tutanak tutacak siber iĢyeri polisleri yok gibi, ancak

yine de temkinli olmakta fayda var. Bu yüzden en azından iĢteyken önce 'privacy', ardından

'news feed and mini feed'e girerek 'show times in my mini feed' seçeneğini iptal edip yaptığınız

eylemlerin zamanının görünmesini engelleyin.

ArkadaĢlarınız için gizlilik:

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 27

BaĢlangıç ayarlarında herkes arkadaĢlarınızın listesini görebilir. Bu durum 'Poke, Message and

Friend Request' ayarları kısmında 'Friends-arkadaĢlar' seçeneğinden vazgeçerek ortadan

kaldırılabilir.

Bir profesyonel, bir de kiĢisel profiliniz olsun:

Facebook arkadaĢlarınızla ĢakalaĢıp eğlenebileceğiniz bir ortam olduğu kadar,

profesyonel/mesleki amaçlara da hizmet edebilir. Her ne kadar Facebook kurallarına aykırı olsa

da iki profiliniz olsun, profesyonel profilde tam ad, mesleki durum, eğitim ve yalnızca sektörel

bağlantılar olsun. Bu profil altında iĢ ve okul ağlarınıza takılın. Sulu değil profesyonel bir

fotonuzu ekleyin ya da hiç eklemeyin. KiĢisel ve özel profilinizdeyse isim, takma isim

kullanabilirsiniz; soyadınaysa gerek yok ya da tek bir harfle ifade edin. Bu profille okul ve

iĢyeri, meslek ağlarına bağlanmayın. Mesleki deneyiminizi paylaĢmayın. ĠĢ e-posta adresinizi

kullanmayın. Ve istediğiniz her Ģeyi yapın. Ancak iĢ ve özel arkadaĢlarınızı birbirine

karıĢtırmayın.

Herkesle arkadaĢ olmayın:

ġu kısacık Facebook kariyerimde en çok dikkatimi çeken Ģey, birçok insanın bir zombi açlığıyla

arkadaĢ listelerini ĢiĢirme çabası oldu. ArkadaĢlığa onay verdiğiniz kiĢilerin sizin

arkadaĢlarınızın bilgilerine eriĢebileceğini unutmayın.

Kimlik hırsızlığı:

Hakkınızdaki bilgileri kamulaĢtırmanın, kaba kimlik bilgilerinizin baĢkaları tarafından

kullanılabilmesi riskini doğruyor ki bu bir baĢkasının 'sizin adınıza' baĢka bir sosyalleĢme

ortamında faaliyet göstermesi riskini doğuruyor.

Facebook gizlilik politikası:

Facebook ile yaptığınız anlaĢma gereği, bu oluĢum size ait bilgileri diğer Ģirketlerle paylaĢabilir

ya da satabilir, bunu unutmayın.

Paranoyakların dikkat etmesi gereken 5 nokta

• Facebook'ta size yönelik 5 eriĢim seviyesi bulunuyor; arkadaĢ, sınırlı, ağ, yabancı veya

bloke...

• Gizlilik ayarları oldukça karmaĢık; arkadaĢlarınız dıĢında rahatsız edilmek istemiyorsanız

hiçbir ağa üye olmayın.

• Duvarlara yazmak yerine özel mesaj gönderin. En kibar ifadesiyle duvar yazıları ileride size

karĢı delil olarak kullanılabilir.

• Geçirdiğiniz zamanı ve hatta olduğunuzu kimse bilmesin...

• Görülebilir seyir defterinize (mini feed) ince ayar çekin.

DĠALER KORSAN PROGRAMI NASIL ENGELLENĠR

Son zamanlarda DIALER meselesi oldukça can yakmaya baĢladı. Bilmeyenler için açıklayayım.

Ġnternet bağlantınızı yaptığınızda, bu bağlantının kesilerek, sizden habersizce, sizi baĢka bir

ülkedeki internet servis sağlayıcısına bağlayan korsan programlara dialer yani numara çevirici

deniliyor. Peki, bu iĢi nasıl yapıyorlar? Siz internette gezinirken girdiğiniz bazı sitelerden size

dialer programcıkları bulaĢıyor. Siz farkında olmadan bir linke ya da satıra tıkladığınızda gizlice

bu programlar bulaĢıyor. Bu iĢten bu adamların karı var mı derseniz, hem de inanılmaz bir karı

var diyebilirim. Zira biz, adı sanı bile belli olmayan bu ülkelere aranma(sonlandırma) ücreti

ödüyoruz. Bu ücretlerde hiç de azımsanacak ücretler değil. Zaten ülkeler arası görüĢme

bedelinin yüksek olmasının nedeni de bu sonlandırma bedelleridir. Kısaca bu hilebazlar bize,

dolayısıyla da Türkiye'ye ciddi maddi zararlar veriyorlar.

Türk Telekom, bu iĢi yapan ülkelerin alan kodunu kapatıyor ama bu da belli bir safhadan sonra

çözüm değil. Zira bu adamların ülke içinde ki taĢeronları yarın bir gün haberleĢme özgürlüğüm

kısıtlanıyor gibilerinden kükreyebilir. Bu yerli komisyoncular, Ģu ülke ile görüĢmek istiyorum

ama alan kodu kapatıldı diye bizi suçlayabilir. Bu nedenle alan kodu kapatma radikal bir çözüm

değil. Dolayısıyla meseleyi çözmek birazda bize düĢüyor. Peki, bizler neler yapabiliriz

diyorsanız?

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 28

AĢağıdakilerden birini yapmanız sizi dialer belasından koruyacaktır. Bence üçünü de

yapmanızda fayda var.

1)Bu Dialer denilen korsan program size internet tarayıcınız(internet explorer) vasıtasıyla

gizlice yükleniyor. ġayet siz Explorer ın "Active X" ayarlarını etkisiz (disable) hale getirirseniz.

Bu ve benzeri korsan programlar gizlice yüklenemeyecektir. Peki, bunu nasıl yapabiliriz:

a)Önce internet Explorer açın

b)Menü çubuğundan "araçlar" seçeneğini tıklayın

c)En altta yer alan "internet seçenekleri" ne tıklayın

d)Yukarda ki "güvenlik" tabını basıp, aĢağıda çıkan "özel düzey" seçeneğine tıklayın

e)Burada ilk satırlarda bulunan "Active X" ile ilgili tüm seçeneklere Disable olarak değiĢtirin.

Artık sizden habersiz, Dialer PC nize bulaĢamayacaktır. ġayet internette yerel ağdan ya da

ADSL ile bağlanıyorsanız dialer inse bile modeme telefon kablosu takılı olmadı için çalıĢmaz.

ÇalıĢsa dahi zarar veremez.

2)Telefonunuzu, yurt dıĢı arama için santralden kilitleyebilirsiniz. Böylece, bu program sizden

habersiz yurt dıĢını arayamaz. Kopan bağlantınız yeniden kurulayamadığından dialer kendini

ele verir. Bu iĢi nasıl yapacağım derseniz.444 1 444 arayarak, buradan telefon numaranız için

4 haneli kilitleme Ģifresi alabilirsiniz. Size verilen Ģifrenin x y t z gibi 4 haneli bir rakam

olduğunun varsayalım.

Yurt dıĢı aramaları kapayıp diğer aramaları açık bırakmak için yapmanız gereken,

*33*x y t z*3# bunu telefonunuza girmek. Test etmek için arka arkaya 00 basıp özelliğin aktif

olup olmadığını öğrenebilirsiniz. Böylece siz iptal edene kadar telefonunuz uluslar arası

aramaya kapalı olacaktır. Peki, bir gün uluslar arası yapmanız gerektiğinde bu özelliği nasıl

iptal edeceksiniz.

*33*x y z t#

GörüĢmeniz bittikten sonra tekrar uluslar arası aramaya kapatınız. Ġlk bakıĢta çok zahmetli

görünse de aslında 10 sn lik bir iĢlem. Ayrıca Bu Ģifre ile telefonunuzu tatile çıktığınızda tüm

aramalara da kapatabilirsiniz. Telefonunuz santralden aramaya kapatıldığı için siz tatildeyken

bir baĢkası hattınıza girse de hiçbir görüĢme yapamaz.

Tüm aramalara kapamak için,

*33*x y t z*1#

Bununla ilgili ayrıntılı bilgi için,

http://www.telekom.gov.tr/webtech/default.asp?sayfa_id=48

3) AĢağıdaki linkten ücretsiz olarak anti-dialer programı indirebilirsiniz. Ancak bu programı

periyodik olarak güncellemeniz gerektiğini unutmayın

SpywareBlaster

Bu iĢ o kadar yaygınlaĢtı ki bu yazıyı yazma mecburiyetini kendimde hissettim. Lütfen etrafınızı

bu konuda bilgilendirin.Yazık, giden bizim olmasa

bile bir yakınımızın dolayısıyla da memleketin parası.

 

--- Sonraki mesaj ---

 

ĠNTERNETTE BĠRĠ SĠZĠ ĠZLĠYOR...

SORU-CEVAP'IN KONUĞU ĠNTERNET GÜVENLĠK UZMANI ĠNAN TAPTIK:

Ġnternetin tehlikelerini anlatan güvenlik uzmanı Ġnan Taptık, "Wireless (kablosuz Internet)

üzerinden aldığınız ve yolladığınız e-mail'lerden bankacılık bilgilerinize kadar ekranınızdaki her

Ģey baĢkaları tarafından okunabiliyor" dedi

Soru Cevap? - Devrim Sevimay

Bilgisayarda ciddi bela var

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 29

Sizinle buluĢmadan önce telefonda konuĢtuğumuzda Internet kullanıcıları için ciddi

bir beladan söz etmiĢtiniz. Ġsterseniz o konudan baĢlayalım?

Bu, sadece Internet kullanıcıları değil, bilgileri bilgisayar ortamında kayıtlı olan, yani herkesin

sorunu: Kimlik hırsızlığı. Kimlik bilgileriniz, adresleriniz, numaralarınız, Ģifreleriniz, banka

iĢlemleriniz, alıĢveriĢ tercihleriniz, hepsi çalınıp, baĢkaları tarafından kullanılabilir.

Bu eskiden de mümkün değil miydi zaten?

Elbette, hacker'lar Ģifre kırarak yapardı. Ama artık çok daha kolay. Hacker olmayan, daha AZ

yetenekli biri bile artık kimliğinizi çalabilir.

DeğiĢen NE?

Çünkü artık wireless (kablosuz Internet) var ve kullanımı hızla artıyor. Aldığınız ve yolladığınız

e-mail'lerden bankacılık bilgilerinize kadar ekranınızdaki her Ģey okunabiliyor.

Kim okuyabiliyor?

Ġsteyen herkes. Mesela, wireless'ı olan kahve zinciri dükkânlardan birine girdiniz. Ya DA

havaalanındasınız. Veya otelde... Oradaki wireless'a bağlandınız ve iĢlem yapıyorsunuz.

Yaptığınız her Ģey arka masadaki ya DA yan odadaki biri tarafından rahatlıkla görülebilir. Buna

"blackberry" gibi cihazlar dahil...

BaĢkasının bilgisayarındaki bilgileri nasıl izliyorlar peki?

Çünkü bu wireless dediğiniz Ģey aslında zaten bir yayın. Ve herkes tarafından çok kolay

izlenebilir bir yayın. Sizin bilgisayarınızla wireless router'ı arasında havadaki sinyalleri herkes

izleyebilir. Üstelik bunu yapmak öyle fazla bir yetenek de gerektirmez.

- Peki, acaba o bahsettiğiniz kafeler ya DA havaalanlarında Ģöyle tipler var mıdır;

birilerinin gelip bankacılık iĢlemlerini wireless'tan yapmasını bekleyenler... Yani avını

bekler gibi?

Tabii ki çok... Bazen kredi kartı kullanarak bir Ģey alanları beklerler... Bazen de gizli aĢığıyla

yazıĢanları... Bu da bir tür kapkaç sonuçta. "Wireless kapkaççılığı"... Ve bu tüm dünyanın DA

en yaygın siber suçudur.

Wireless'e dikkat edin

Öneriniz?

Kesinlikle, wireless bağlantılı yerlerde bilgisayarınızdan sadece gazete veya haber portallarına

bağlanın, hiç değilse insanlarla sizin için risk taĢımayan bilgilerinizi paylaĢmıĢ olun.

Açık alanlarda durum böyle, ya peki evlerimizdeki wireless'ı kullanırken?

Sizi evinizde monitor edecek kimse yoktur, ancak, burada DA çok baĢka bir sorunla karĢı

karĢıyasınız. O DA yetkisiz kiĢiler tarafından sizin wireless Internet hattınızın kullanılarak suç

iĢlenebilmesi...

Banka dolandırıcılığı, çocuk pornosu vs. Gibi... Belki üst komĢunuz, belki de aĢağıdaki

lokantada oturan, hatta belki de arabasını sizin evinizin önüne park Eden biri sizin wireless'nızı

kullanarak birtakım suçlar iĢleyebilir.

Wireless Ģifremizin olması yetmez mi?

Yetmez. Onu DA çok kolay bir Ģekilde kırıyorlar. Hatta nasıl kırılacağını bilgisayar dergileri ek

olarak Verdi. Google'a "wireless Ģifre kırma" yazınca bile yüzlerce program bulunuyor.

Ee o zaman evde de wireless kullanmayalım?

Yok, kullanabilirsiniz, AMA Internet dünyasındaki mantık hep aynıdır: Tolere edebileceğiniz

riskleri taĢıyın. Çalınmasını tolere edemeyeceğiniz bilgilerinizi kablolu Internet üzerinden

yazıĢın. Ayrıca, sadece yazıĢmamak DA yetmez, iĢiniz yoksa wireless'inizi kapatın. Programın

içine girip disable edin. Hatta Ģifrelemek için de birkaç önerim olabilir: Kablosuz Internet

modeminizin ayarlarından bağlanacak bilgisayarınızın MAC (Media Access Control) numarasını

tanımlayabilirseniz, baĢka bir bilgisayar sizin sisteminize bağlanamaz.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 30

Bir de üreticilerin verdikleri standart cihazlardaki IP numaralarını değiĢtirirseniz hacker'ların

iĢlerini çok zorlaĢtırmıĢ olacaksınız. Daha baĢka yöntemler de var, ancak, bu yöntemler herkes

tarafından kolay uygulanabilir ve her Ģartta standart Ģifrelemeden çok çok daha güvenlidir.

Kablolu internetin olmadığı yerlerde GPRS ile bağlanmak? Biraz fazla tuzlu oluyor,

AMA güvenli mi?

Tabii daha güvenli. Çünkü Ģifrelenerek giden bir sistemi kullanıyorsunuz. Onun için bunu scan

etmek zor. Ġlla ki edilir de çok daha zor ve daha büyük bir teknik yapı gerektiriyor. Bilmeden

suçlu olursunuz

Peki, bu yüzden baĢına iĢ açılan insanlar var mı Türkiye'de?

Az değil. Mesela bir adamın oğlu yurtdıĢına eğitime gittiği sırada çevreden bağlanan birisi

onların wireless'ıyla suç teĢkil edecek materyaller indirmiĢ. Tabii ki polisler IP'sini tespit edip

adamın kapısına gelmiĢler. Adam Ģok. Bilgisayarı açmayı bile bilmiyorken hakkında dava

açılmıĢ.

Mahkemeye birkaç kez gidip geldikten sonra gerçek ortaya çıkmıĢ. O yüzden de herkese

wireless'larıyla ilgili güvenlik önlemlerini bir kez daha gözden geçirmelerini tavsiye ederim.

ANNEANNELER BĠLE FACEBOOK'ÇU OLACAK

Cumartesi günü itibariyle Türkiye'den Facebook'a üye sayısı 1 milyon 415 bin 768. Taptık, bu

ilginin daha DA devam edeceğini, çünkü kullanıcıların henüz Facebook'un gerçek dinamiklerini

keĢfetmediklerini söylüyor. Mesela, henüz aile ağaçlarının kurulmadığını belirten Taptık, "Bu

demektir ki Facebook'a daha anneanneler, babaanneler, dedeler de üye olacak" diyor.

Size de bir 'Cookie' bırakılmıĢ olabilir

Bu "cookie bırakmak" nasıl bir Ģey?

Diyelim ki bir internet sitesine girdiniz. O site daha sonra yine geldiğinizde sizi tanıması için,

size hiç söylemeden bir "cookie" veriyor. Sonra, bir daha ziyaret ettiğinizde o site size,

"Merhaba bilmem kim" diyor. Ama bazı cookie'lerin iĢi bu kadarla da bitmiyor. Akıllı cookie'ler

sizin ne yaptığınızı, baĢka hangi sitelere girdiğinizi, hatta mouse'nızın tüm hareketlerini takip

edebiliyor. Böylece, o cookie hakkınızda epey bilgi toplamıĢ oluyor.

Ne iĢe yarıyor bu bilgiler?

Online mağazaların çok iĢine yarıyor. Kim olduğunuzu, ne aldığınızı, satın alma alıĢkanlıklarınızı

öğreniyorlar ve ona göre satıĢ stratejisi geliĢtiriyorlar.

Peki bunu istihbarat kuruluĢları da yapabilir mi?

Eğer, istihbarat kuruluĢlarının sitesine girerseniz ve onlar da sizin bilgisayarınıza bir cookie

koyarlarsa sizi izleyebilirler.

6 banka var

Bankalar ne kadar güvenli?

Türkiye'de bankaların data güvenliği biraz sancılı. Altı banka dıĢında günlük güvenlik

denetiminden geçen banka yok. Oysa bankalar günde ortalama 30'a yakın güvenlik açığıyla

karĢı karĢıyadır.

O altı banka hangileri diye sorsak?

Söyleyemem, çünkü Türkiye'de çok ağır bir Bankacılık Yasası var. Hatırlarsanız, rahmetli Sakıp

Sabancı bile kendi bankası için en güvenli demiĢti ve ceza ödemiĢti.

Güvenliği iyi olmayan bankalardaki müĢterileri bekleyen tehlike ne?

Hesap bilgilerinin ortaya çıkması ya da hesapların boĢaltılması.

O zaman hiç değilse Ģunu söyleyin: Tüketici neye göre banka seçmeli?

Bu iĢte tüketicinin uzaktan anlayabileceği bir ayraç yoktur. Tek yapılabilecek Ģey, banka

güvenliğiyle ilgili haberleri yakından takip etmektir.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 31

Hani, hiç hack'lenemeyen bir site vardı, o hâlâ ayakta duruyor mu?

Evet, hâlâ hack'lenemedi. Amerikan deniz piyadelerinin "www.marines.com" sitesi... Yıllardır, en

çok atak alan sitelerin baĢında geliyor, ama hâlâ indirilemedi. Çünkü güvenliği çok sağlam.

Türk hacker'ların ünü sürüyor mu?

Hacker'likten kazanç elde etme konusunda Ruslar bir numara, ama milliyetçi tarzda davranıĢ

biçimi olarak hâlâ bir numara Türk hacker'ları.

E-mail kaydediliyor

Aslında, biz yazıĢmalarımızı ne kadar korursak koruyalım, bunlar zaten görülüyor

değil mi?

Hepimizinki görülmüyor, ama hepimizinki algoritmalı bir düzende izleniyor.

Kim tarafından?

ABD, TC ve her kim istiyorsa... Ancak, bu izleme ülkeler tarafından elektronik, yani data

boyutundaki programcıklara yaptırılıyor.

O nasıl oluyor?

Temel olarak kullandığımız sistemi, bir telefon sistemine benzetirsek biraz daha anlaĢılır olur.

Sizinle aramızda direkt bir hat olmadığı için görüĢmeleri eriĢim noktalarına yani santrallere

bağlanarak gerçekleĢtiriyoruz. Böylece, hem ulusal internet omurgamız üzerinden hem de

uluslararası internet omurgası üzerinden iletiĢim sağlamıĢ oluyoruz. Tabii, bu sırada da tüm

yazıĢmalarımız geçici bir süre için sistem tarafından kayıt ediliyor. Bu kayıtlar insan gözüyle

değil, programlar tarafından yapılıyor.

Ama ne zaman ki izleyenler, "A kiĢisinin e-mailleri okunsun, hesaplarına bakılsın" der, ya da ne

zamanki program o e-maillerin içinde bazı kelimelere rastlar, iĢte o zaman insan gözüyle takip

seviyesine geçer.

Bu kayıtlar nerede yapılıyor?

Ġnternet omurgasından hat alınan herhangi bir yerde.

Böyle bir teknolojiye devletler mi sahip, yoksa canı isteyen herkes mi?

Güç odakları ve otorite sahipleri. Canı isteyen ve yetenekli bir hacker, ancak, iki kiĢi arasındaki

yazıĢmayı kayıt edebilir, ama o omurgadan çıkan bütün yazıĢmaları tarayamaz.

Büyük güç otoritelerini kenara koysak, Ģirketlerde durum nasıl?

Birçok Ģirkette patronlar, çalıĢanlarının iĢ yerinde kullandıkları tüm ekranlarını izler. Üstelik

sadece Ģirketinizin e-mail adresinden yaptığınız yazıĢmaları değil, baĢka bir e-mail adresiniz

varsa, onu da izlerler. Ve bu, emin olun, sanıldığından daha yaygın bir uygulamadır. Arama

motorunu kandırabilirsiniz

Arama motorlarında, kiĢi ya da kuruluĢlar hakkında çıkan olumsuz bilgileri yok

etmenin imkânı var mı?

Yok edemezsiniz, ama arama motorunu kandırabilirsiniz. Çünkü yapılan bir araĢtırmaya göre,

arama motorlarının ilk sayfasını açıp, ikinci sayfaya geçmeyenlerin oranı yüzde 88. Dördüncü

sayfaya kadar gelenler ise sadece yüzde 1. Yani, hakkınızda istemediğiniz bilgileri yok

edemezsiniz, ama 2'den sonraki sayfalara ötelerseniz, gözden kaçırmıĢ olursunuz. Çünkü kimse

bakmıyor.

Peki, bu öteleme kolay bir Ģey mi?

Hiç değil. Üstelik pahalı. Çünkü istenmeyen bilgileri sonraki sayfalara kaydırıp, ilk sayfayı

temizleyebilmek için en az 100 farklı kritere uygun ve en az 100 site, haberi yeniden

kurgulamak gerekiyor.

"ZEDE" UYARISI

'Facebook'zedeler baĢladı mı?

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 32

Birkaç çeĢit zede var. Birisi kendi adına baĢkaları tarafından adres alınanlar. Böyle bir duruma

karĢı yapabilecek tek bir Ģey var, o da kullanmasanız bile Facebook'a üye olmanız, kendi isim

hakkınızı almanız. Artık, baĢkaları isminizi kullansa bile gerçeği de orada durmuĢ olur.

BaĢka zedeler?

Fotoğrafı kullanılanlar var. Facebook'a konulan resimlerin üzerinde oynamak mümkün. Ya da o

resimleri baĢka iliĢkilerin içine yerleĢtirmek... Bu durumlarda yapacak hiçbir Ģey yok. Ne

mahkemeye gidebilirsiniz ne de o resimleri yok edebilirsiniz. Resimlerinizi her türlü kiĢi

tarafından kopyalanıp kullanılabileceğini düĢünerek seçin.

Kendi sayfanızı kapatsanız?

Her zaman böyle bir hakkınız var, ama kendiniz Facebook'tan çıksanız bile baĢkasının

albümündeki fotoğraflarınızı silemezsiniz. Bu tamamen o kiĢiye kalmıĢ.

Aslında, kötülük yapmak isteyenler için internet inanılmaz güzel bir mecra. Kadınlar, çocuklar,

erkekler... Ġsteyen herkes için kötülük üretilebilir.

Sanki "Facebook'a girmeyin" der gibisiniz, ama galiba siz de Facebook'tasınız?

'Facebook'a girmeyin' demiyorum. Ama riskleri bilin ve bu riskleri tolere edebiliyorsanız,

taĢıyabiliyorsanız girin. Orada karĢılaĢabileceklerinizi bilin. Fotoğraflarınızı ona göre koyun.

Facebook'taki konumunuzu belirleyin. Ama, yok, ben bu riskleri tolere edemem ve riske de

açığım diyorsanız o zaman meraklarınızı yenmenizi öneririm.

INTERNET ADRESLERĠNDE GÖRÜLEN KISALTMALAR NE ANLAMA GELĠR

Internet e bağlı kuruluĢlar değiĢik gruplara ayrılabilir ve bir kuruluĢun domain adresi o kuruluĢ

hangi gruba dahilse ilgili kısaltmayı bazı istisnalar dıĢında mutlaka içerir. Ayrıca ülkelerin 2

harfli tanıtı kodları da (Amerika BirleĢik Devletleri ve Kanada çıkıĢlı adreslerin çoğu ve geniĢ bir

kitleye servis sunan bazı birimler dıĢında) adresin sonuna eklenir. Internet adresi eğer özel

amaçlı bir servise (ftp gopher www gibi) aitse genellikle bu durum adresin baĢında

kullanılan bir kısaltmayla verilir. AĢağıdaki liste adreslerde kullanılan bazı kısaltmaları ve ne

anlama geldiklerini göstermektedir:

gov : Hükümet kuruluĢları

edu : Eğitim kurumları (üniversiteler gibi)

org : Ticari olmayan kar amacı gütmeyen kuruluĢlar

com : Ticari kuruluĢlar

mil : Askeri kuruluĢlar

net : Servis Sunucuları (Internet Servis Sağlayıcıları gibi)

ac : Akademik kuruluĢlar (bazı ülkelerde edu yerine kullanılmaktadır)

int : uluslararası organizasyonlar kuruluĢlar

ftp : FTP ArĢiv Sitesi (ön ek)

www : World Wide Web Sitesi (bazen web de kullanılır) -ön ek-

Bazı ülke kısaltmaları:

tr: Türkiye

bg: Bulgaristan

br: Brezilya

ca: Kanada

ch: Ġsviçre

de: Almanya

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 33

fi: Finlandiya

fr: Fransa

gr: Yunanistan

hr: Hırvatistan

id: Endonezya

il: Ġsrail

it: Ġtalya

jp: Japonya

nl: Hollanda

no: Norveç

ru: Rusya

se: Ġsveç

uk: Ġngiltere

yu: Yeni Yugoslavya

BAġKASININ BORCUNU ÖDEMEK ZORUNDA KALABĠLĠRSĠNĠZ

BaĢlığı okuyunca, 'öyle Ģey olur mu' demeyin. Ġcradan bir tebligat geldiğinde gerekeni

yapmazsanız baĢkasının borcun ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu konuda hem devlet

alacaklarının takip ve tahsilini düzenleyen Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

(AATUHK) hem de özel alacakların takip ve tahsilini düzenleyen Ġcra ve Ġflas Kanunu'nda (ĠĠK)

özel hüküm var.

SÜREÇ NASIL ĠġLĠYOR?

Bir kiĢi borcundan dolayı icra takibine uğradığında, icra dairesi tarafından bu kiĢinin mal

varlığıyla birlikte alacakları da tespit ediliyor. Özellikle alacakların tespiti evrak üzerinden

yapılıyor. Dolayısıyla alacağın tahsil edilip edilmediği konusu üzerinde fazla durulmadan tespit

edilen kiĢilere bir tebliğ gönderiliyor.

Tebliğde, '... ile yapmıĢ olduğunuz ... TL'lik mal alıĢından doğan borcunuzun ödenip

ödenmediğinin bildirilmesi, ödenmemiĢ ise ilgili kiĢiye değil icra dairesine ödenmesi...' benzeri

ibareler yer alıyor. Yapılan takibe göre; AATUHK'nın 79. maddesi veya ĠĠK'nın 89. maddesi

hükmü dayanak gösteriliyor ve cevap için 7 gün süre veriliyor.

CEVAP VERMEK ÇOK ÖNEMLĠ

Ġcra takibi yapılan kiĢiye borcu olmayanlar, çoğunlukla 'ben borcumu ödedim, bir Ģey yapmaya

gerek yok' diye düĢünüyor. Sorun da bu noktadan sonra baĢlıyor. Her iki kanuna göre de, eğer

gelen tebliğe 7 gün içinde cevap verilmezse, 'borç yeddinde sayılıyor'. Yani, ilgili kiĢiye borçlu

olduğunuz kabul ediliyor. Bu noktadan sonra borcu ödemekten baĢka çareniz kalmıyor.

DEVLET BORCUYSA YANDINIZ

Özel alacakların takibi için yapılan iĢlemler biraz daha insaflı. Sizden itiraz etmediğiniz kendi

borç miktarınızı istiyorlar. Eğer, yapılan takip vergi ve benzeri devlet alacaklarının tahsiline

yönelikse yandınız. Yaptığınız alıĢveriĢten doğan borcunuzun miktarına bakılmaksızın takip

edilen kiĢinin toplam borcu sizden isteniyor.

Örneğin, küçük esnaf (K) toptancı (T)'den 2.000 TL değerinde mal almıĢ olsun. Toptancı vergi

dairesine olan toplam 250.000 TL borcu nedeniyle takibe uğradığında, süresinde bildirimde

bulunmayan (K)'dan 2.000 TL değil; toplam borç olan 250.000 TL isteniyor.

MENFĠ TESPĠT DAVASI

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 34

Olaylar son noktaya geldiğinde, yani süreyi kaçırdığınızda borcu ödemekten baĢka çareniz yok.

Dava açmanız iĢlemin yürütmesini durdurmuyor. Borcun olmadığı, 'menfi tespit davası' açılarak

ispat edilebiliyor. Ancak, bu davanın sonuçlanması zaman alıyor.

ÇÖZÜM NE?

Öncelikle gelen tebligatlar konusunda dikkatli olmak gerekiyor. Eve gelen tebligatlar

konusunda aile fertlerinin 'uyanık' olması ve muhatabı derhal bilgilendirmesi çok önemli.

ĠĢyerine gelen tebligatlarda ise tebligat çalıĢanlardan herhangi birine yapılabiliyor. Bu nedenle,

bekçi, çaycı demeden bütün çalıĢanların konuya dikkatlerinin çekilmesinde fayda var. Gelen

tebligatın anında size ulaĢtırılmasını sağlayın. Tebligatı görmeden cevap veremeyeceğiniz için

bu nokta çok önemli.

Bundan sonraki aĢama ise borcunuz olmasa dahi 7 günlük süreyi geçirmeden yazıya cevap

verilmesi. Borcunuzu ödemiĢseniz, borcunuzu ödediğinizi bildiren bir yazı (varsa ödemeyi

kanıtlayan belgeleri ekleyin) yazın ve yazınızın kayda alındığından emin olun. Borcunuzu

kısmen veya tamamen ödememiĢseniz, aynı süre içinde borç miktarınızı belirten bir yazı ile

cevap verin. Aksi takdirde baĢınıza olmadık Ģeyler gelebilir. Aman dikkat...

KĠMLĠK FOTOKOPĠSĠ KULLANIRKEN UYANIKLARA YEM OLMAYIN!

Bildiğiniz gibi artık her kurumda iĢlem yaparken, telefon hattı alırken, bir yerlere abone

olurken, kargo alıp-verirken, havale iĢlemlerinde. vs. kimlik fotokopisi istenmekte.

Aslında bu yasal değil, sadece koca formu doldurmak yerine kimliğinizin fotokopisini

iliĢtiriyorlar o belgelere ya da kendilerini garantiye alıyorlar ve iĢleri hızlandırıyorlar.

Sebep her neyse. Sonuçta artık kimlik fotokopisi ile çok iĢlem yapılması alıĢmıĢ bir durum oldu

artık.

Peki bu kimlik fotokopiniz ile baĢkası neler yapabilir diye düĢündünüz mü hiç?

Birkaç örnek verecek olursak:

-Adınıza bir yerlere üye olunabilir.

-Adınıza abonelik açılabilir.

-Sizi bir Ģey için kefil edebilirler.

-En çok görülen vakalardan biri de Ģu: ADINIZA BĠRSÜRÜ TELEFON HATTI AÇTIRIP, AÇIK HAT

OLARAK SATABĠLĠRLER! ve bu hatları alanlar herhangi bir suç iĢlediklerinde direk hat sahibi

yani kimlik fotokopisi kullanılarak adına hat açılan kiĢi zan altında kalmaktadır. (zaten siz de

telefoncularda açık hat satıldığına Ģahit olmuĢsunuzdur)

-ve bunun gibi birçok örnek.

Peki, kendimizi korumak, kimlik bilgilerimizle isteğimiz dıĢında iĢlem yapılmasını önlemek çok

mu zor? Elbette değil. Basit ve etkili bir yöntem var:

Mesela 05xx1234567 nolu telefon hattını aldınız.

Form doldururken ve kimlik fotokopisini verirken, FOTOKOPĠDE, KĠMLĠĞĠN ÖN VE ARKA

YÜZÜNDEKĠ BOġ ALANLARA

SADECE 05XX1234567 HATTIN ABONELĠK ĠġLEMLERĠ/ AKTĠVASYONU ĠÇĠNDĠR yazıp

paraf atmanız sizi koruyacaktır.

Veya: SADECE 01/01/200X NOLU, XXXX MĠKTARLI HAVALE ĠġLEMĠ ĠCĠNDĠR.

VB. ġEKLĠNDE NOT TUTMANIZ ĠYĠ BĠR ÖNLEM OLACAKTIR...

BĠR GÜN KAPINIZ ÇALARSA

Ġzmir'li bir avukat tarafından, kapınız bir gün malum kiĢilerce çalınırsa ne yapmanız gerektiğine

dair "Arama ve El Koyma ĠĢlemlerinde YurttaĢ Rehberi" hazırlanmıĢ.

Allah göstermesin. Ne olur ne olmaz, epey ütopik de olsa elimizde bulunsun.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 35

Arama ve El Koyma ĠĢlemlerinde YurttaĢ Rehberi

20.04.2009 Pazartesi VATAN GAZETESĠNDEN aynen alınmıĢtır.

Ergenekon soruĢturmasının ÇYDD BaĢkanı Türkan Saylan gibi isimlerin öne çıktığı 12 dalgasının

toplumda estirdiği kızgınlık, panik ve endiĢe dalgasından sonra vatandaĢlar arasında, "Bir gün

sizin de kapınızı çalabilirler" baĢlığı ile oluĢturulan mail zincirinde, "Arama ve El Koyma

ĠĢlemlerinde YurttaĢ Rehberi" gönderiliyor.

Ġzmirli bir avukatın imzasını taĢıyan ve 12 adımda nasıl davranılması gerektiği anayasa, yasa

ve yönetmeliklerle desteklenen metin Ģu sıra internette dolaĢan en popüler metin oldu.

Özkan'ın, "Herhangi bir ceza soruĢturması sırasında evinizde veya iĢyerinizde olası arama ve el

koyma iĢlemleri sırasında dikkat edilecek önemli noktalar aĢağıya çıkarılmıĢtır. PaylaĢmak

istedim." giriĢinden sonra izlenecek adımlar özetle Ģöyle sıralanıyor:

1) Kapınız çalınmalıdır.

2) Kapıda bekleyen kiĢilere kim olduklarını ve hangi amaçla geldiklerini sorabilir ve

bilgilendirme isteminde bulunabilirsiniz.

3) Gelenlerin kolluk memurları olduklarını anlayınca, "kimlik belgelerini" ve hakim tarafından

verilen "arama kararını" göstermelerini talep ediniz

4) Arama ve el koyma iĢlemleri baĢlamadan önce mutlaka avukatınızı aramalısınız. Arama

iĢlemi sırasında Savcı'nın da bulunmasını isteyiniz.

-AVUKATINIZ YOKSA MUHTAR YA DA ĠHTĠYAR HEYETĠNĠ ARAYIN-

5) Avukatınıza haber vermeniz engellenirse, kolluk memurlarına, ''yasa ve yönetmeliğe aykırı

davranmak suretiyle suç iĢlediklerini'' hatırlatmalısınız. Israr ederler ise siz de, avukatınız

aranmadan veya arama mahalline makul bir süre içinde gelmeden arama iĢleminin

baĢlatılamayacağını ve bu durumu adli kolluk amiri olan Cumhuriyet Savcısına telefonla

sormalarını talep etmelisiniz.

Mahkeme tarafından verilen arama kararını incelemeli ve bu kararda;

a) Aramanın nedenini oluĢturan fiil,

b) Aranılacak kiĢi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eĢya,

c) Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi,

d) Aranılacak eĢyanın elde edilmesi hâlinde el konulup konulmayacağı, hususlarının açıkça

gösterilip, gösterilmediğine dikkat etmelisiniz.

6) Avukatınız yok ise Mahalle Ġhtiyar heyetinden veya komĢulardan 2 KiĢinin hazır bulunmasını

talep etmelisiniz.

-HER ĠSTEDĠKLERĠNĠ ALAMAZLAR-

7) CMK 45 ve 46. maddelere göre sizin hakkınızda tanıklıktan çekinebilecek kimseler (eĢ,

niĢanlı, ana, baba, çocuklar ve doktor/avukat ile müvekkil ve hastaları) arasındaki mektuplara

ve belgelere; bu kimselerin nezdinde bulundukça el konulamayacağı hususunda uyarmalısınız.

8) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koyma iĢlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin

yedeklemesi yapılır. Bu yedekten bir kopya çıkarılarak size veya vekilinize verilmesini ve bu

hususun tutanağa geçirilerek imza altına alınmasını talep ediniz.

Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koymaksızın da, sistemdeki verilerin tamamının veya

bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa

kaydedilir ve ilgililer tarafından imza altına alınır. Bu seçeneğin de uygulanmasını, talep

edebilirsiniz.

9) Arama sonunda

a) Arama kararının tarih ve sayısı, hâkim kararı yoksa verilmiĢ olan yazılı emrin tarih ve sayısı

ile emri veren merci,

b) Aramanın yapıldığı yer, tarih ve saat,

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 36

c) Aramanın konusu,

d) Aranan kiĢinin kimlik bilgileri, adını söylemediği takdirde eĢkâl bilgileri,

e) Araçta, konutta, iĢyeri ve eklentilerinde arama yapılmıĢsa, aracın plaka numarası, markası,

konutun, iĢyerinin ve eklentilerinin açık adresi, su üstü aracının aranmasında su üstü aracının

cinsi, ismi, sahibi ve kullananı, deniz aracının aranması hâlinde ise deniz aracının cinsi, ismi,

donatanı, bağlama limanı, tonajı, acentesi, kaptanı ve arama mevkiî,

f) Aramanın sonuçları, el konulan suç eĢyasına iliĢkin belirleyici bilgiler,

g) Aramada yakalanan kiĢiler varsa kimlik bilgileri, kimliği belirlenemiyorsa eĢkâl bilgileri,

h) Arama sonucunda yaralanma veya maddî bir zarar meydana gelip gelmediği,

i) Arama iĢlemini yapanların adı, soyadı, sicili ve unvanı, hususlarının yeraldığı bir ADLĠ ARAMA

TUTANAĞI düzenlenir. Tutanağı dikkatle okuyunuz ve gerçeklere aykırı bir husus var ise

Ģifahen itiraz ediniz ve itirazlarınızı tutanağa yazdırınız. Tutanağın bir sureti size verilmelidir.

-ÖZEL HAYATA ÖZEN GÖSTERĠLĠR-

10) Arama sonunda; kovuĢturma konusu fiilin niteliğini belirten bir belge ve el konulan veya

koruma altına alınan eĢyanın listesini içeren bir defter ve eğer Ģüpheyi haklı kılan bir Ģey elde

edilmemiĢ ise bunu belirten bir belge verilmesini talep ediniz.

Anılan belgelerde, el konulan eĢyanın mülkiyetine iliĢkin görüĢ ve iddialarınıza da yer

verilmesini talep edebilirsiniz.

11) Aranacak yerde bulunan kiĢilerin özel hayatlarına ve mallarına gereken azamî özen

gösterilir. Kasa gibi, açılması özellik isteyen eĢya, kolluk tarafından veya masrafları kollukça

karĢılanmak üzere bu konudaki meslek erbabına açtırılır. Bu iĢlemin o yerde yapılmasının

masraflı, külfetli veya oraya zarar verebilecek nitelikte olması durumunda, eĢya kolluk

tarafından muhafaza edilen baĢka bir yere götürülerek de açılabilir. Arama sırasında rastlanan

özel kâğıt ve zarflar, içinde müsadereye tâbi bir eĢya bulunması ihtimali dıĢında açılmaz; açılsa

dahi yazılı bilgiler okunamaz.

Hakkınızdaki arama kararını ölçüsüz bir Ģekilde gerçekleĢtirilen ve yukarıda yazılı yasal

haklarınızın kullanılmasını engelleyen Savcı ve Kolluk Memurlarına ''haklarında suç

duyurusunda bulunacağınızı ve ayrıca Adalet Bakanlığına karĢı açacağınız tazminat davasında

verilecek maddi ve manevi tazminat bedelinin yasa gereği kendilerine rücu edileceğini''

anımsatınız.

12) Siz veya avukatınız arama ve el koyma iĢlemi ile ilgili tüm ivedi ihbar ve yazıĢmalarınızı

Alopost/telgraf/iadeli taahhütlü mektupla belgelendiriniz. Avukatlık Kanununun 76. maddesi

uyarınca, ''hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak ve korumakla görevli olan''

barolara baĢvurunuz.

DUR - POLĠS - VATANDAġLIK HAKLARI

14 Haziran 2007'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Vazife ve Salahiyet

Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre, polis Ģüphelendiği kiĢiyi, ortada somut bir tehlike

olmasa da, olası tehlikeyi önlemek için, durdurup kimlik sorabilecek. Peki, yeni yasa polise

baĢka ne haklar sağlıyor ve bir gün karĢımızda bir polis görürsek ne yapmamız gerekiyor.

Bu soruların yanıtını Avukat Aynur Tuncel'den aldık.

GÖSTERMEM DEMEYĠN

Siz siz olun, AB'ye uyum rüzgârlarından etkilenip kimlik soran polise 'Ne kimliği', 'Sen bana

kimlik soramazsın' filan demeyin. Yasaya göre, polisin kimlik göstermeyen kiĢiyi yakalama

yetkisi var.

Share this post


Link to post
Share on other sites

ĠNTERNETTE BĠRĠ SĠZĠ ĠZLĠYOR...

SORU-CEVAP'IN KONUĞU ĠNTERNET GÜVENLĠK UZMANI ĠNAN TAPTIK:

Ġnternetin tehlikelerini anlatan güvenlik uzmanı Ġnan Taptık, "Wireless (kablosuz Internet)

üzerinden aldığınız ve yolladığınız e-mail'lerden bankacılık bilgilerinize kadar ekranınızdaki her

Ģey baĢkaları tarafından okunabiliyor" dedi

Soru Cevap? - Devrim Sevimay

Bilgisayarda ciddi bela var

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 29

Sizinle buluĢmadan önce telefonda konuĢtuğumuzda Internet kullanıcıları için ciddi

bir beladan söz etmiĢtiniz. Ġsterseniz o konudan baĢlayalım?

Bu, sadece Internet kullanıcıları değil, bilgileri bilgisayar ortamında kayıtlı olan, yani herkesin

sorunu: Kimlik hırsızlığı. Kimlik bilgileriniz, adresleriniz, numaralarınız, Ģifreleriniz, banka

iĢlemleriniz, alıĢveriĢ tercihleriniz, hepsi çalınıp, baĢkaları tarafından kullanılabilir.

Bu eskiden de mümkün değil miydi zaten?

Elbette, hacker'lar Ģifre kırarak yapardı. Ama artık çok daha kolay. Hacker olmayan, daha AZ

yetenekli biri bile artık kimliğinizi çalabilir.

DeğiĢen NE?

Çünkü artık wireless (kablosuz Internet) var ve kullanımı hızla artıyor. Aldığınız ve yolladığınız

e-mail'lerden bankacılık bilgilerinize kadar ekranınızdaki her Ģey okunabiliyor.

Kim okuyabiliyor?

Ġsteyen herkes. Mesela, wireless'ı olan kahve zinciri dükkânlardan birine girdiniz. Ya DA

havaalanındasınız. Veya otelde... Oradaki wireless'a bağlandınız ve iĢlem yapıyorsunuz.

Yaptığınız her Ģey arka masadaki ya DA yan odadaki biri tarafından rahatlıkla görülebilir. Buna

"blackberry" gibi cihazlar dahil...

BaĢkasının bilgisayarındaki bilgileri nasıl izliyorlar peki?

Çünkü bu wireless dediğiniz Ģey aslında zaten bir yayın. Ve herkes tarafından çok kolay

izlenebilir bir yayın. Sizin bilgisayarınızla wireless router'ı arasında havadaki sinyalleri herkes

izleyebilir. Üstelik bunu yapmak öyle fazla bir yetenek de gerektirmez.

- Peki, acaba o bahsettiğiniz kafeler ya DA havaalanlarında Ģöyle tipler var mıdır;

birilerinin gelip bankacılık iĢlemlerini wireless'tan yapmasını bekleyenler... Yani avını

bekler gibi?

Tabii ki çok... Bazen kredi kartı kullanarak bir Ģey alanları beklerler... Bazen de gizli aĢığıyla

yazıĢanları... Bu da bir tür kapkaç sonuçta. "Wireless kapkaççılığı"... Ve bu tüm dünyanın DA

en yaygın siber suçudur.

Wireless'e dikkat edin

Öneriniz?

Kesinlikle, wireless bağlantılı yerlerde bilgisayarınızdan sadece gazete veya haber portallarına

bağlanın, hiç değilse insanlarla sizin için risk taĢımayan bilgilerinizi paylaĢmıĢ olun.

Açık alanlarda durum böyle, ya peki evlerimizdeki wireless'ı kullanırken?

Sizi evinizde monitor edecek kimse yoktur, ancak, burada DA çok baĢka bir sorunla karĢı

karĢıyasınız. O DA yetkisiz kiĢiler tarafından sizin wireless Internet hattınızın kullanılarak suç

iĢlenebilmesi...

Banka dolandırıcılığı, çocuk pornosu vs. Gibi... Belki üst komĢunuz, belki de aĢağıdaki

lokantada oturan, hatta belki de arabasını sizin evinizin önüne park Eden biri sizin wireless'nızı

kullanarak birtakım suçlar iĢleyebilir.

Wireless Ģifremizin olması yetmez mi?

Yetmez. Onu DA çok kolay bir Ģekilde kırıyorlar. Hatta nasıl kırılacağını bilgisayar dergileri ek

olarak Verdi. Google'a "wireless Ģifre kırma" yazınca bile yüzlerce program bulunuyor.

Ee o zaman evde de wireless kullanmayalım?

Yok, kullanabilirsiniz, AMA Internet dünyasındaki mantık hep aynıdır: Tolere edebileceğiniz

riskleri taĢıyın. Çalınmasını tolere edemeyeceğiniz bilgilerinizi kablolu Internet üzerinden

yazıĢın. Ayrıca, sadece yazıĢmamak DA yetmez, iĢiniz yoksa wireless'inizi kapatın. Programın

içine girip disable edin. Hatta Ģifrelemek için de birkaç önerim olabilir: Kablosuz Internet

modeminizin ayarlarından bağlanacak bilgisayarınızın MAC (Media Access Control) numarasını

tanımlayabilirseniz, baĢka bir bilgisayar sizin sisteminize bağlanamaz.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 30

Bir de üreticilerin verdikleri standart cihazlardaki IP numaralarını değiĢtirirseniz hacker'ların

iĢlerini çok zorlaĢtırmıĢ olacaksınız. Daha baĢka yöntemler de var, ancak, bu yöntemler herkes

tarafından kolay uygulanabilir ve her Ģartta standart Ģifrelemeden çok çok daha güvenlidir.

Kablolu internetin olmadığı yerlerde GPRS ile bağlanmak? Biraz fazla tuzlu oluyor,

AMA güvenli mi?

Tabii daha güvenli. Çünkü Ģifrelenerek giden bir sistemi kullanıyorsunuz. Onun için bunu scan

etmek zor. Ġlla ki edilir de çok daha zor ve daha büyük bir teknik yapı gerektiriyor. Bilmeden

suçlu olursunuz

Peki, bu yüzden baĢına iĢ açılan insanlar var mı Türkiye'de?

Az değil. Mesela bir adamın oğlu yurtdıĢına eğitime gittiği sırada çevreden bağlanan birisi

onların wireless'ıyla suç teĢkil edecek materyaller indirmiĢ. Tabii ki polisler IP'sini tespit edip

adamın kapısına gelmiĢler. Adam Ģok. Bilgisayarı açmayı bile bilmiyorken hakkında dava

açılmıĢ.

Mahkemeye birkaç kez gidip geldikten sonra gerçek ortaya çıkmıĢ. O yüzden de herkese

wireless'larıyla ilgili güvenlik önlemlerini bir kez daha gözden geçirmelerini tavsiye ederim.

ANNEANNELER BĠLE FACEBOOK'ÇU OLACAK

Cumartesi günü itibariyle Türkiye'den Facebook'a üye sayısı 1 milyon 415 bin 768. Taptık, bu

ilginin daha DA devam edeceğini, çünkü kullanıcıların henüz Facebook'un gerçek dinamiklerini

keĢfetmediklerini söylüyor. Mesela, henüz aile ağaçlarının kurulmadığını belirten Taptık, "Bu

demektir ki Facebook'a daha anneanneler, babaanneler, dedeler de üye olacak" diyor.

Size de bir 'Cookie' bırakılmıĢ olabilir

Bu "cookie bırakmak" nasıl bir Ģey?

Diyelim ki bir internet sitesine girdiniz. O site daha sonra yine geldiğinizde sizi tanıması için,

size hiç söylemeden bir "cookie" veriyor. Sonra, bir daha ziyaret ettiğinizde o site size,

"Merhaba bilmem kim" diyor. Ama bazı cookie'lerin iĢi bu kadarla da bitmiyor. Akıllı cookie'ler

sizin ne yaptığınızı, baĢka hangi sitelere girdiğinizi, hatta mouse'nızın tüm hareketlerini takip

edebiliyor. Böylece, o cookie hakkınızda epey bilgi toplamıĢ oluyor.

Ne iĢe yarıyor bu bilgiler?

Online mağazaların çok iĢine yarıyor. Kim olduğunuzu, ne aldığınızı, satın alma alıĢkanlıklarınızı

öğreniyorlar ve ona göre satıĢ stratejisi geliĢtiriyorlar.

Peki bunu istihbarat kuruluĢları da yapabilir mi?

Eğer, istihbarat kuruluĢlarının sitesine girerseniz ve onlar da sizin bilgisayarınıza bir cookie

koyarlarsa sizi izleyebilirler.

6 banka var

Bankalar ne kadar güvenli?

Türkiye'de bankaların data güvenliği biraz sancılı. Altı banka dıĢında günlük güvenlik

denetiminden geçen banka yok. Oysa bankalar günde ortalama 30'a yakın güvenlik açığıyla

karĢı karĢıyadır.

O altı banka hangileri diye sorsak?

Söyleyemem, çünkü Türkiye'de çok ağır bir Bankacılık Yasası var. Hatırlarsanız, rahmetli Sakıp

Sabancı bile kendi bankası için en güvenli demiĢti ve ceza ödemiĢti.

Güvenliği iyi olmayan bankalardaki müĢterileri bekleyen tehlike ne?

Hesap bilgilerinin ortaya çıkması ya da hesapların boĢaltılması.

O zaman hiç değilse Ģunu söyleyin: Tüketici neye göre banka seçmeli?

Bu iĢte tüketicinin uzaktan anlayabileceği bir ayraç yoktur. Tek yapılabilecek Ģey, banka

güvenliğiyle ilgili haberleri yakından takip etmektir.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 31

Hani, hiç hack'lenemeyen bir site vardı, o hâlâ ayakta duruyor mu?

Evet, hâlâ hack'lenemedi. Amerikan deniz piyadelerinin "www.marines.com" sitesi... Yıllardır, en

çok atak alan sitelerin baĢında geliyor, ama hâlâ indirilemedi. Çünkü güvenliği çok sağlam.

Türk hacker'ların ünü sürüyor mu?

Hacker'likten kazanç elde etme konusunda Ruslar bir numara, ama milliyetçi tarzda davranıĢ

biçimi olarak hâlâ bir numara Türk hacker'ları.

E-mail kaydediliyor

Aslında, biz yazıĢmalarımızı ne kadar korursak koruyalım, bunlar zaten görülüyor

değil mi?

Hepimizinki görülmüyor, ama hepimizinki algoritmalı bir düzende izleniyor.

Kim tarafından?

ABD, TC ve her kim istiyorsa... Ancak, bu izleme ülkeler tarafından elektronik, yani data

boyutundaki programcıklara yaptırılıyor.

O nasıl oluyor?

Temel olarak kullandığımız sistemi, bir telefon sistemine benzetirsek biraz daha anlaĢılır olur.

Sizinle aramızda direkt bir hat olmadığı için görüĢmeleri eriĢim noktalarına yani santrallere

bağlanarak gerçekleĢtiriyoruz. Böylece, hem ulusal internet omurgamız üzerinden hem de

uluslararası internet omurgası üzerinden iletiĢim sağlamıĢ oluyoruz. Tabii, bu sırada da tüm

yazıĢmalarımız geçici bir süre için sistem tarafından kayıt ediliyor. Bu kayıtlar insan gözüyle

değil, programlar tarafından yapılıyor.

Ama ne zaman ki izleyenler, "A kiĢisinin e-mailleri okunsun, hesaplarına bakılsın" der, ya da ne

zamanki program o e-maillerin içinde bazı kelimelere rastlar, iĢte o zaman insan gözüyle takip

seviyesine geçer.

Bu kayıtlar nerede yapılıyor?

Ġnternet omurgasından hat alınan herhangi bir yerde.

Böyle bir teknolojiye devletler mi sahip, yoksa canı isteyen herkes mi?

Güç odakları ve otorite sahipleri. Canı isteyen ve yetenekli bir hacker, ancak, iki kiĢi arasındaki

yazıĢmayı kayıt edebilir, ama o omurgadan çıkan bütün yazıĢmaları tarayamaz.

Büyük güç otoritelerini kenara koysak, Ģirketlerde durum nasıl?

Birçok Ģirkette patronlar, çalıĢanlarının iĢ yerinde kullandıkları tüm ekranlarını izler. Üstelik

sadece Ģirketinizin e-mail adresinden yaptığınız yazıĢmaları değil, baĢka bir e-mail adresiniz

varsa, onu da izlerler. Ve bu, emin olun, sanıldığından daha yaygın bir uygulamadır. Arama

motorunu kandırabilirsiniz

Arama motorlarında, kiĢi ya da kuruluĢlar hakkında çıkan olumsuz bilgileri yok

etmenin imkânı var mı?

Yok edemezsiniz, ama arama motorunu kandırabilirsiniz. Çünkü yapılan bir araĢtırmaya göre,

arama motorlarının ilk sayfasını açıp, ikinci sayfaya geçmeyenlerin oranı yüzde 88. Dördüncü

sayfaya kadar gelenler ise sadece yüzde 1. Yani, hakkınızda istemediğiniz bilgileri yok

edemezsiniz, ama 2'den sonraki sayfalara ötelerseniz, gözden kaçırmıĢ olursunuz. Çünkü kimse

bakmıyor.

Peki, bu öteleme kolay bir Ģey mi?

Hiç değil. Üstelik pahalı. Çünkü istenmeyen bilgileri sonraki sayfalara kaydırıp, ilk sayfayı

temizleyebilmek için en az 100 farklı kritere uygun ve en az 100 site, haberi yeniden

kurgulamak gerekiyor.

"ZEDE" UYARISI

'Facebook'zedeler baĢladı mı?

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 32

Birkaç çeĢit zede var. Birisi kendi adına baĢkaları tarafından adres alınanlar. Böyle bir duruma

karĢı yapabilecek tek bir Ģey var, o da kullanmasanız bile Facebook'a üye olmanız, kendi isim

hakkınızı almanız. Artık, baĢkaları isminizi kullansa bile gerçeği de orada durmuĢ olur.

BaĢka zedeler?

Fotoğrafı kullanılanlar var. Facebook'a konulan resimlerin üzerinde oynamak mümkün. Ya da o

resimleri baĢka iliĢkilerin içine yerleĢtirmek... Bu durumlarda yapacak hiçbir Ģey yok. Ne

mahkemeye gidebilirsiniz ne de o resimleri yok edebilirsiniz. Resimlerinizi her türlü kiĢi

tarafından kopyalanıp kullanılabileceğini düĢünerek seçin.

Kendi sayfanızı kapatsanız?

Her zaman böyle bir hakkınız var, ama kendiniz Facebook'tan çıksanız bile baĢkasının

albümündeki fotoğraflarınızı silemezsiniz. Bu tamamen o kiĢiye kalmıĢ.

Aslında, kötülük yapmak isteyenler için internet inanılmaz güzel bir mecra. Kadınlar, çocuklar,

erkekler... Ġsteyen herkes için kötülük üretilebilir.

Sanki "Facebook'a girmeyin" der gibisiniz, ama galiba siz de Facebook'tasınız?

'Facebook'a girmeyin' demiyorum. Ama riskleri bilin ve bu riskleri tolere edebiliyorsanız,

taĢıyabiliyorsanız girin. Orada karĢılaĢabileceklerinizi bilin. Fotoğraflarınızı ona göre koyun.

Facebook'taki konumunuzu belirleyin. Ama, yok, ben bu riskleri tolere edemem ve riske de

açığım diyorsanız o zaman meraklarınızı yenmenizi öneririm.

INTERNET ADRESLERĠNDE GÖRÜLEN KISALTMALAR NE ANLAMA GELĠR

Internet e bağlı kuruluĢlar değiĢik gruplara ayrılabilir ve bir kuruluĢun domain adresi o kuruluĢ

hangi gruba dahilse ilgili kısaltmayı bazı istisnalar dıĢında mutlaka içerir. Ayrıca ülkelerin 2

harfli tanıtı kodları da (Amerika BirleĢik Devletleri ve Kanada çıkıĢlı adreslerin çoğu ve geniĢ bir

kitleye servis sunan bazı birimler dıĢında) adresin sonuna eklenir. Internet adresi eğer özel

amaçlı bir servise (ftp gopher www gibi) aitse genellikle bu durum adresin baĢında

kullanılan bir kısaltmayla verilir. AĢağıdaki liste adreslerde kullanılan bazı kısaltmaları ve ne

anlama geldiklerini göstermektedir:

gov : Hükümet kuruluĢları

edu : Eğitim kurumları (üniversiteler gibi)

org : Ticari olmayan kar amacı gütmeyen kuruluĢlar

com : Ticari kuruluĢlar

mil : Askeri kuruluĢlar

net : Servis Sunucuları (Internet Servis Sağlayıcıları gibi)

ac : Akademik kuruluĢlar (bazı ülkelerde edu yerine kullanılmaktadır)

int : uluslararası organizasyonlar kuruluĢlar

ftp : FTP ArĢiv Sitesi (ön ek)

www : World Wide Web Sitesi (bazen web de kullanılır) -ön ek-

Bazı ülke kısaltmaları:

tr: Türkiye

bg: Bulgaristan

br: Brezilya

ca: Kanada

ch: Ġsviçre

de: Almanya

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 33

fi: Finlandiya

fr: Fransa

gr: Yunanistan

hr: Hırvatistan

id: Endonezya

il: Ġsrail

it: Ġtalya

jp: Japonya

nl: Hollanda

no: Norveç

ru: Rusya

se: Ġsveç

uk: Ġngiltere

yu: Yeni Yugoslavya

BAġKASININ BORCUNU ÖDEMEK ZORUNDA KALABĠLĠRSĠNĠZ

BaĢlığı okuyunca, 'öyle Ģey olur mu' demeyin. Ġcradan bir tebligat geldiğinde gerekeni

yapmazsanız baĢkasının borcun ödemek zorunda kalabilirsiniz. Bu konuda hem devlet

alacaklarının takip ve tahsilini düzenleyen Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

(AATUHK) hem de özel alacakların takip ve tahsilini düzenleyen Ġcra ve Ġflas Kanunu'nda (ĠĠK)

özel hüküm var.

SÜREÇ NASIL ĠġLĠYOR?

Bir kiĢi borcundan dolayı icra takibine uğradığında, icra dairesi tarafından bu kiĢinin mal

varlığıyla birlikte alacakları da tespit ediliyor. Özellikle alacakların tespiti evrak üzerinden

yapılıyor. Dolayısıyla alacağın tahsil edilip edilmediği konusu üzerinde fazla durulmadan tespit

edilen kiĢilere bir tebliğ gönderiliyor.

Tebliğde, '... ile yapmıĢ olduğunuz ... TL'lik mal alıĢından doğan borcunuzun ödenip

ödenmediğinin bildirilmesi, ödenmemiĢ ise ilgili kiĢiye değil icra dairesine ödenmesi...' benzeri

ibareler yer alıyor. Yapılan takibe göre; AATUHK'nın 79. maddesi veya ĠĠK'nın 89. maddesi

hükmü dayanak gösteriliyor ve cevap için 7 gün süre veriliyor.

CEVAP VERMEK ÇOK ÖNEMLĠ

Ġcra takibi yapılan kiĢiye borcu olmayanlar, çoğunlukla 'ben borcumu ödedim, bir Ģey yapmaya

gerek yok' diye düĢünüyor. Sorun da bu noktadan sonra baĢlıyor. Her iki kanuna göre de, eğer

gelen tebliğe 7 gün içinde cevap verilmezse, 'borç yeddinde sayılıyor'. Yani, ilgili kiĢiye borçlu

olduğunuz kabul ediliyor. Bu noktadan sonra borcu ödemekten baĢka çareniz kalmıyor.

DEVLET BORCUYSA YANDINIZ

Özel alacakların takibi için yapılan iĢlemler biraz daha insaflı. Sizden itiraz etmediğiniz kendi

borç miktarınızı istiyorlar. Eğer, yapılan takip vergi ve benzeri devlet alacaklarının tahsiline

yönelikse yandınız. Yaptığınız alıĢveriĢten doğan borcunuzun miktarına bakılmaksızın takip

edilen kiĢinin toplam borcu sizden isteniyor.

Örneğin, küçük esnaf (K) toptancı (T)'den 2.000 TL değerinde mal almıĢ olsun. Toptancı vergi

dairesine olan toplam 250.000 TL borcu nedeniyle takibe uğradığında, süresinde bildirimde

bulunmayan (K)'dan 2.000 TL değil; toplam borç olan 250.000 TL isteniyor.

MENFĠ TESPĠT DAVASI

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 34

Olaylar son noktaya geldiğinde, yani süreyi kaçırdığınızda borcu ödemekten baĢka çareniz yok.

Dava açmanız iĢlemin yürütmesini durdurmuyor. Borcun olmadığı, 'menfi tespit davası' açılarak

ispat edilebiliyor. Ancak, bu davanın sonuçlanması zaman alıyor.

ÇÖZÜM NE?

Öncelikle gelen tebligatlar konusunda dikkatli olmak gerekiyor. Eve gelen tebligatlar

konusunda aile fertlerinin 'uyanık' olması ve muhatabı derhal bilgilendirmesi çok önemli.

ĠĢyerine gelen tebligatlarda ise tebligat çalıĢanlardan herhangi birine yapılabiliyor. Bu nedenle,

bekçi, çaycı demeden bütün çalıĢanların konuya dikkatlerinin çekilmesinde fayda var. Gelen

tebligatın anında size ulaĢtırılmasını sağlayın. Tebligatı görmeden cevap veremeyeceğiniz için

bu nokta çok önemli.

Bundan sonraki aĢama ise borcunuz olmasa dahi 7 günlük süreyi geçirmeden yazıya cevap

verilmesi. Borcunuzu ödemiĢseniz, borcunuzu ödediğinizi bildiren bir yazı (varsa ödemeyi

kanıtlayan belgeleri ekleyin) yazın ve yazınızın kayda alındığından emin olun. Borcunuzu

kısmen veya tamamen ödememiĢseniz, aynı süre içinde borç miktarınızı belirten bir yazı ile

cevap verin. Aksi takdirde baĢınıza olmadık Ģeyler gelebilir. Aman dikkat...

KĠMLĠK FOTOKOPĠSĠ KULLANIRKEN UYANIKLARA YEM OLMAYIN!

Bildiğiniz gibi artık her kurumda iĢlem yaparken, telefon hattı alırken, bir yerlere abone

olurken, kargo alıp-verirken, havale iĢlemlerinde. vs. kimlik fotokopisi istenmekte.

Aslında bu yasal değil, sadece koca formu doldurmak yerine kimliğinizin fotokopisini

iliĢtiriyorlar o belgelere ya da kendilerini garantiye alıyorlar ve iĢleri hızlandırıyorlar.

Sebep her neyse. Sonuçta artık kimlik fotokopisi ile çok iĢlem yapılması alıĢmıĢ bir durum oldu

artık.

Peki bu kimlik fotokopiniz ile baĢkası neler yapabilir diye düĢündünüz mü hiç?

Birkaç örnek verecek olursak:

-Adınıza bir yerlere üye olunabilir.

-Adınıza abonelik açılabilir.

-Sizi bir Ģey için kefil edebilirler.

-En çok görülen vakalardan biri de Ģu: ADINIZA BĠRSÜRÜ TELEFON HATTI AÇTIRIP, AÇIK HAT

OLARAK SATABĠLĠRLER! ve bu hatları alanlar herhangi bir suç iĢlediklerinde direk hat sahibi

yani kimlik fotokopisi kullanılarak adına hat açılan kiĢi zan altında kalmaktadır. (zaten siz de

telefoncularda açık hat satıldığına Ģahit olmuĢsunuzdur)

-ve bunun gibi birçok örnek.

Peki, kendimizi korumak, kimlik bilgilerimizle isteğimiz dıĢında iĢlem yapılmasını önlemek çok

mu zor? Elbette değil. Basit ve etkili bir yöntem var:

Mesela 05xx1234567 nolu telefon hattını aldınız.

Form doldururken ve kimlik fotokopisini verirken, FOTOKOPĠDE, KĠMLĠĞĠN ÖN VE ARKA

YÜZÜNDEKĠ BOġ ALANLARA

SADECE 05XX1234567 HATTIN ABONELĠK ĠġLEMLERĠ/ AKTĠVASYONU ĠÇĠNDĠR yazıp

paraf atmanız sizi koruyacaktır.

Veya: SADECE 01/01/200X NOLU, XXXX MĠKTARLI HAVALE ĠġLEMĠ ĠCĠNDĠR.

VB. ġEKLĠNDE NOT TUTMANIZ ĠYĠ BĠR ÖNLEM OLACAKTIR...

BĠR GÜN KAPINIZ ÇALARSA

Ġzmir'li bir avukat tarafından, kapınız bir gün malum kiĢilerce çalınırsa ne yapmanız gerektiğine

dair "Arama ve El Koyma ĠĢlemlerinde YurttaĢ Rehberi" hazırlanmıĢ.

Allah göstermesin. Ne olur ne olmaz, epey ütopik de olsa elimizde bulunsun.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 35

Arama ve El Koyma ĠĢlemlerinde YurttaĢ Rehberi

20.04.2009 Pazartesi VATAN GAZETESĠNDEN aynen alınmıĢtır.

Ergenekon soruĢturmasının ÇYDD BaĢkanı Türkan Saylan gibi isimlerin öne çıktığı 12 dalgasının

toplumda estirdiği kızgınlık, panik ve endiĢe dalgasından sonra vatandaĢlar arasında, "Bir gün

sizin de kapınızı çalabilirler" baĢlığı ile oluĢturulan mail zincirinde, "Arama ve El Koyma

ĠĢlemlerinde YurttaĢ Rehberi" gönderiliyor.

Ġzmirli bir avukatın imzasını taĢıyan ve 12 adımda nasıl davranılması gerektiği anayasa, yasa

ve yönetmeliklerle desteklenen metin Ģu sıra internette dolaĢan en popüler metin oldu.

Özkan'ın, "Herhangi bir ceza soruĢturması sırasında evinizde veya iĢyerinizde olası arama ve el

koyma iĢlemleri sırasında dikkat edilecek önemli noktalar aĢağıya çıkarılmıĢtır. PaylaĢmak

istedim." giriĢinden sonra izlenecek adımlar özetle Ģöyle sıralanıyor:

1) Kapınız çalınmalıdır.

2) Kapıda bekleyen kiĢilere kim olduklarını ve hangi amaçla geldiklerini sorabilir ve

bilgilendirme isteminde bulunabilirsiniz.

3) Gelenlerin kolluk memurları olduklarını anlayınca, "kimlik belgelerini" ve hakim tarafından

verilen "arama kararını" göstermelerini talep ediniz

4) Arama ve el koyma iĢlemleri baĢlamadan önce mutlaka avukatınızı aramalısınız. Arama

iĢlemi sırasında Savcı'nın da bulunmasını isteyiniz.

-AVUKATINIZ YOKSA MUHTAR YA DA ĠHTĠYAR HEYETĠNĠ ARAYIN-

5) Avukatınıza haber vermeniz engellenirse, kolluk memurlarına, ''yasa ve yönetmeliğe aykırı

davranmak suretiyle suç iĢlediklerini'' hatırlatmalısınız. Israr ederler ise siz de, avukatınız

aranmadan veya arama mahalline makul bir süre içinde gelmeden arama iĢleminin

baĢlatılamayacağını ve bu durumu adli kolluk amiri olan Cumhuriyet Savcısına telefonla

sormalarını talep etmelisiniz.

Mahkeme tarafından verilen arama kararını incelemeli ve bu kararda;

a) Aramanın nedenini oluĢturan fiil,

b) Aranılacak kiĢi, aramanın yapılacağı konut veya diğer yerin adresi ya da eĢya,

c) Karar veya emrin geçerli olacağı zaman süresi,

d) Aranılacak eĢyanın elde edilmesi hâlinde el konulup konulmayacağı, hususlarının açıkça

gösterilip, gösterilmediğine dikkat etmelisiniz.

6) Avukatınız yok ise Mahalle Ġhtiyar heyetinden veya komĢulardan 2 KiĢinin hazır bulunmasını

talep etmelisiniz.

-HER ĠSTEDĠKLERĠNĠ ALAMAZLAR-

7) CMK 45 ve 46. maddelere göre sizin hakkınızda tanıklıktan çekinebilecek kimseler (eĢ,

niĢanlı, ana, baba, çocuklar ve doktor/avukat ile müvekkil ve hastaları) arasındaki mektuplara

ve belgelere; bu kimselerin nezdinde bulundukça el konulamayacağı hususunda uyarmalısınız.

8) Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koyma iĢlemi sırasında, sistemdeki bütün verilerin

yedeklemesi yapılır. Bu yedekten bir kopya çıkarılarak size veya vekilinize verilmesini ve bu

hususun tutanağa geçirilerek imza altına alınmasını talep ediniz.

Bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koymaksızın da, sistemdeki verilerin tamamının veya

bir kısmının kopyası alınabilir. Kopyası alınan veriler kâğıda yazdırılarak, bu husus tutanağa

kaydedilir ve ilgililer tarafından imza altına alınır. Bu seçeneğin de uygulanmasını, talep

edebilirsiniz.

9) Arama sonunda

a) Arama kararının tarih ve sayısı, hâkim kararı yoksa verilmiĢ olan yazılı emrin tarih ve sayısı

ile emri veren merci,

b) Aramanın yapıldığı yer, tarih ve saat,

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 36

c) Aramanın konusu,

d) Aranan kiĢinin kimlik bilgileri, adını söylemediği takdirde eĢkâl bilgileri,

e) Araçta, konutta, iĢyeri ve eklentilerinde arama yapılmıĢsa, aracın plaka numarası, markası,

konutun, iĢyerinin ve eklentilerinin açık adresi, su üstü aracının aranmasında su üstü aracının

cinsi, ismi, sahibi ve kullananı, deniz aracının aranması hâlinde ise deniz aracının cinsi, ismi,

donatanı, bağlama limanı, tonajı, acentesi, kaptanı ve arama mevkiî,

f) Aramanın sonuçları, el konulan suç eĢyasına iliĢkin belirleyici bilgiler,

g) Aramada yakalanan kiĢiler varsa kimlik bilgileri, kimliği belirlenemiyorsa eĢkâl bilgileri,

h) Arama sonucunda yaralanma veya maddî bir zarar meydana gelip gelmediği,

i) Arama iĢlemini yapanların adı, soyadı, sicili ve unvanı, hususlarının yeraldığı bir ADLĠ ARAMA

TUTANAĞI düzenlenir. Tutanağı dikkatle okuyunuz ve gerçeklere aykırı bir husus var ise

Ģifahen itiraz ediniz ve itirazlarınızı tutanağa yazdırınız. Tutanağın bir sureti size verilmelidir.

-ÖZEL HAYATA ÖZEN GÖSTERĠLĠR-

10) Arama sonunda; kovuĢturma konusu fiilin niteliğini belirten bir belge ve el konulan veya

koruma altına alınan eĢyanın listesini içeren bir defter ve eğer Ģüpheyi haklı kılan bir Ģey elde

edilmemiĢ ise bunu belirten bir belge verilmesini talep ediniz.

Anılan belgelerde, el konulan eĢyanın mülkiyetine iliĢkin görüĢ ve iddialarınıza da yer

verilmesini talep edebilirsiniz.

11) Aranacak yerde bulunan kiĢilerin özel hayatlarına ve mallarına gereken azamî özen

gösterilir. Kasa gibi, açılması özellik isteyen eĢya, kolluk tarafından veya masrafları kollukça

karĢılanmak üzere bu konudaki meslek erbabına açtırılır. Bu iĢlemin o yerde yapılmasının

masraflı, külfetli veya oraya zarar verebilecek nitelikte olması durumunda, eĢya kolluk

tarafından muhafaza edilen baĢka bir yere götürülerek de açılabilir. Arama sırasında rastlanan

özel kâğıt ve zarflar, içinde müsadereye tâbi bir eĢya bulunması ihtimali dıĢında açılmaz; açılsa

dahi yazılı bilgiler okunamaz.

Hakkınızdaki arama kararını ölçüsüz bir Ģekilde gerçekleĢtirilen ve yukarıda yazılı yasal

haklarınızın kullanılmasını engelleyen Savcı ve Kolluk Memurlarına ''haklarında suç

duyurusunda bulunacağınızı ve ayrıca Adalet Bakanlığına karĢı açacağınız tazminat davasında

verilecek maddi ve manevi tazminat bedelinin yasa gereği kendilerine rücu edileceğini''

anımsatınız.

12) Siz veya avukatınız arama ve el koyma iĢlemi ile ilgili tüm ivedi ihbar ve yazıĢmalarınızı

Alopost/telgraf/iadeli taahhütlü mektupla belgelendiriniz. Avukatlık Kanununun 76. maddesi

uyarınca, ''hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak ve korumakla görevli olan''

barolara baĢvurunuz.

DUR - POLĠS - VATANDAġLIK HAKLARI

14 Haziran 2007'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Polis Vazife ve Salahiyet

Kanunu'nda yapılan düzenlemeye göre, polis Ģüphelendiği kiĢiyi, ortada somut bir tehlike

olmasa da, olası tehlikeyi önlemek için, durdurup kimlik sorabilecek. Peki, yeni yasa polise

baĢka ne haklar sağlıyor ve bir gün karĢımızda bir polis görürsek ne yapmamız gerekiyor.

Bu soruların yanıtını Avukat Aynur Tuncel'den aldık.

GÖSTERMEM DEMEYĠN

Siz siz olun, AB'ye uyum rüzgârlarından etkilenip kimlik soran polise 'Ne kimliği', 'Sen bana

kimlik soramazsın' filan demeyin. Yasaya göre, polisin kimlik göstermeyen kiĢiyi yakalama

yetkisi var.

Share this post


Link to post
Share on other sites

KĠMLĠK SORUN

Ancak polis kimlik sorduğu kiĢilere, kendi kimliğini gösterme ve hangi görevi yerine getirdiğini

anlatmakla yükümlü. Yani siz de ona kimlik sorabilirsiniz.

ÇANTA ARAYABĠLĠR

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 37

Polis yolda durdurup, üzerinizi ya da çantanızı aramak isteyebilir. Buna hakkı var; ama önce

size savcılıktan aldığı arama kararını göstermesi gerekir. Göstermezse siz sorun.

ÜST ARAMA KOġULU

Spor karĢılaĢmaları, miting, konser gibi yerlerde polis, savcılık emri olmadan üst araması

yapabilir. Bir binayı korumakla yükümlü polis memurları, içeri girmek isteyen kiĢileri arayabilir.

Direnenler, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre para cezası öder.

ARABADAN ĠNDĠREBĠLĠR

Polis otomobilinizi Ģüpheli görürse durdurabilir. Kolluk amirinin emri ile sürücünün üzerini

arayabilir. Savcılık kararı olmadan, kiĢinin elbisesini çıkarmasını, aracın torpido gözünün ya da

bagajının açılmasını isteyemez, çantayı açtırıp içine bakamaz, elini sokup arama yapamaz.

TUTANAK TUTTURUN

Siz haklı bir neden yokken durdurulduğunuzu düĢünüyorsanız, polisten kimliğini göstermesini

ve durdurulma nedeni hakkında açıklama yapıp tutanak tutulmasını isteyin. Bu tutanakla

hakkınızı mahkemede arayabilirsiniz.

KONUT NASIL ARANIR?

Konutlarda adli karar ile sadece gündüzleri arama yapılabilir. Arama iĢlemine de muhakkak

Cumhuriyet Savcısının katılması gerekiyor. Kanuna göre iki kiĢi iĢleme tanık olarak katılmalı.

ZORLA NASIL YAKALAR?

Polisin yazılı bir adli karar olmadan kimseyi yakalama ve zorla bir yere götürme yetkisi yok.

Ama kiĢiyi bir daha bulamayacaksa, savcı ya da amirine ulaĢamıyorsa yakalama yetkisi var.

VatandaĢın direnme hakkı ise tartıĢmalı.

HIRSIZIN GĠRDĠĞĠ EV

Polisin peĢine düĢtüğü hırsız bir eve girerse polis de peĢinden o eve giremez. Eve girmesi için

mutlaka adli karar gerekiyor.

ARSA ALIRKEN

Söz konusu arsanın imar durumunun uygunluğu, dikkat etmeniz gereken en önemli husus.

Satıcının sözlü beyan değil, resmi imar durumu belgesini size göstermesi ya da bir fotokopisini

vermesi gerekiyor.

Tapu senedinde ada, pafta, parseli belirtilen arsanın size gösterilen arsaya tekabül edip

etmediğini kontrol ettirmelisiniz.

Arsanın bağlı bulunduğu tapu sicil müdürlüğüne giderek, tapu kütüğüne bakıp, arsanın satıĢı ile

ilgili aleyhte Ģerh olup olmadığını da kontrol ettirmelisiniz.

Alacağınız arsa hisseli arsa ise, alınan hissenin, hissedar olunan arsa üzerinde tespitini yapmak

mümkün değildir. Parselasyonu yapılmıĢsa, kroki üzerinde noter tarafından tasdik edilmek

suretiyle kime satıldığının belirlenmesi düĢünülebilir.

Arsa alırken yatırım düĢünüldüğünden, uzman bir gayrimenkul profesyoneli ile çalıĢmakta çok

büyük faydalar olacaktır. Aksi takdirde paranız boĢa gidebilir.

KONUT ALIRKEN

Alınacak emlakın tapu kaydı mutlaka önceden kontrol edilmeli.

Kat irtifakının kurulup kurulmadığına, iskânın, yani yapı kullanım izninin alınıp alınmadığına

dikkat edin. Eğer alacağınız gayrimenkul inĢa halinde ise müteahhidinin mali durumunu

araĢtırın.

Müteahhidin kat karĢılığı yaptığı bir inĢaattan gayrimenkul alıyorsanız, müteahhitle mukavele

yaparak, yaptığınız mukaveleye bitirme tarihi ve kullanılacak malzemeleri tek tek yazarak,

gerekli miktarda tazminatları ilave etmelisiniz.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 38

Alacağınız gayrimenkul kiracılı ise öncelikle kiracı ile yapılan kira kontratını incelemeniz,

kiracıyla bizzat görüĢmeniz ya da kiracı tahliye taahhüdü vermiĢ ise tahliye taahhüdündeki

tarih ile kontrat tarihini karĢılaĢtırmanız gerekir.

SatıĢ sonrası gelebilecek elektrik ve su gibi borçlardan kurtulmak için eski malikten, bu

borçlardan onun sorumlu olduğuna dair imzalı bir belge alın.

Tapu iĢlemi sırasında alacağınız emlakın değerini yeniden değerleme oranlarına göre

hesaplayarak beyan etmelisiniz. Çünkü beyanınız eksikse ödenen alım satım harçları cezalı

olarak size geri dönecektir.

26 Eylül 2005 Pazartesi Haber Kaynağı:RE/MAX Türkiye Gayrimenkul Danışmanlığı Emlak Bayiliği, Franchise, Franchising 2005/09/26

ĠKĠNCĠ EL ARAÇLARIN SATIġ, DEVIR VE ALICISI ADINA TESCĠL

ĠġLEMLERĠNDE 01.05.2010 DE BAġLAYAN YENĠ UYGULAMA

31.12.2009 tarih ve 27449 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5942 sayılı

Kanun‟un birinci maddesi gereğince ( 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20. maddesinin

(d) ve (e) bentleri değiĢtirildi) 01.05.2010 tarihinden itibaren tescilli araçların her çeĢit satıĢ

veya devirleri noterler tarafından elektronik ortamda yapılmaya baĢlanılacaktır.

Bu amaçla, araçların satıĢ, devir ve tescil iĢlemlerinde görev, yetki ve sorumlulukları bulunan

bütün kurum ve kuruluĢlar (Emniyet Genel Müdürlüğü, Maliye Bakanlığı, UlaĢtırma Bakanlığı,

Sigorta Bilgi Merkezi (TRAMER), Türkiye Noterler Birliği) arasında güvenli bir bilgisayar ağı

oluĢturulmuĢtur.

"1 Mayıs 2010 tarihinden itibaren noterlerce satıĢ veya devri yapılacak araçlar için vergi

dairelerinden alınmıĢ 'ĠliĢik Kesme Belgesi' istenilmeyecek, aracın vergi ve trafik cezası gibi

borçları olup olmadığı satıĢ sırasında noterce bilgisayar üzerinden sorgulanacaktır. Bilgisayar

sorgulamasında aracın borç kaydının görülmesi halinde satıĢ iĢlemi yapılmayarak, ilgililer vergi

dairesine yönlendirilecektir.

Yine satıĢ veya devri yapılacak aracın trafik tescil kayıtlarında satıĢ veya devri kısıtlayıcı

herhangi bir kayıt (haciz, rehin, ihtiyati tedbir) bulunup bulunmadığı noterlerce Emniyet Genel

Müdürlüğü bilgisayar kayıtları üzerinden sorgulanacak. Mevcut uygulamada böyle bir

sorgulama yapılamadığından, noterde aracı satın alan kiĢiler adlarına tescil için trafik tescil

kuruluĢuna geldiklerinde, araç kayıtlarında haciz, ihtiyati tedbir gibi Ģerhler çıkabilmekte ve

mağdur olabilmektedirler. Yeni uygulama ile bu tür mağduriyetler ortadan kaldırılmıĢ olacaktır.

SatıĢ veya devir iĢlemi tamamlandığında, noter tarafından aracın alıcısı adına bir ay süreyle

geçerli 'Tescile ĠliĢkin Geçici Belge' düzenlenecektir.

SatıĢ veya devir iĢlemlerinde, 20 TL maktu ücret ile araç tescil belgesi ücreti (46 TL) ve

gerekiyorsa motorlu araç trafik belgesi ücreti (62 TL) dıĢında, noterce herhangi bir harç ve

damga vergisi ile posta ücreti alınmayacaktır.

SatıĢ veya devir iĢlemi tamamlandığında, noter tarafından trafik tescil kuruluĢlarına elektronik

sistemle bildirim yapılacak, bu bildirim üzerine araç sahibinin müracaatı olmaksızın, araç tescil

belgesi noterin bulunduğu yerdeki trafik tescil kuruluĢunca düzenlenecektir.

Aracı satın alan kiĢi veya kanuni vekilinin, araç tescil belgesini düzenleyen trafik tescil

kuruluĢuna satıĢ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde müracaat etmesi halinde araç tescil

belgesi elden teslim alınabilecektir. Trafik tescil kuruluĢlarında da herhangi bir ücret

ödenmeyecektir.

Araç tescil belgelerini 15 gün içerisinde elden teslim almamaları halinde ise, gönderi ücreti

kendileri tarafından ödenmek kaydıyla posta (APS) yoluyla ikamet adreslerine gönderilecektir.

(Gerçek kiĢiler için araç sahibinin Nüfus ve VatandaĢlık ĠĢleri Genel Müdürlüğü Adres Kayıt

Sisteminde belirtilen yerleĢim yeri adresine, tüzel kiĢiler için ticaret sicil gazetesi, tüzük veya

diğer resmi kayıt belgelerinde belirtilen adreslerine gönderilecektir.) Belgeler, araç sahibi ile

aynı adreste yaĢayan eĢi, reĢit çocukları, babası veya annesine teslim edilecek, bu kiĢilerden

hiç birinin adreste bulunmaması halinde PTT görevlisince kapıya not bırakılarak bir sonraki gün

tekrar gidilecek, yine adreste kimse bulunamamıĢ ise belgeler 10 gün süreyle ilgili PTT

Ģubesinde bekletilecektir. 10 gün içerisinde buradan da teslim alınmaması halinde belgeler ilgili

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 39

trafik tescil kuruluĢuna PTT tarafından iade edilecek, araç sahibi veya vekili tarafından buradan

elden teslim alınabilecektir.

Araç tescil belgesinin postada gecikmesi veya kaybolması gibi durumlarda vatandaĢlarımıza

herhangi bir sorumluluk yüklenmeyecek ve bu nedenle bir ceza da uygulanmayacaktır.

Belgelerin teslim aĢaması PTT Genel Müdürlüğü ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında

oluĢturulan bir bilgisayar programıyla takip edilerek, ilgilisine ulaĢıp ulaĢmadığı ile ne zaman

teslim edildiği izlenecektir. Belgenin kaybolduğunun araç satın alan vatandaĢlarımızca ilgili

trafik tescil kuruluĢuna bildirilmesi ve kayıtlardan da bu durumun doğruluğunun anlaĢılması

halinde ücret alınmaksızın yeni bir belge düzenlenerek vatandaĢlarımıza teslim edilecektir.

Haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men gibi nedenlerle; icra müdürlükleri, vergi dairesi

müdürlükleri, milli emlak müdürlükleri ile diğer yetkili kamu kurum ve kuruluĢları tarafından

satılan araçların alıcıları tarafından bir ay içresinde müracaat edilip adlarına tescil belgesi

almamaları halinde ilgili trafik tescil kuruluĢunca adlarına resen tescil iĢlemi yapılacaktır.

Ayrıca, bir ay içerisinde adlarına tescil belgesi almayan kiĢilere 130 TL idari para cezası

uygulanacak ve bu araçlar alıcıları adına tescil belgesi çıkarılıncaya kadar trafikten men

edilecektir.

Araçların satıĢ ve devir iĢlemleri dıĢında tadilat, renk değiĢikliği, unvan değiĢikliği, trafikten

çekme, hurdaya ayırma, zayii veya yıpranmadan dolayı belge yenileme gibi iĢlemler için

mevcut uygulamada olduğu gibi aracın dosyasının bulunduğu trafik tescil kuruluĢuna müracaat

etmek zorunluluğu kaldırılmakta olup, bu iĢlemler herhangi bir trafik tescil kuruluĢunda

gerçekleĢtirilebilecektir.

01 Mayıs 2010 tarihinden önce yapılmıĢ noter satıĢlarına istinaden alıcı adına yapılacak tescil

iĢlemleri, plaka değiĢikliği yapılmaksızın alıcının yerleĢim yeri adresinin bulunduğu yerdeki

trafik tescil kuruluĢunda yapılacaktır.

YENĠ SĠSTEMĠN GETĠRECEĞĠ FAYDALAR

"Mevcut sistemde noterde satıĢı yapılan bir aracın yeni alıcısı trafik tescil kuruluĢuna gidip aracı

üzerine tescil ettirmediği durumlarda, bu araçla ilgili vergi ve trafik ceza borçları ile diğer

tebligatlar satıcıya gönderilmektedir. Yeni sistemde aracın satıĢı ile birlikte aynı anda tescili de

gerçekleĢtirileceğinden, bu konuda yaĢanan mağduriyetler tamamen ortadan kalkacaktır.

Yine, noterde satın veya devir alınan aracın tescili için trafik tescil kuruluĢlarına müracaat

etme, belge ibrazı ve form doldurma zorunluluğu ortadan kalkacağından, vatandaĢlarımızın bu

iĢlemler için harcadıkları iĢ gücü, zaman ve maddi kayıplar da ortadan kalkacaktır."

YENĠ SĠSTEMLE BĠRLĠKTE ELDE EDĠLECEK KURUMSAL KAZANIMLAR

Ülkemiz genelinde 568 trafik tescil kuruluĢumuzda yaklaĢık 4 bin 600 personelimiz

çalıĢmaktadır. Trafik tescil kuruluĢlarımızda yapılan tüm iĢlemlerin yüzde 35 ini, tescil

iĢlemlerinin ise yüzde 55 ini ikinci el araç satıĢları ile ilgili tescil iĢlemleri oluĢturmakta olup, 1

Mayıs 2010 tarihinden itibaren yaklaĢık bin 500 personel karĢılığı iĢgücü tasarrufu

sağlanacaktır.

Araçların baĢka bir trafik tescil kuruluĢuna nakil gittiği durumlarda gönderilen ve Ek-9 adı

verilen form uygulamadan kaldırılmıĢ olup, yıllık ortalama 600 bin aracın nakil olduğu

düĢünüldüğünde, posta masrafı olarak 450 bin TL. tasarruf sağlanmıĢ olacaktır.

Mevcut uygulamada araçların tescil iĢlemlerinde kullanılan müracaat ve iĢlem formunun (Yıllık

ortalama 2.000.000 adet) bir sureti aracın vergi kaydı için vergi dairelerine posta veya elden

gönderilmekte olup, yeni uygulamada bu formlar kaldırılarak, bilgilerin vergi daireleri ile diğer

ilgili kurum ve kuruluĢlara elektronik sistemle aktarılması sağlanacaktır. Bu sayede gerek tescil

kuruluĢlarımızda, gerekse vergi dairelerinde çok önemli oranlarda iĢ gücü kazanımının yanında

posta ve diğer giderlerden de tasarruf sağlanacaktır.

568 trafik tescil kuruluĢumuzda sayıları binleri geçen bilgisayar, yazıcı ve benzeri cihazlar ile

bunlarda kullanılan kâğıt, toner ve kartuĢ gibi malzeme giderlerinden de çok önemli oranda

tasarruf sağlanacaktır.

SatıĢ veya devri yapılan aracın tescili de aynı anda yapılacağından, mevcut uygulamada

yaĢanılan hukuki problemlerde önemli oranda ortadan kalkacağından mahkemelerle, icra

daireleri ve çeĢitli kurum ve kuruluĢlarla yapılan yazıĢmalarda azalacaktır.

 

Ayrıca, mevcut uygulamada zaman zaman yaĢanılan sahte bilgi, belge ve evraka dayalı satıĢ

ve tescil iĢlemleri de önlenmiĢ olacaktır."

 

ĠKĠNCĠ EL OTOMOBĠL ALIRKEN DĠKKAT

08.04.2009 Hürriyet

Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü BaĢkanı

Prof. Dr. Kadir Aydın, ÖTV indiriminin hareketlendirdiği otomotiv piyasasında özellikle ikinci el

araç alımında mağduriyetle karĢılaĢılmaması için kaporta, görünüm ve motorunun sesi gibi

cezbedici unsurlardan ziyade “çenç” iĢlemi konusunda duyarlı olunması gerektiğini bildirdi.

Aydın, ülkemizde birçok kiĢinin ikinci el otomobil satın alırken dıĢ görünüĢünü incelediğini,

darbeli olup olmadığı sorduğunu ve motora bakmayı yeterli gördüğünü anımsattı.

Satın alınacak aracın bir tamirciye gösterilmesinin doğru olmadığını belirten Aydın, bu durumun

birçok detayın gözden kaçmasına yol açtığını bildirdi.

Aydın, ÖTV indiriminin ardından ikinci el otomobil piyasasının hareketlendiğini, ancak buna

paralel olarak da son zamanlarda motor ve Ģase numarası değiĢtirilerek “çenç” iĢlemi yapılmıĢ

ve kiralanan araçların oto pazarlarında satıldığı yönünde yaygın duyumlar aldıklarını ifade etti.

Bu otomobilleri alan kiĢilerin ise daha sonra mağdur durumda kalabildiklerini anlatan Aydın,

Ģunları kaydetti:

“Bu nedenle araç satın alınırken kaporta, görünüm ve motorun sesinden ziyade bilgisayarlı

ortamda test yaptırılmasına özen gösterilmeli. Otomobilin çalıntı olup olmadığı ve çenç iĢlemine

tabi tutulup tutulmadığını anlamak için motor ve Ģase numaraları kontrol edilmeli. Bunun içinde

araçlar satın alınmadan önce servis veya üniversitelerin laboratuarlarında bilgisayar ortamında

teste tabi tutulmalı.”

Aydın, bilgisayarlı ortamda yapılan testlerde otomobilin birçok cihaza bağlanarak detaylı bir

Ģekilde kontrolden geçirildiğini de ifade ederek, “Aracın, motor gücü, yıpranma payı ve aĢınma

durumu belirleniyor. Kaportanın değiĢen parçaları ve hangisinde boya olup olmadığı, kazaya

karıĢıp karıĢmadığı kontrol edilip, benzin ve fren hidroliği, Ģase, amortisörler ve elektrik aksamı

gibi bütün bölümler titiz bir Ģekilde inceleniyor” dedi.

Aydın, bu testlerin aracın yaĢına ve motor gücüne göre 150-200 TL arasında değiĢen

fiyatlardan yapıldığını ve yaklaĢık 3 saat sürdüğünü bildirdi.

Sorunsuz bir devir teslim için bu iĢlemlerin mutlaka yapılması gerektiğini vurgulayan Aydın,

mağdur durumda kalındığında hem paradan hem otomobilden olmanın yanı sıra ayrıca avukat

tutulması ve adli sürecin yarattığı sıkıntıların da önüne geçilmiĢ olacağını belirtti.

Prof. Dr. Aydın, alınacak ikinci el otomobillerin sicil kaydının yanı sıra düĢük kilometreli

olmasının, dizel ise enjeksiyon ve pompanın sağlam olup olmadığının incelenmesinin, ayrıca

kaportada çürüme boyada ise kabarma sorununun, düz yolda aracın sağa sola çekip

çekmediğinin, fren balatalarının sağlam olup olmadığının önemli olduğuna dikkati çekti.

Tüm bunların ardından fiyatının da uygun olması durumunda aracın alınabileceğini anlatan

Aydın, “Aldıktan sonra da ilk olarak aracın bujileri ve yağının değiĢtirilmesi yararlı olacaktır”

uyarısında bulundu.

ALACAĞINIZ 2.EL OTOMOBĠLĠN HASARI VARSA BĠLGĠLERĠ BĠR SMS

ĠLE CEBĠNĠZDE!

Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi (TRAMER), ikinci el araba alacakların cep telefonlarından

gönderecekleri bir kısa mesajla aracın daha önceden hasarlı olup olmadığı konusundaki

endiĢelerini gidermelerini sağlıyor...

5664'e bir kısa mesaj göndermek yeterli!

"HASAR" yazıp bir boĢluk bırakarak aracın plakasını TURKCELL 5664'e kısa mesaj olarak

gönderdikten sonra ilgili tüm bilgiler plaka değiĢmiĢ olsa bile birkaç saniye içinde cep

telefonuna geliyor. Verilen bu hizmete karĢılık 7 SMS yani 14 kontör alınıyor.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 41

TRAMER, hasarların yanı sıra trafik kazasına karıĢanların kendi aralarında tuttuğu Kaza Tespit

Tutanağı sonuçlarının da bir mesajla öğrenilmesini sağlıyor. Bunun için de kaza yapan araç

sahibinin "KAZA" yazıp boĢluk bıraktıktan sonra araç plakasını girerek yine TURKCELL 5664'e

göndermesi yeterli. Aynı Ģekilde kaza raporunun çıkıp çıkmadığı, çıktıysa kusur oranları bu

mesajla cep telefonuna geliyor. Böylece kaza yapan sürücünün sigorta Ģirketinden bilgi almak

için uğraĢmasına gerek kalmıyor. Bu hizmetin bedeli ise 5 SMS yani 10 kontör.

Poliçeniz var ama unuttunuz

Zorunlu trafik poliçesinin ya da kasko sigortasının yürürlükte olup olmadığı, kasko sigortasına

uygulanan hasarsızlık indirimi gibi konularda da kısa mesajla bilgi alınabilecek. Bunun için de

"TRAFĠK" ya da "KASKO" yazıp boĢluk bıraktıktan sonra aracın plakasını girerek aynı mesaj

numarasına göndermek yeterli.

Trafik kazası mağdurlarına müjde!

Trafik kazası mağdurlarının hasarı hangi sigorta Ģirketinden tahsil edeceklerini öğrenebilmeleri

için "MAGDUR" yazıp, boĢluk bırakarak TC kimlik numarasını girdikten sonra TURKCELL 5664'e

göndermeleri yeterli.

ĠġSĠZLĠK SĠGORTASINA NASIL BAġVURULUR

ĠĢsizlik ödeneğinden yararlanmak için iĢyerinden alacağınız ĠĢten Ayrılma Bildirgesi

ile birlikte, iĢyerinizin bağlı bulunduğu ĠġKUR ’a baĢvurmak gerekiyor.

Bunu da iĢten ayrılma tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapmak Ģart.

Peki, ödemeler nasıl yapılıyor? Kimler iĢsizlik ödeneğinden yararlanabiliyor? Yenibiris.com

araĢtırdı. ĠĢte cevapları…

ĠĢsizlik ödeneğinden kimler yararlanabilir?

Kendi istek ve kusurları dıĢında iĢsiz kalanlar yararlanabilir.

ÜÇ YILDAN AZ ÇALIġANA ĠġSĠZLĠK ÖDENEĞĠ YOK

Ne kadar prim ödemiĢ olmak gerekli?

ĠĢsizlik sigortasından yararlanmak için iĢten ayrılma tarihinden geriye dönük olarak son 3 yıl

içinde en az 600 gün prim ödemiĢ olmak gerekiyor. (Son 120 gün kesintisiz olacak.)

Ne kadar süre ile ödeme yapılıyor?

Sigortalı iĢsizler prim ödeme sürelerine göre en az 180, en fazla 300 gün süre ile ödenek

alabiliyor. Bu süre içinde kendileri ve geçindirmekle yükümlü oldukları aile fertleri hastalanırsa

sağlık hizmetlerinden de yararlanıyorlar.

Son 3 yıl içinde en az

- 600 gün çalıĢmıĢsa 6 ay,

- 900 gün çalıĢmıĢsa 8 ay,

- 1.080 gün çalıĢmıĢsa 10 ay süre ile iĢsizlik ödeneği alıyor.

ĠĢsizlik ödeneği nasıl hesaplanır?

1. Günlük iĢsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak

bulunacak günlük ortalama net kazancının yüzde ellisi olarak hesaplanıyor.

2. Bu Ģekilde günlük olarak hesaplanan iĢsizlik ödeneği aylık olarak her ayın sonunda kiĢiye

ödeniyor. (ĠĢsiz adına açılacak banka hesabına havale ediliyor.)

3. ĠĢsizlik ödeneği damga vergisi hariç herhangi bir vergi ve kesintiye tabi tutulmuyor.

Hangi durumlarda kiĢi iĢsizlik sigortasından yararlanamaz?

- Kendi isteğiyle istifa ederse,

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 42

- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan halleri nedeniyle iĢten çıkarılırsa, (örneğin hırsızlık

yaparsa)

- ĠĢverenden izin almaksızın veya haklı bir nedeni olmaksızın ardı ardına iki gün veya bir ayda

üç iĢgünü iĢine devam etmezse,

- Yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmazsa,

- Kendi isteği veya savsaklaması yüzünden iĢin güvenliğini tehlikeye düĢürürse iĢsizlik ödeneği

alamıyor.

'BĠLĠNMEYENĠ' BĠLMEDEN ARAMAYIN

Bilinmeyen numaralar üzerine hizmet veren çağrı merkezleri, farklı ücretlendirmeler yapıyor.

Bazıları 6 saniyede, bir bölümü de dakikada bir ücretlendirmeyle hizmet sunuyor.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, son günlerde televizyon kanallarının reklam kuĢaklarında

tanıtımlarını ağırlık veren çağrı merkezi hizmeti veren firmalar arasındaki rekabet hızlandı.

GSM operatörleri, sabit hat telefon firmaları ile bilinmeyen numara hizmeti veren firmalar

arasındaki bu rekabet tüketiciye daha ucuz bilgi alabilmenin önünü açtı.

Bilinmeyen numaralar üzerine kurulan çağrı merkezi firmaları, yaĢanan bu rekabet ortamında

tüketicisine farklı ücretlendirme yapıyor. Bu yüzden, firmaların sunduğu hizmetin kalitesi kadar

ücretlendirmesi de önem taĢıyor.

Tüketiciler, bu servisleri aradıklarında bilinmeyen numaralar kadar nöbetçi eczaneler, polis

merkezleri, çilingir, itfaiye ve ambulans hizmetleri hakkında da bilgi alabiliyor.

Türk Telekomünikasyon Kurumundan ''Rehberlik Hizmeti Lisansı''nı Nisan 2008'de alan, Türk

ve yabancı ortaklığı ile kurulmuĢ bir rehberlik ve çağrı merkezi hizmeti firmasının ''11824''

çağrı merkezini cep telefonundan arayanlar, tüm vergiler dahil dakikası 1,24 lira ödüyor. Türk

Telekom'dan arayanlar için ise dakikada 0,980001 liralık ücretlendirme yapılıyor. Firmanın

ücretlendirmesi 6 saniyede bir olarak gerçekleĢiyor.

Diğer bir firmanın çağrı merkezi olan ''11880'' numarasını GSM operatörleri ve sabit hat

telefonlarından arayanlar ise vergiler hariç dakikasına 83,5 kuruĢ ödüyor. Firma,

ücretlendirmeyi 60 saniyede bir yapıyor.

BaĢka bir firmanın hizmet sunduğu ''11818'' numaraları çağrı merkezini Türk Telekom'dan

arayanlar ise dakikasına 70 kuruĢ öderken, Avea ve Vodafone'den arayanlar 106 kuruĢ veriyor.

Ücretlendirme 6 saniyede bir yapılıyor.

Turkcell ile henüz anlaĢması olmayan firma, kontörlü hatlar için Avea'larda 10,5 saniyede,

Vodafone'lerde ise 10 saniyede bir kontör ücret alıyor.

GSM OPERATÖRLERĠNĠN SERVĠSLERĠ

Bu arada, GSM operatörleri de kendi numaralarıyla ilgili bilgi verebiliyor. Avea'nın bilinmeyen

numaralar servisi olan 11855'i aramak, Avea faturalı hatlar için vergiler dahil dakikası 72,71

kuruĢ, faturasızlar için ise dakikası 8 kontör Ģeklinde ücretlendiriliyor.

Turkcell'in faturalı cep telefonundan 11832'ye yapılan aramaların ücreti dakika baĢına 4 SMS/8

kontör olarak belirlendi. Diğer mobil operatör ve sabit hatlardan 11832'ye yapılan aramalarda

ise operatörlerin belirlediği tarifeler üzerinden ücretlendirme yapılıyor.

Vodafone'dan 11842, 11832, 11855 numaralı servisleri arayanlar ise KDV dahil, ÖĠV hariç

olacak Ģekilde dakikasına 0,56 lira ücret ödüyor. 11811'i arayanlar ise dakikası 0,646782 lira

(KDV dahil, ÖĠV hariç) ödemede bulunuyor.

IMEI

Cep telefonunuzda, *#06# tuĢlayarak ekranda çıkan IMEI numarasını bir yere kaydedin. Gelen

bilgilere göre telefonunuz kaybolursa bu numara ile bulunabilme olanağı yüksek. Bu numara

GSM kartınızda değil, telefon üzerinde tutuluyor ve eğer GSM Ģebekeniz de bunu destekliyorsa,

merkezden telefonunuza takılı olan GSM kartının telefon numarası tespit edilebiliyormuĢ.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 43

Böylece telefon hırsızı, sizin telefonunuza yeni bir GSM kartını kullanırsa ona telefon

numarasından ulaĢma olanağınız oluyormuĢ.

CEP TELEFONUNUZ KAYBOLURSA

Kaybolan cep telefonunuz nasıl kullanım dıĢı yapabilirsiniz? Cebinizin seri no'sunu kontrol

etmek için ( * # 0 6 # )tuĢlayın. Ekranınızda 15 numaralı bir kod belirecektir. Bu numara

cebinizin kendine has (IP) numarasıdır. Bir yere yazın ve emin bir yerde saklayın. Cebinizin

çalınması durumunda cebinizin hattını sağlayan servise telefon edip bu kodu verin. Böylece

cebinizi bloke edebilirler. Hırsız sim kartını değiĢtirse bile telefonunuz asla çalıĢmayacaktır. Her

kim çaldıysa cebinizi kullanamayacak veya satamayacaktır.

Eğer herkes bunu yapsaydı cep telefonunu çalmanın anlamı kalmazdı. Telefon firmaları bu

konuda insanları bilgilendirmemekle hırsızlara çalma cesareti veriyorlar. Herhalde yeni satıĢ

artıĢlarını düĢünerek hırsızlığa ortak oluyorlar.

CEP TELEFONUNUZ ÇALINIRSA

Cep telefonunuz mu kayboldu? Kimseye yar etmemek için basit bir yolu var.

Cep telefonunuz çalındıysa ya da kaybolduysa Telekomünikasyon Kurumu'nun Bilgi ve Ġhbar

Merkezi'ni arayıp telefonunuzu kullanıma kapatabilirsiniz.

Cep telefonunuz çalındıysa ya da kaybolduysa Telekomünikasyon Kurumu‟nun 0 312 2322323

numaralı Bilgi ve Ġhbar Merkezi‟ni arayarak telefonunuzu ve hattınızı kullanıma kapatabilirsiniz.

Böylece cihaza gelen “cihaz ÇALINTI‟dır” mesajı ile kullanıma kapatılan telefonu baĢkasının da

kullanmasına izin vermeyin.

Cihazı çalınan, yağmalanan, cihazını kaybeden veya her ne suretle olursa olsun rızası dıĢında

elinden çıkan kiĢilerin öncelikle cihazının elektronik haberleĢme bağlantısının kesilmesi için,

telefonu kullanan hat sahibinin, Kurumun Bilgi ve Ġhbar Merkezi‟ne cihazın imei numarasını ve

hat bilgilerini doğru Ģekilde vermesi gerekir.

Ġhbar sırasında kiĢinin vermiĢ olduğu bilgiler, doğrulanmak üzere ilgili GSM iĢletmecisine

iletiliyor. KiĢinin verdiği bilgilerin doğrulanması halinde cihaz haberleĢmeye kapatılıyor. Bu

doğrultuda kapatılan cihazlara, ilgili GSM iĢletmecisi tarafından “YASAL UYARI IMEI nolu cihaz

ÇALINTI‟dır. En yakın kolluk kuvvetine teslim ediniz” içeriğinde mesaj gönderiliyor.

Bilgi ve Ġhbar Merkezi‟ne verilen bilgilerin doğrultusunda cihazın kullanıma kapatılması için

cihazınızın beyaz listede (mevzuata uygun bir Ģekilde ithal edilerek veya yurt içinde üretilerek

Kuruma bildirilen, baĢvuru süresi içinde kayıt altına alınan, haklı mazeret nedeniyle baĢvuru

süresini geçiren cihazların kullanıcıları tarafından yapılan baĢvurular üzerine kayıt altına alınan

cep telefonları) yer alması gerekir.

Ġhbarda bulunulduktan sonra cihaza ait IMEI numarası http://mcks.tk.gov.tr/node/19

adresinden sorgulandığında “çalıntı ihbarı yapılmıĢ cihaz” olarak görünür. Ġhbar doğrulandıktan

sonra yapılan sorgulamada ise söz konusu ifade “çalıntı cihaz” ibaresine dönüĢür.

Telekomünikasyon Kurumu‟nun Bilgi ve Ġhbar Merkezi, cihazın sadece elektronik haberleĢme

bağlantısının kesilmesine veya açılmasına yetki sahibi olup, telefonları bulmak ve ilgili kiĢiye

teslim etmek gibi görevleri bulunmuyor. Bunun için cihazı çalınan veya kaybolan kiĢinin ayrıca

Cumhuriyet BaĢsavcılığına dilekçeyle baĢvurması gerekiyor.

Ġhbarınızı ancak ihbarda bulunduğunuz yöntem ile iptal edebilirsiniz. Örneğin, telefon ile

alınmıĢ bir ihbar sonucu kapatılan cihaz; ihbarda bulunan kiĢinin araması ve kimlik bilgilerinin

doğrulanması halinde haberleĢmeye açılır. Savcılık talimatı ile haberleĢmeye kapatılmıĢ olan

cihaz ise savcılık talimatı olmaksızın açılamaz.

KAPATMA BAġKA ġEY, ĠPTAL BAġKA ġEYMĠġ

Telefon, kablo TV ya da ADSL hattını “iptal” ettireceklerin dikkatine.

Merhaba arkadaĢlar,

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 44

Bir buçuk sene önce evimden taĢındım. Telefon, ADSL, kablolu TV'yi kapattım. TaĢındığım eve

yeni telefon ve ADSL bağlandı. Geçen hafta Türk Telekom‟un avukatı olduğunu söyleyen bir

Ģahıs beni aradı, kapattığım telefonun 445 TL. borcundan dolayı icraya verildiğimi, ödemediğim

takdirde haciz yapılacağını söyledi. Borcun nereden kaynaklandığını sordum, o da telefonu

kapatmıĢsınız sabit ücretleri ödememiĢsiniz borcundan dolayı telefonunuz kapanmıĢ, adresinize

mektup gönderdik size ulaĢamadığımız için de icraya verdik dedi.(bir buçuk sene bekliyorlar,

teknolojinin imkânlarını kullanarak bana ulaĢmak akıllarına Ģimdi geliyor)

ĠĢin özeti,

Kapatma: numarayı ileride kullanabilirim

Ġptal: numarayı hiç kullanmayacağım

Farklı anlamları olan iki kelime.

Ben belki on kere telefon kapattım, bu güne kadar iki kelimenin anlam farkından dolayı

borçlandırılmadım. Demek ki,(iptal ve kapatma) iki ayrı form var ve görevli Ģahıslar tarafından

da ikaz edilmediğimiz için böyle bir durumla karĢılaĢıyoruz. Telekom‟da binlerce vatandaĢ

kapatma mağduru.(ġiĢli'de görünen 2000 kiĢi)Türkiye genelinde kaç kiĢi olduğunu tahmin

etmek zor değil.

OTOMATĠK SANTRALLERDE DAHĠLĠ NUMARAYI OTOMATĠK OLARAK

ÇEVĠRME

Diyelim ki bir arkadaĢınızı arayacaksınız ve numarası 0312 432 10 98 den 1234 gibi bir

numara, o zaman hemen cep telefonunuza sunu yazın: 03124321098p1234 Bu aradaki (küçük

p) iĢareti duraklama içindir. Yani önce ilk rakamlar çevrilecek ve (p) de beklenecek karĢı taraf

telefonu açtıktan bir kaç saniye sonra kalan numara tuĢlanacaktır. (p) iĢaretini nasıl mı

yapıyorsunuz? * iĢaretine bir müddet basili tutun

CEVAPSIZ ARAMAYA GERĠ DÖNERKEN DĠKKAT

Tanımadığınız telefon numaralarını kesinlikle geri aramayın.

Önemli. 393 ön koduna dikkat.

Cep ya da Sabit telefonunuza +39319326 ile baĢlayan numaralardan (+39319326xxxx) gelen

cevapsız aramaları *dikkate almayınız ve kesinlikle geri aramayınız.

*Yeni bir dolandırıcılık yöntemi olan bu yöntem ile telefonunuz bir kez çalıyor ve kapanıyor. Siz

cevapsız çağrıyı gördüğünüzde numarayı geri arıyorsunuz. KarĢınıza çıkan ve çeĢitli dillerde

konuĢan robot ile yaptığınız görüĢmenin *dakikası 50$* civarında bir rakam olarak

kullandığınız hattın faturasına ekleniyor.

!!! Bu arama tamamen yasal olduğu ve aramayı siz yaptığınız için kesinlikle itiraz etme Ģansınız

bulunmamaktadır. !!!

* Not: Bu amaçla kullanılan ve Ģu ana kadar saptanmıĢ numaralardan bazıları aĢağıdaki gibidir:

393-105-7384

393193260006

393193260016

393193260024

393193260030

393193260039

TURKCELL ĠSTENMEYEN MESAJLARDAN KURTULMA

Cep telefonuma devamlı saçma sapan saatlerde gelen bar, banka, belediye vs. Mesajlarından

Turkcell müĢteri hizmetleri ile yaptığım uzuuuuun bir telefon konuĢması sonucu kurtulma

yolunu öğrendim.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 45

Gelen mesajı 2780 'e forward ederseniz artık o servisten mesaj gelmiyor.

TURKCELL'ĠLERE "NEREDEYĠM" BĠLGĠSĠ

Uludağ ‟da hiç yüzünden gencecik bir can kaybettik, bürokrasinin tozlu kanunları cana mal

oldu. ġimdi bu bilgi geldi, hep geç akılları baĢlarına gelir zaten. Aklınızda olsun, yayın lütfen...

Bunu bizzat denedim, 15 saniye sonra falan cevap geliyor.

Turkcell abonelerine bir servis yapıldı. ġu an aktif.

ACIL ya da NEREDEYIM yazıp 7777 veya 2222 numarasına mesaj gönderirlerse, kendilerine

aĢağıdaki mesaj gönderiliyor. Normalde 2sms/4 kontör. Fakat kontörü olmasa da mesaj

gönderiliyor.

Turkcell 'lilerin bilmesinde fayda var.

BULUNDUĞUNUZ BÖLGE

Ġstanbul, Kadıköy, Ġçerenköy, Karaman Çiftlik Yolu Caddesi

COĞRAFĠ KONUMUNUZ

(40derece 58dk 44sn Kuzey,29derece 06dk 22sn Doğu)

SĠZE EN YAKIN NOKTALAR

Tem Büro Amirliği 103m(+902164104113), Özel Avicenna Hastanesi 225m(+902165741000),

Infotech BiliĢim ve iletiĢim Teknolojileri A.S. 32m(+902165740505)

Polis Ġmdat 155, Alo Jandarma 156, Hızır Acil 112, Ġtfaiye 110

KAYBOLANIN ĠMDADINA '112' YETĠġĠYOR

TÜM VATANDAġLARIN DĠKKATĠNE!

AġAĞIDA VERĠLMĠġ YARDIM NUMARALARINI MUTLAKA TELEFONUNUZA KAYDEDĠN.

HAYATTA HER ġEY ĠNSANIN BAġINA GELEBĠLĠR.

Türkiye'de iki hafta önce herkesin yüreğini burkan talihsiz bir olay yaĢandı. Uludağ'da kayak

yaparken yolunu kaybeden gencin donarak hayatını kaybetmesi, bütün ülkeyi üzüntüye boğdu.

Cep telefonundan ailesi ve arkadaĢlarını aramasına rağmen kayıp gencin yeri ancak 10 saatte

tespit edilebilmiĢti. Sinyal takibi için savcıdan izin alma mecburiyeti, gecikmeye gerekçe

gösterildi. Ancak bütün bunlar yaĢanmayabilirdi. Çünkü anında adres tespiti yapılmasına imkân

tanıyan bir sistem var. Ama bilinmediği için kimse faydalanamıyor. Herhangi bir sebeple 112

Sıhhi Ġmdat, 155 Polis Ġmdat veya 156 Jandarma Ġmdat'ı sabit hat veya cep telefonuyla

ararsanız iki dakika içinde bulunduğunuz nokta belirleniyor. Üstelik savcı izni gibi bürokratik

engeller de yok. Buna imkân tanıyan düzenleme 3 ay önce yasalaĢtı. 10 Kasım 2008'de

yürürlüğe giren Elektronik HaberleĢme Kanunu'nun 31. maddesi, acil numaraları arayan kiĢiye

ait yer tespit bilgisinin, telefon operatörleri tarafından ilgili birime anında aktarılmasını

öngörüyor.

Yani Uludağ'da kaybolan Ümit Özgen(21), arkadaĢları yerine 112'yi arasaydı, daha çabuk

kurtarılabilirdi. Telekomünikasyon Kurumu, konum belirleme imkânının kaybolan kiĢilerle sınırlı

olmadığını vurguluyor. Yangından sağlık sorunlarına, trafik kazasından gasba kadar hangi

sebeple olursa olsun acil numarayı arayan herkese çok kısa sürede ulaĢmak mümkün. Bunun

için Ģu numaralardan birini çevirmek kafi: 110 Yangın Ġhbar, 112 Sıhhi Ġmdat, 151 Kıyı

Emniyeti, 155 Polis Ġmdat, 156 Jandarma Ġmdat, 157 Ġnsan Ticareti Mağdurlarına Yardım ve

Ġhbar Hattı, 158 Sahil Güvenlik, 159 Alo Karayolları, 168 Türk Kızılayı ve 177 Orman Yangın

Hattı. Acil aramalar konusunda gündemdeki bir baĢka proje ise Amerika'da uygulanan tek

numara sistemi. Bütün yardım ve ihbar hatlarının 112'de birleĢtirilmesi planlanıyor. Sistem ilk

Antalya'da devreye girecek.

BaĢarılı olunursa ülke geneline yayılacak.

5809 sayılı Elektronik HaberleĢme Kanununun 31nci Madde son fıkrası aĢağıdaki gibidir:

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 46

"(4) Ankesörlü telefon hizmeti kullanıcıları da dahil olmak üzere, kamu kullanımına açık telefon

hizmetinden faydalanan kullanıcılar, herhangi bir ücret ödemeden 112 ve Kurumca belirlenen

diğer acil çağrı numaralarını çevirerek acil çağrıya cevap vermekle yetkili kuruluĢa eriĢme

hakkına sahiptir.

Kurumca belirlenen esaslar çerçevesinde iĢletmeciler ücretsiz olarak, kullanıcıların 112 acil

çağrı numarasına ve Kurumca belirlenebilecek diğer acil çağrı numaralarına sunmakta oldukları

hizmetin kapsam ve kalitesine uygun olarak eriĢimlerini sağlamak ve acil yardım talebinde

bulunan kullanıcıların yerlerini tespit ederek ilgili kuruluĢa bildirmekle yükümlüdür."

ALO 174

Yeni yılda Tarım Köy iĢleri Bakanlığı yeni bir uygulamaya geçti. ALO 174 gıda hattı.

Bu hat ne ise yarar: aldığınız gıdalarda karĢılaĢtığınız tüm sorunları bu hatta iletebilirsiniz.

Restoranlarda, kafelerde yaĢadığınız gıda ile ilgili bir sıkıntıyı, üretim izni olmayan ürünleri,

gıdamızdan yabancı bir madde çıkınca, sağlıksız üretim yapan isletmeleri, sağlığımızla oynayan

para hırsı ile tüketicilerini umursamayan gıda isletmelerini, mevcut gıda mevzuatına uymayan

gıda üretenleri kısaca sizi tiksindiren ben bunu yiyemem dediğiniz tüm gıda ve sorunlarını

bildirebilirsiniz. Alo gıdayı arayınca sizi kibarca dinleyen bir yetkili bulacaksınız. O sizin

Ģikâyetinizi kaydedecek ve ilgili birime iletecek. Tarım Bakanlığından yetkililer de denetime

gidecek. Elinizde yabancı madde çıkmıĢ bir urun varsa ve Ģikâyetiniz bu urun ise bu ürünü de

saklayın yetkililer bunu isteyebilir. Ve tüm bu sureci http://www.alo174.gov. tr adresinden takip

edebileceksiniz. Bilinçli bir tüketici olmalı, güvenilir gıda hakkimizi talep etmeliyiz.

HABERĠN VAR MI?

Cumartesi gecesi 11.30 civarı yeğenimi yüksek ateĢ ile Anadolu Sağlık'a götürdük. Gece 3.00'e

kadar müĢaade altında tuttular ve tabii ki bir reçete ile hastaneden ayrıldık.

Deneme amaçlı telefona kaydettiğim ekte yer alan numarayı aradım hemen (444 77 24), o

saatte nöbetçi eczane aramanın güçlüğünü bilirsiniz. Çok nazik bir telefon görüĢmesi

gerçekleĢtirdik. Ġlacın bilgileri alındı, kontrol edilip ve hemen bilgi verileceği söylendi.

Belirttikleri sürede (10 dakika gecikme için bile arayıp haber verdiler) verilen antibiyotiği

adresimize ulaĢtırdılar.

Bu arada bir ara kurye de ilacı nereden temin ettiğini, o an nerede seyrettiği ve adres kontrolü

için de aradı ve gece kapımıza ilaç ulaĢtı.

Çok güzel bir hizmet.

Bu iĢin altına Aktif Dağıtım imza atmıĢ. Ġlaç parası + 15 YTL (Gece 15 - Gündüz 10 YTL) ile

nerede olursanız olun ilaç elinizde. Normalde kurye ile verilen çok pahalı bir hizmet ama

kuryenin verdiği bilgiye göre müĢteri memnuniyeti için baĢlanılan bir hizmet.

Umarım aynı kalitede hizmet vermeyi sürdürürler.

Gece yarısı, hasta bir çocuk için verilen ilacı temin edebilmek kadar insanı o saat memnun

eden baĢka bir Ģey yok.

Umarım hiç ihtiyacınız olmaz ama numarayı hemen kaydetmekte yarar var: 444 77 24

YANIĞIN ÜSTÜNE DĠREKT BUZ KOYMAYIN

Büyük veya küçük yanık, herkesin baĢına gelebilir. Evde, iĢyerinde ya da trafikte, siz veya bir

yakınınız yanabilir. Türkiye yanık vakalarının sık yaĢandığı ülkelerden. Yanıklar küçük ve

yüzeysel de olsa can yakar. Bazı yanıkların ise telafisi mümkün değil. Özellikle bebekler ve

çocuklar, genellikle de dikkatsizlik ve tedbirsizlik nedeniyle ciddi yanıklar yaĢıyor. YaĢamları

kurtulsa bile yıllar süren ameliyatlar maratonu baĢlıyor. Yanıklar konusunda yaĢanan en ciddi

sorun, bu yaralıların tedavi edildiği merkezlerin azlığı. Yanığa müdahalede ilk adım üstüne

soğuk su tutmak. Asla yoğurt, diĢ macunu, yağ sürmeyin, doğrudan buz koymayın. Buz bu kez

soğuk yaralanmasına yol açar.

ELLE SÖNDÜRMEYE ÇALIġMAYIN

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 47

Ġstanbul Üniversitesi CerrahpaĢa Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Bölümü

Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Çetinkale, yanıkların önemli bir bölümünün yangına müdahale sırasında

oluĢtuğunu belirtiyor, "Yangın söndüremeyeceğiniz boyuttaysa mücadele etmek yerine, hemen

oradan uzaklaĢın" diyor.

Ayrıca:

Elbiseler tutuĢtuğu zaman elle söndürmeye çalıĢmayın. Bu el yanık ve yaralanmalarına yol

açıyor.

Yanmaya maruz kalanın (elbiseleri tutuĢmuĢsa) dik pozisyonda koĢması, alevlerin yukarı

çıkarak ağız ve boyun bölgesini daha fazla yakmasına neden olur. Yangını yatar pozisyonda bir

örtüye sarınarak veya suyla söndürmek gerekiyor.

Pansuman yapılacak merkeze ulaĢana kadar aĢağıdakileri unutmayın:

Yangını söndürdükten sonra ilk dakikalarda özellikle, yanık bölgelere "soğuk uygulama" büyük

önem taĢıyor. Ancak buzlu su ya da buz kullanılmaması gerekiyor. Buz, sıcak yaralanmasından

sonra bir de soğuk yaralanmasına yol açıyor. Buzdolabındaki su ya da musluk suyu da

yetebilir.

Bir diğer yol da mutfakta kullanılan Ģeffaf streç filmleri yanık bölgesine tek ya da çift kat

sarmak, bunun üstüne soğuk uygulama yapmak.

YaklaĢık 15 dakikalık soğuk uygulamanın ardından da yanık için kullanılan bir pomat sürün.

Yanık yarasına yoğurt, diĢ macunu ve yağ sürmek kesinlikle yanlıĢ.

Çocuklarda yüzde 10 yanık bile öldürüyor

Bazı basit yanıkları, yukarıdaki önlemlerle doktora gitmeden tedavi etmek mümkün. Ciddi

yanıkların ise doğru ve zamanında tedavi edilmemesi ölüme neden olabilir. Yüz, göz, göz

kapağı, ellerin yanması estetiğin ötesinde fonksiyonel sorunları beraberinde getirebilir.

Çocuklarda yanık vücut yüzeyinin yüzde 10'unu geçtiği, eriĢkinlerde de yüzde 15-20 gibi

rakamları bulduğu zaman hayati tehlike baĢlıyor.

Yeni merkezlere ihtiyaç var

Hayati tehlikesi bulunan yanık yaralanmalıların hastaneye yatırılarak tedavi edilmesi gerekiyor.

Ancak maalesef yeterli sayıda ve yatağı bulunan merkez ihtiyacı karĢılamaktan uzak. Yanık

yaralılar hastane hastane dolaĢtırılıyor. Prof. Dr. Çetinkale, "Hayati tehlikesi bulunan yaralıların

mutlaka hastaneye yatırılarak tedavi edilmeleri lazım. Yanık, özel ilgi ve bakım gerektirir.

GeliĢmiĢ ülkelerde yanık tedavisi "yanık merkezi" adı verilen, sadece yanık hastalar için dizayn

edilmiĢ, bu konuda uzman personelin yanısıra çeĢitli araç ve gerecin bulunduğu, dıĢarıdan giriĢ

çıkıĢların kontrol altına alındığı ünitelerde yapılıyor. Türkiye'de yanık hastaların tedavi

edilebildiği çeĢitli yanık merkezleri var. Ancak yeterli değil. Ġstanbul'da, Kartal Devlet

Hastanesi'nin hemen yanında yeni bir merkez yapılıyor. Diğer hastanelerin de yanıklı hastalar

içinde ayrılmıĢ servisleri var. CerrahpaĢa Tıp Fakültesi'nde yanık hastalar için 10 tane yatağımız

var" diyor.

SOĞUK HAVADA HASTA OLMAMANIN YOLLARI

Tüm yurdu etkisi altına alan soğuk hava hastalıkları da beraberinde getiriyor.

Ġstanbul Üniversitesi (ĠÜ) CerrahpaĢa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim

Küçükusta, soğuk hava, kar ve yağmura maruz kalanlarda ''soğuk ürtikeri'' ya da ''kurdeĢen''

adı verilen alerji meydana geldiğini belirterek, soğuk havada yüzün bir atkı ile kapatılmasını,

eldiven, yün çorap, bot veya çizme giyilmesini önerdi.

Prof. Dr. Küçükusta, son günlerde tüm yurdu etkisi altına alan soğuk hava ve karın hastalıkları

da beraberinde getirdiğine dikkat çekerek, Ģunları söyledi: ''Soğuk hava, kar ve yağmura

maruz kalanlarda çok sık rastlanan bir rahatsızlık, soğuk ürtikeri ya da kurdeĢendir. Bu durum,

soğuk hava dıĢında soğuk cisimlerle temas veya soğuk yiyecek ve içeceklerle de ortaya

çıkabilir. Nedeni, soğuğun etkisiyle derideki mast hücrelerinden histamin salgılanmasıdır.''

Soğuk ürtikerinin, daha çok soğukla doğrudan teması olan yüz ve ellerde dakikalar içinde

ortaya çıktığına iĢaret eden Prof. Dr. Küçükusta, sözlerini Ģöyle sürdürdü:

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 48

''Bunlar, Ģiddetli kaĢıntıya neden olan kızarıklık ve kabarmalar Ģeklinde görülür. Soğuk suda

yüzerken olduğu gibi vücudun büyük kısmının soğuğa maruz kalması durumunda tansiyon

düĢüklüğü, bayılma ve ölüme kadar gidebilen yaygın reaksiyonlar da geliĢebilir. Soğuk ürtikeri,

daha çok 15-30 yaĢ arasındaki gençlerde görülen bir rahatsızlıktır. Genellikle 5-10 yıl

sürdükten sonra kendiliğinden geçer, ancak bazı kiĢilerde ömür boyu da devam edebilir.

Hastaların yüzde 90'ında soğuk ürtikerinin nedeni belli değildir. Yüzde 10 hastada ise neden,

kanda bulunan 'kriyoglobülin' ismi verilen ve soğukta çökelme gösteren proteinlerdir. Bu

proteinler, mikroplazma ve mononükleozis gibi bazı enfeksiyonlarda, lupus, romatoid artrit gibi

oto-immun hastalıklarda ve bazı lösemi ile lenfomalarda ortaya çıkarlar. Soğuk ürtikerinin

sağlam insanlara kan nakli ile geçebileceği de ileri sürülmüĢtür.''

AĠLESEL SOĞUK ÜRTĠKERĠ

Prof. Dr. Küçükusta, soğuk ürtikerinin çok ender olarak bazı ailelerde görülen bir formu da

olduğunu anlatarak, Ģunları kaydetti:

''Buna 'ailesel soğuk ürtikeri' ismi verilir. Bu hastalık çok küçük yaĢlarda belirti verir ve tüm

ömür boyu devam eder. Ürtiker bunlarda soğuğa maruz kalındıktan hemen sonra değil, 1-5

saat geçtikten sonra geliĢir. OluĢan kabarıklıklar da kaĢıntılı olmaktan çok ağrı ve yanmaya yol

açar. Bir atak genellikle 1-2 gün sürer ve çoğu zaman ateĢ, titreme, eklem ağrıları, baĢ

dönmesi, baĢ ağrısı, bulantı gibi Ģikayetlerle birliktedir.'' Soğuk ürtikerinin klinik bulgularının

çok tipik olduğunu da ifade eden Prof. Dr. Küçükusta, kesin tanı için ''buz-küp testi''

uygulandığını, bir buz küpü veya 0-4 derece soğukluğundaki cismin deriye 4-5 dakika süreyle

temas ettirildiği testte, derinin daha sonra ısıtılmasını takiben o kısmın kızarıp ĢiĢmesi ile

tanının kesinleĢtirilmiĢ olduğunu vurguladı.

Share this post


Link to post
Share on other sites

TEDAVĠ...

Hastalığın tedavisine de değinen Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, soğuk ürtikeri olanların ani

ısı değiĢikliklerine karĢı çok dikkatli davranmaları gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Küçükusta, ''Soğuk havada yüz bir atkı ile kapatılmalı, eldiven, yün çorap, bot veya

çizme giyilmeli. Bu kiĢiler, soğuk havada efor yapmaktan özellikle kaçınmalı. Tedavide

antihistaminiklerden yararlanılır. Duyarlı kiĢilerin, soğuğa maruz kalacakları zaman önceden

antihistaminik ilaç almaları gerekir. Çok duyarlı olan hastaların, iklimi daha sıcak olan yerlere

taĢınmaları önerilir'' dedi.

HALK ĠLAÇLARI

Arı sokması

a) Arının soktuğu yere buz konulur, buz yoksa soğuk suda tutulur ya da çamur sürülür.

b) Bir demet maydanoz dövülür, arının soktuğu yere sarılır.

c) Arının soktuğu yere sarımsak sürülür.

AteĢ DüĢürme

a) Sirkeye batırılmıĢ bez alına, boyuna, el ve ayaklara, bedene konur. Bu iĢlem ateĢ düĢünceye

kadar yinelenerek sürdürülür.

b) Bir limon sıkılır, içine, aspirin atılıp eritilir, eriyik hastanın alın gibi yerlerine sürülür.

c) Ġspirto, aspirin, bir iki damla zeytinyağı damlasından oluĢan karıĢım vücudun eklem yerlerine

sürülür.

Astım: Kırk gün güvercin yumurtası çiğ olarak aç karnına içilir.

Ağrılar

a) Kara lahana yaprağı ateĢle ısıtılır. Ağrıyan yere konur. Bu iĢlem sık sık tekrarlanır.

b) Keten tohumu kaynatılarak lapa hale getirilir, bir miktar kına ve neft yağı ile karıĢtırılarak

ağrıyan yere sürülür. Bu iĢlem günde bir kez olmak üzere birkaç gün yapılır.

c) Kuru tütün ufalanarak bir miktar rakıya karıĢtırılıp krem haline getirilir. Ağrıyan yere

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 49

merhem gibi sürülür.

d) Ġnce kum ateĢte kavrulur, içine çekirdeği ile birlikte dövülmüĢ zeytin karıĢtırılır, oluĢan

karıĢım sıcak olarak ağrıyan yere sarılıp bağlanır. Bu iĢlem üç dört gün tekrarlanır.

Ayak Ağrısı: Kaya tuzu sıcak suda eritilir, ayaklar bu suda on dakika kadar tutulur.

Burkulmalara KarĢı: Kuru soğan tuzla ya da zeytinle havanda dövülerek burkulan yere

bağlanır.

BaĢ Ağrısı

a) Bütün bir patates halka dilimler halinde kesilir, üzerine kahve serpilerek alna bağlanır.

b) Limon halka dilimler halinde kesilir, alna bağlanır.

c) Hayvanın ödü ile kına karılarak alna bağlanır, birkaç saat bekletilir.

BronĢite KarĢı

a) Keten tohumu ve nöbet Ģekeri karıĢtırılarak dövülür ve yenir.

b) Bir dilim ekmek iyice kızartılır, közde kızartılan ekmek dilimi sirkeye batırılıp göğse konur.

Bademciğe KarĢı: Pamuk ispirtoyla ıslatılıp üzerine karabiber serpilerek boğaza bağlanır.

Böbrek TaĢı Ġçin

a) Döngel (muĢmula) yaprağı kaynatılarak çay gibi içilir, bu iĢleme taĢ düĢünceye kadar devam

edilir.

b) Her sabah maydanoz veya yoğurt suyu içilir.

Burun Kanaması: Yumurta kabuğu yakılarak kül haline getirilir. Burun kanadığında bu kül

burna çekilir.

Basura KarĢı

a) Sarımsak sürülür. Bu iĢlem sürekli her sabah yapılır.

b) Yabani güllerin orta kısmı kaynatılıp çay gibi içilir.

Dolama: Bamya sütle piĢirilerek parmağa sarılır.

Gribe KarĢı: Limonlu nane ya da limonlu ıhlamur kaynatılarak çay gibi içilir.

Göz Arpacığı: Arpacık üzerine sarımsak sürülür.

Ġshal

a) Bir bardak gazoz içine bir aspirin atılıp eritilerek içilirse ishal kesilir.

b) Bir kahve kaĢığı kahve limon suyuyla karıĢtırılarak içilir.

c) Bir çay bardağı yoğurt bir çay bardağı karbonatla karıĢtırılarak yenir.

Kansere KarĢı: Isırgan otunun yazın tazesi, kıĢın kurusu çay gibi kaynatılır, her sabah aç

karnına içilir.

Kabakulak: Hastaya kırmızı helva yedirilir, kabakulak olan yere tava karası sürülür.

Karın ġiĢliği: Kepek ve sirke karıĢtırılarak ısıtılıp karına bağlanır.

Kireçlenme: Kireçlenme olan yerlere balık yağı sürülür.

Kulak Sancısı: Kulağın içine bir damla pırasa suyu akıtılır.

Köpek Isırması: Köpeğin ısırdığı yere ekmek mayası bağlanır.

Mide Ağrısı

a) Balla süt karıĢtırılıp içilir.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 50

b) Andız kökü kaynatılarak suyu çay gibi içilir.

c) Aç karında tahin helvası yenir.

d) Siğil yaprağı çiğnenip yutulur.

Mayasıl

a) AteĢte parpulanan patlıcan toz kına ile karıĢtırılır. Mayasıl olan yere konur ve bir bezle

bağlanır.

b) ġeftali yaprağı kaynatılarak on gün boyunca çay gibi içilir.

c) Kirpi eti yenir.

d) Mürver bitkisinin tohumu yutulur.

Nefes Darlığı

a) Isırgan otu kaynatılarak her gün çay gibi içilir.

b) Karaturp oyularak içi bal ile doldurulur. Turbun altından ince bir delik açılır, bir kabın ağzına

yerleĢtirilir. Bir gece bekletilir, daha sonra sızan bal yenir.

c) Çam kozalağı kaynatılarak çay gibi içilir.

Öksürük

a) Bir kaĢık bal ile bir kaĢık limon suyu karıĢtırılarak içilir. Bu iĢleme her sabah aç karında

birkaç gün devam edilir.

b) Elma, ıhlamur ve limon kabuğu ile birlikte kaynatılır, her sabah aç karında çay gibi içilir.

c) Maydanoz çiğ olarak yenir.

PiĢik: Yakılan kuru sazın külü piĢiklere sürülür.

Romatizma

a) Atkestanesiyle nöbet Ģekeri dövülerek karıĢtırılıp yenir.

b) Bir kazan suya bir teneke arpa konup kaynatılır, su dayanabilecek sıcaklığa düĢürülür. Hasta

kazanın içine girip bir saat bekletilir. Bu iĢlem birkaç gün tekrar edilir.

c) Bir kazan suya bir demet sultan otu konularak kaynatılır. Su dayanabilecek sıcaklığa

düĢürülür. Hasta içine girerek bir saat bekletilir. Bu iĢlem birkaç gün yinelenir.

d) Hasta, boğazına kadar yığın halinde bulunan büyük baĢ hayvan gübresi içine gömülür, bir

saat bekletilir.

e) RendelenmiĢ kereviz kökü suyundan bir bardak içilir.

Saç: Saç uzaması ve dökülmesi için ilkbaharda asma dalları kırılarak damlayan suları ĢiĢeye

toplanır, bununla baĢ yıkanır.

Sarılık: Hastalığa yakalanan kiĢinin alnı ya da göğsü jiletle çizilir.

Sırt Ağrıları

a) Bardak vurulur.

b) Ağrıyan yerlere bal sürülür, üzerine kırmızı ya da karabiber ekilir. Üzerine delikli bir gazete

örtülür. Gazetenin üzerine de bir havlu yayılarak bir gece bu Ģekilde durulur. Bu iĢlem sık sık

yinelenir.

Sıtma: Kırlarda yetiĢen ve adına “sıtma otu” denen küçük pembe çiçekli bir bitki kaynatılır, çay

gibi içilir.

Yara ve Çıbanlara KarĢı

a) Yara ve çıbanların üzerine sinir otu bağlanır, bulunmazsa lahana yaprağı ya da domates

bağlanır.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 51

b) Soğanın içine sabun, bir parçacık da niĢadır konulup piĢirilir, normal sıcaklıkta yara ya da

çıbanın üzerine bağlanır.

Zehirli Hayvan Isırmalarına KarĢı: Kibrit çöpünün baĢ tarafı kazınır, çıkanlar ısırılan yere

konur.

KALORĠ YAKMANIN 20 KOLAY YOLU

Özel yiyecekler almadan, pahalı diyet kulüplerine katılmadan ya da spor yapmadan kilo

verebilir misiniz? Evet. Hayat tarzınızı değiĢtirerek para harcamadan ve güvenli bir Ģekilde kilo

verebilirsiniz.

ĠĢte Taktikler;

1- Kilo almanın en önemli nedenlerinden biri yemek aralarında atıĢtırmaktır. AtıĢtıracağınız

zamanlarda su için.

2- Buzdolabınızı boĢaltın. Böylece hem para harcamazsınız hem de sizi atıĢtırmaya iten

neden yok olur.

3- Yeterince uyuyun. Böylece, yiyerek alacağınız enerjiyi uyurken toplamıĢ olursunuz.

4- Alkol, ekmek ve karbonhidratlardan uzak durun.

5- Karanlık ortamlarda bulunmamaya ve akĢamları bir saat önceden uyumaya çalıĢın. Eğer

akĢam bir Ģeyler izlemek istiyorsanız. Karanlık değil, aydınlık bir ortamda yapın bunu.

6- Mutlaka kahvaltı yapın. Bu size gün içinde harcamanız gereken enerjiyi verecektir ve

öğlen yemeğinde çok acıkmayacaksınız.

7- Öğün aralarında yeme isteği doğduğunda, sevdiğiniz bir müziği dinleyin. AraĢtırmalar,

müzik dinlediğinizde de sevdiğiniz bir yemeği yediğinizde de beyninizin aynı bölgesi uyarılıyor.

8- Ayakta hiçbir Ģey yemeyin.

9- YeĢil çay için. AraĢtırmalar gösteriyor ki, yeĢil çay içmek vücuttaki kalorilerin yakılmasında

çok etkili. Günde 3 bardak yeĢil çay içmeye çalıĢın.

10- Yediğiniz Ģeye konsantre olun. Televizyon seyrederken, bir Ģeyler okurken ya da emaillerinize

cevap verirken yemeyin.

11- DıĢarı çıkın. Günde en az 20 dakika dıĢarıda oturmaya ya da yürüyüĢ yapmaya özen

gösterin. Çünkü gün ıĢığı yeme isteğinizi kontrol etmenize yardımcı oluyor.

12- Sağlıklı Ģeyler yiyin. DıĢarıda yemek yediğiniz zaman çocuk mönüsü ya da sossuz salata

yiyin.

13- Kendinizi çok fazla zorlamayın. Diyet programınızı yaparken 1200 kalorinin altına

düĢmemeye özen gösterin.

14- Bahçe iĢleriyle uğraĢın. 1 saat bahçe iĢiyle uğraĢmak 500 kalori yakmanızı sağlar.

15- Asansör kullanmak yerine merdivenden çıkın.

16- Ev iĢi yaparak da kalori yamanız mümkün. Ufak tefek ev iĢleriyle uğraĢın.

17- Ġp atlayın. Bu muhteĢem bir egzersizdir ve diğerlerinden daha eğlencelidir.

18- Sık ama az yiyin.

19- Çikolatayı çok seviyorsanız, her akĢam bir parça (küçük tabi ki) çikolata yiyin.

20- Kendinizi sıkıntıya sokmayın, her Ģey beyinde biter.

GÜVENLĠK ĠÇĠN ÖZEL HAYATIMIZDA DĠKKAT EDELĠM

Son yıllarda; çocuk veya yaĢlı fark etmez, gün içinde saldırıya uğrayan, kaçırılan veya

öldürülen kurbanların sayısının artmasından dolayı…

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 52

Ülkemizde ve özellikle de Ġstanbul‟da durum farklı olmadığı için.

Lütfen bir göz atıp, Sevdiklerinizin güvenliği için sevdiklerinizle paylaĢınız.

1) Dirsek

Vücudun en sert ve dayanıklı bölgesi olduğu için en iyi silahınız dirseğinizdir, Kullanacak kadar

yakınsanız, dirseğinizi savunma silahı olarak kullanınız.

2) Cüzdan

Hırsız sizden cüzdanınızı istiyorsa, CÜZDANI ONA VERMEYĠNĠZ.

Bunun yerine, cüzdanı uzak bir yere fırlatmayı deneyiniz. Hırsız sizden çok cüzdanla ilgilenirse,

TERS ĠSTĠKAMETE DOĞRU hızla kaçınız.

3) Bagajda kilitli kalırsanız

Herhangi bir Ģekilde bir arabanın bagajında kilitli kalırsanız, ayağınızla arka farları kırıp

çıkartmaya çalıĢın. OluĢan boĢluktan elinizi dıĢarı çıkarıp elinizi sallayarak dikkat çekmeniz

mümkün olabilir. Aracın Ģoförü elinizi göremez, fakat arkadan gelen araçları sizin zor durumda

olduğunuzu fark edebilir.

4) Bayan Sürücüler

Özellikle bayan sürücüler, iĢ çıkıĢı, alıĢveriĢ v.b. faaliyetlerden sonra, arabalarına binip bir

Ģeylerle uğraĢma eğilimindeler. (çanta düzeltme, makyaj tazeleme, cüzdan yerleĢtirme, fatura

kontrolü gibi).

BUNU YAPMAYINIZ.

Bu zaman, kötü niyetli kiĢilere aracın sağ veya arka koltuğuna binip, baĢınıza bir silah tutma

zamanı ve imkanı verir. Aracınıza biner binmez kapıları kilitleyip, HEMEN hareket ediniz.

5) Araca Binerken

Aracınıza park yerlerinde veya evinizin önünde binerken dikkat etmeniz için birkaç öneri:

a) Aracınıza binmeden sağınıza, solunuza, arkanıza, ön ve arka koltuklarına ve yerlerine

bakarak, etrafı Ģüpheli durumlar-kiĢiler için kontrol edelim.

b) ġayet aracınızın yanına büyük bir kamyon veya TIR park etmiĢse, aracınıza Ģoför kapısından

değil, yan kapıdan giriĢ yapınız.

Birçok seri katilin, kurban kendi aracına binerken, kurbanlarını büyük araçların içine çektikleri

tespit edilmiĢtir.

c) Aracınızın yanına park etmiĢ olan aracın yan koltuğunda tek baĢına bir erkek oturuyorsa,

belki alıĢveriĢ merkezine geri dönmek, sonra geri gelmek veya bir güvenlik görevlisinin sizi

izlemesini rica etmek uygun olacaktır. Unutmayınız ki, temkinli olmak, piĢman olmaktan daha

iyidir. Hatta paranoyak olmak, ölmüĢ olmaktan daha iyidir!

6) Asansör

Merdivenleri kullanmaktansa, asansörü tercih ediniz. Issız merdivenler ve merdiven boĢlukları

her tür suç ve Ģiddet için uygun mekanlardır. (özellikle de geceleri.)

7) Silah

Saldırganın bir silahı varsa ve siz onun kontrolü altında değilseniz, KAÇINIZ. Onun sizi

kaçarken vurma ihtimali 100 atıĢta 4‟dür. Vursa bile, kurĢunun yaĢamsal bir organa gelme

ihtimali daha da düĢüktür. KoĢarak kaçınız, hatta yapabilirseniz, zig zag çizerek kaçınız.

8) Duygusallık

Bayanlar olarak çok duygusal ve sempatik yaklaĢımlarımız olmaktadır. Bu devirlerde BUNDAN

VAZGEÇĠN. Bazı seri katiller bunu kullanmak için, ayağı kırılmıĢ, bastona ihtiyacı olan, sakat

kiĢiler rolünü oynamaktadır. Aracına binmesine yardımcı olmanızı isteyebilir ve orada sizi yeni

kurbanına çevirebilir.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 53

9) Kapıdan SatıĢlar

Kapıdan pazarlamacılar sizin kapınızda size yeni bir parfüm, deterjan vb.. yeni bir ürünü test

için koklamanızı isterler, SAKIN YAPMAYIN, KOKLAMAYIN. Ayıldığınız da (eğer ayılabilirseniz. !)

belki soyulmuĢ olacaksınız, belki de iç organlarınız olmayacak,

10) Ġlginç

Son bir güvenlik uyarısı daha:

Son zamanlarda katil veya hırsızlar, kurban seçtikleri ve yalnız olduklarını bildikleri bayanların

kapısının önüne, bebek veya çocuk ağlaması kaydedilmiĢ teypler bırakıyormuĢ. Bu sesi duyan

bayanlar meraktan veya merhametten kapıyı açtığında saldırıya uğrayabilirler. Lütfen her tür

olağandıĢı ses, gürültü v.s.‟de MUTLAKA ÖNCE YARDIM ÇAĞIRINIZ.

SU TÜKETĠMĠNĠZĠ NASIL AZALTABĠLĠRSĠNĠZ?

1. Lüzumsuzsa kapatın.

TıraĢ olurken, ellerinizi yıkarken, diĢlerinizi fırçalarken, bulaĢıkları sabunlarken açık bırakılan bir

musluk, dakikada yaklaĢık 15-20 litre suyun boĢa akmasına sebep olur. Bu iĢleri yaparken

musluğu ihtiyacınız olduğu kadar açın.

2. Arabanızı kova ve süngerle temizleyin.

Otomobilinizi ve balkonlarınızı hortumla yıkamak yerine, silerek veya kova ve sünger

kullanarak temizleyin. Hortumla yıkamak, yaklaĢık 550 litre su kullanımı demektir.

3. Banyo yapmak yerine duĢu tercih edin.

Banyo yerine duĢu tercih edin. Bir duĢta ortalama 50 litre su, bir banyoda 150 litre su tüketilir.

4. Musluklarınızı bakımlı tutun.

Musluklarınızı, daima bakımlı tutun. Bozuk olanları hemen onarın, çünkü saniyede bir damla

akan su, yılda üç metreküplük yani üç tonluk bir tüketime karĢılık gelir.

5. Makinelerinizi doğru kullanın.

ÇamaĢır ve bulaĢık makineleri bir defada ortalama 40 litre su tüketmektedir. Makinelerinizi tam

doldurmadan çalıĢtırmayın ve kısa programları tercih edin.

6. Akan tesisatınızı onarın.

Bozuk musluklardan ve tuvaletlerden sızan su, evinizdeki toplam su tüketiminin % 5'i kadardır.

7. Vanalarınızı kapatın.

Su basmasını engellemek için evden çıkarken ana vanayı kapatmayı unutmayın.

8. Bahçenizi doğru saatlerde sulayın.

Bahçenizi sulamak için, sabah ya da akĢamüstü saatlerini tercih edin. Bu saatler, gün içinde

buharlaĢmanın daha az olduğu zamanlardır.

9. Daha çok süpürge kullanın.

Kapı önü, balkon, teras gibi yerlerin temizliğinde hortumla su tutmak yerine süpürge kullanın.

Hortumla yıkama suyun gerektiğinden fazla tüketilmesine yol açar.

10. Az su tüketen klozetler satın alın.

Tek bir kiĢi yılda ortalama 50 bin litre suyu tuvaletlerde tüketir. Yeni teknolojiler sayesinde

standart modellere göre % 60 daha az su tüketen klozetler bulunmaktadır.

11. ArkadaĢınıza da söyleyin.

Su tasarrufu önlemlerini çevrenizdeki insanlarla paylaĢın, suyu dikkatli kullanmaları için onları

teĢvik edin. WWF-Türkiye'nin Su Kampanyası'ndan onlara da söz edin ve destek olmalarını

sağlayın.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 54

http://www.wwf.org.tr/fileadmin/media/wwfsu.html

STRESLE BAġ ETMENĠN BASĠT YOLLARI

Uzmanlar, sağlıklı bir yaĢamın önündeki en büyük engellerden olan stresle baĢ etmenin basit

yollarla mümkün olduğunu belirtiyor. ĠĢte stresle baĢ etmek için hem basit hem de eğlenceli 52

öneri.

1. Sabahları 15 dakika erken kalkın. Böylece yaĢanılan telaĢın ve aksiliklerin yarattığı stresi

azaltmıĢ olursunuz.

2. Sabaha bir gece önceden hazır olun. Mesela kahvaltı sofrasını ya da kıyafetlerinizi hazırlayın.

3. Hafızanıza bel bağlamayın. Randevularınızı, ödeme günlerinizi, önemli günleri, numaraları ve

bunun gibi hatırlanması gereken bilgileri bir yere not edin.

4. Yalan söylemenize neden olacak davranıĢlardan kaçının.

5. Bütün anahtarlarınızın kopyasını yaptırın. Evinizin yedek anahtarını gizli bir yere saklayın

(örneğin bahçeniz varsa gizli bir yere gömün) ve arabanızın yedek anahtarını anahtarlığınızın

dıĢında örneğin cüzdanınızın içinde taĢıyın.

6. Kırılmaya, bozulmaya ya da yıpranmaya karĢı önlem alın. Böylece arabanız, gereçleriniz,

eviniz ve iliĢkileriniz beklenmedik zamanlarda sizi yarı yolda bırakmaz.

7. Beklemeye hazırlıklı olun. Banka kuyruğunda beklerken bir kitap ya da gazete okumak

sürenin daha çabuk geçmesini sağlar.

8. Sürüncemede kalmak her zaman stres kaynağıdır. Yarın yapmak istediğiniz her Ģeyi bu gün

yapın ve bu gün yapmak istediğiniz her Ģeyi Ģimdi yapın.

9. Geleceği planlayın. Benzin deponuzun çeyrek deponun altına inmesine izin vermeyin;

faturaları ödemek, ödev ya da proje hazırlamak için son dakikayı beklemeyin, vb.

10. ĠĢe yaramayan ya da bozuk bir eĢya ile uğraĢmayın. Eğer saatiniz, cüzdanınız, ayakkabı

bağlarınız, silecekleriniz – kısaca size sürekli rahatsızlık veren her Ģeyi ya tamir edin ya da

yenisini alın.

11. Randevularınıza 15 dakika önce gidin.

12. Ġçinde kafein bulunduran yiyecek ve içeceklerden uzak durmaya çalıĢın.

13. Her zaman beklenmedik olaylara karĢı plan yapın. Örneğin: Eğer randevuya gecikirseniz ne

yapacaksınız gibi…

14. Kurallarınızı gevĢetin. Televizyonun arkasında ki tozları almamak dünyanın sonu değil.

15. Pollyana-Gücü! Her yanlıĢ giden bir iĢ için en az 10 iyi bir Ģey oluyor. YaĢamda ki

güzellikleri sayın!

16. Soru sorun. Bir dakika zaman ayırıp gideceğiniz adresi tekrar sormak size büyük zaman

kazandırabilir.

17. “Hayır!” demeyi öğrenin. Ekstra projelere, istemediğiniz sosyal aktivitelere ve zamanınız

olmayan davetlere hayır demek huzurlu bir yaĢama kavuĢmanız için önemli bir adımdır. Bunun

için pratik yapmanız, kendinize saygı duymanız ve herkesin zaman zaman sakinleĢebileceği

yalnız kalabileceği, sessiz bir ortama ihtiyacı olduğuna inanmanız gerekir.

18. Telefonun fiĢini çekin. Rahatsız edilmeden uzun bir banyo almak, uyumak ya da kitap

okumak mı istiyorsunuz? Kısa bir süreliğini dünya ile iliĢkinizi kesme cesareti gösterin.

19. “Ġhtiyaçlarınızı tercihlere dönüĢtürün. Temel ihtiyaçlarımız yemek, su ve kendimizi

ısıtmaktan ibarettir. Geriye kalan her Ģey tercihtir. Dolayısıyla yaĢamda ki tercihlere aĢırı

derecede bağlanmayın.

20. BasitleĢtir, basitleĢtir, basitleĢtir. . .

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 55

21. EndiĢeli ve kuruntulu olmayan insanlarla arkadaĢ olun. Hiç bir Ģey karamsar bir insanın

duygularının bulaĢıcı olması kadar etkili değildir. Kısa bir süre içinde siz de onun gibi

olabilirsiniz. Bu insanlardan uzak durun.

22. Eğer iĢiniz uzun süre oturmanızı gerektiriyor ise arada bir ayağa kalkıp vücudunuzu

esnetin.

23. Eğer sessizliğe ihtiyacınız varsa kulak pamuğu kullanın.

24. Uykunuzu alın. Eğer zamanında yatma alıĢkanlığınız yoksa uyuma vaktinizi hatırlatması için

alarm saatinizi kurun.

25. Kaos içinde düzen oluĢturun. Evinizi ve iĢinizi öyle bir Ģekilde organize edin ki neyin nerde

olduğunu bilin. EĢyalarınızı yerlerine koymayı alıĢkanlık haline getirin böylece bir Ģeyleri

kaybetmenin stresinden korunmuĢ olursunuz.

26. Ġnsanlar stresli olduklarında genelde kısa soluklar alırlar. Bu Ģekilde nefes aldığınızda

vücudunuzda ki kullanılmıĢ hava dıĢarı atılamaz, dokular yeterli oksijen alamaz ve kaslarda

gerilme olur. Gergin bir an yaĢarken soluk alıĢ veriĢinize dikkat edin, eğer mide kaslarınızın

gerildiğini hissederseniz ve kısa kısa yüzeysel soluk aldığınızı fark ederseniz olduğunuz yerde

durup vücudunuzun sakinleĢmesini sağlayın. Bütün kaslarınızı gevĢetin, bir iki defa derin ama

yavaĢ soluk alıp verin.

27. DüĢüncelerinizi ve duygularınızı bir günlüğe ya da bir kâğıt parçası üzerine yazmak

(istersiniz sonra atabilirsiniz) olayları daha net olarak görmenizde yardımcı olabilir.

28. Rahatlamaya ihtiyacınız olduğunda aĢağıda ki yoga egzersizini deneyin. Burnunuzdan derin

bir nefes alırken sekize kadar sayın. Sonra dudaklarınızı büzerek içerdeki havayı çok yavaĢ bir

Ģekilde verirken 16′ya kadar sayın. Dikkatinizi nefesinizin sesine verin ve gerginliğinizin

azalmasını hissedin. Bu egzersizi 10 defa tekrarlayın.

29. Korktuğunuz olaylara karĢı kendinizi hazırlayın. Örneğin: Topluluk içinde konuĢmadan

önce, yapacağınız her davranıĢı ve karĢılaĢabileceğiniz her tepkiyi kafanızın içinde yaĢamaya

çalıĢın. Ne giyeceğinizi düĢünün, dinleyiciler neye benzeyecekler, ne tür sorular sorulacak ve

bu sorulara nasıl cevap vereceksiniz gibi… Olayı nasıl yaĢamak istiyor iseniz o Ģekilde hayal

edin. Gerçek konuĢma zamanı geldiğinde, her Ģeye hazırlıklı olduğunuzu ve

heyecanlanmadığınızı fark edeceksiniz.

30. Yapılması gereken iĢlerin huzursuzluğu, yapmanız gereken iĢlere engel olmaya baĢlamıĢ ise

iĢ ortamınızda ya da üstlendiğiniz görevlerde değiĢiklik yapma zamanı gelmiĢ demektir. Belki

değiĢiklik tam ihtiyacınız olan çözümdür.

31. KonuĢun. Güvendiğiniz bir arkadaĢınız ile sorunları konuĢmak daha net sorunlara

bakmanızı sağlar. Böylece sorunun çözümü üzerine konsantre olabilirsiniz.

32. Gereksiz stresten kurtulmanın bir yolu da içinde yaĢadığınız çevreyi ihtiyaçlarınıza ve

arzunuza göre seçmektir (ĠĢiniz, eviniz, eğlence yeriniz vb). Eğer masa iĢinden nefret

ediyorsanız bütün gün masa baĢında oturmanızı gerektirecek bir iĢ teklifini kabul etmeyin. Eğer

politika konuĢmaktan hoĢlanmıyorsanız, politika konuĢmaktan zevk alan insanlarla bir araya

gelmeyin…

33. Günlük yaĢamayı öğrenin.

34. Her gün gerçekten zevk aldığınız bir Ģey yapın.

35. Yaptığınız her iĢe bir parça sevgi katın.

36. Gerginliğinizi azaltmak için duĢ ya da banyo alın.

37. Bir baĢkası için bir Ģeyler yapın.

38. AnlaĢılmaktan çok anlamaya yoğunlaĢın. Sevilmekten çok sevmeye yoğunlaĢın.

39. Görünümünüzü iyileĢtirecek değiĢiklikler yapın. Güzel görünmek kendinizi daha iyi

hissetmenizi sağlar.

40. Gününüzü gerçekçi olarak planlayın. Bir randevudan diğerine koĢmayın, kendinize

randevular arasında nefes almak için boĢluk bırakın.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 56

41. Daha esnek olun. Bazı iĢler mükemmel olmasa da yapılmaya değerdir ve bazıları

mükemmel olmasa da olur.

42. Kendi kendinize yönelik negatif konuĢmalardan kaçının: “Bunu yapmak için çok yaĢlıyım”

“Bunu giymek için çok ĢiĢmanım” “Bu insan ile olmak için çok çirkinim” gibi.

43. Hafta sonunu temponuzu değiĢtirmek için kullanın. Eğer haftanız yavaĢ ve tekdüze bir iĢ

içinde geçiyor ise, hafta sonunu biraz hareket ve macera ile geçirmeye özen gösterin. Eğer

hafta içinde pek çok insanla bir aradaysanız ve hızlı bir tempo ile çalıĢıyorsanız, hafta sonunda

huzur ve sakinlik içinde geçirebileceğiniz ortamlar yaratın. Eğer iĢ yerinde baĢarılı olduğunuz

hissine ulaĢamıyorsanız, hafta sonunda zevkle yapacağınız ve baĢarı ile bitirebileceğiniz bir iĢ

üzerinde çalıĢın.

44. Elinizden geldiğince bu günü yaĢamaya çalıĢın. Dün ve yarın siz olmadan kendi kendilerine

idare edebilirler.

45. Bir seferde bir iĢ yapın. Eğer bir insan ile birlikte iseniz sadece o insan ile zaman geçirin.

Ne bir baĢka iĢle ne de bir baĢka insan ile zamanınızı bölmeyin. Eğer bir proje ile meĢgul iseniz

sadece projeye konsantre olun ve yapmanız gereken diğer iĢleri unutun.

46. Her gün kendinize yalnız kalabileceğiniz, sessizlik içinde dinlenebileceğiniz ve sakince

düĢünebileceğiniz bir zaman yaratın.

47. Eğer istemediğiniz bir iĢ yapmanız gerekiyorsa, günün erken saatlerinde bitirmeye ve

kurtulmaya çalıĢın. Böylece günün geri kalanını endiĢe ve huzursuzluk içinde geçirmekten

kurtulmuĢ olursunuz.

48. ĠĢleri diğer insanlara yeteneklerine göre dağıtmayı öğrenin.

49. Öğle yemeği için ara vermeyi asla unutmayın. Masanızdan ya da çalıĢtığınız alandan hem

bedensel hem de zihinsel olarak uzaklaĢmak için kendinize zaman yaratın. Hatta 15

dakikalığına bile.

50. Durumu daha kötüleĢtirebilecek bir Ģeyler yapmadan ya da söylemeden önce değil 10 en

az 1000′e kadar sayın.

51. Ġnsanlara ve olaylara karĢı affedici olun. Ġçinde yaĢadığımız dünyanın mükemmel olmadığı

gerçeğini kabul edin.

52. Dünyaya karĢı pozitif bakıĢ açısı ile yaklaĢın. Birçok insanın elinden gelenin en iyisini

yaptığına inanın.

ELEKTRĠK NASIL ÇARPIYOR

Sıvılar iyi iletkendirler

Ġnsanların elektriğe çarpılmaları onun bir iletkeni haline gelmelerinden oluyor. Sıvılar iyi

iletkendirler, yani elektriği iyi iletirler. Vücudumuzu içi sıvı dolu bir kap olarak düĢünürsek,

bütün koruma görevi derimize kalıyor. O da vücudumuzun her tarafında aynı kalınlıkta değil.

Islanınca o da iletkenleĢiyor, hele üzerinde bir yara varsa direnci tamamen yok oluyor.

Evlerimizde 220 volt ve 50 Herz akım daima vardır. Ne kadar ilginçtir ki, bir elektrik akımının

insana en tehlikeli frekans aralığı 50 - 60 Hz.dir. Elektrik akımını evimizdeki su tesisatına

benzetebiliriz.

Suyun basıncı neyse 'Volt'ta odur. 'Amper' de suyun miktarının karĢılığıdır.

Elektriğe çarpılmada süre de önemlidir

Süre uzarsa deride yaralar oluĢur ve elektrik bu yaralardan daha çabuk geçer. Derimizden

geçen elektrik akımı derhal sinir sistemimizi etkiler. Beyindeki nefes alma merkezini felç eder,

kalbin ritmini bozar hatta durmasına neden olur. Elektrik çarpmasının sonucu genellikle kalp

durması olduğu için ilk yardım da ona göre yapılmalıdır. Elektriğe nereden çarpıldığımız da

önemlidir. Elektriğin elden ele veya elden ayağa geçmesi aradaki hayati organlarımıza zarar

verebilir.

Elektriğe çarpılınca Ģoka girmemizin nedeni kendi elektriğimizdir

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 57

Sinir sistemimizin ürettiği elektrik ile dıĢarıdan çarpıldığımız elektrik karĢılaĢıp iç içe girince

vücudumuzda kasılmalar ve titremeler yaratıyor.

Elektrik çarpmasında voltajın değil de akımın Ģiddetinin yani amperin önemli olduğu ileri

sürülüyor. Bu konuda elektrik mühendisleri ile fizikçiler arasında görüĢ ayrılığı var. Zaten

elektriğin kendisinin de tam bir tanımı yapılmıĢ veya tek bir tanım üzerinde uzlaĢma sağlanmıĢ

değil.

Doğrudan kalbi etkiliyor

Elektriğin öldürücü gücünün voltaj değil de akım miktarı olduğunu öne sürenlere göre akım

doğrudan kalbi etkiliyor. Bu düĢünüĢe göre 1 ila 5 miliamper akımın vücutta hissedilme

seviyesi; 10 miliamperde acı baĢlıyor; 100 miliampere gelince sinirler reaksiyon gösteriyor ve

100-300 miliamperde Ģok oluĢuyor. Tabii bütün bu değerlendirmeler tam bir bilimsel

sınıflandırma değil. Yani tuzlu bir suyun içinde iseniz, cereyan tüm vücudunuza birden

değeceğinden mili değil mikroamper seviyesinde bile bir akımdan zarar görebilirsiniz.

Sinir sistemi üzerinde hasar bırakabiliyor

Elektriğe çarpılanlar eğer ölmezlerse, genellikle hayatlarının geri kalan kısmını bu olayın izi

kalmadan, problemsiz olarak yaĢayabiliyorlar. Ama az miktarda da olsa sinir sistemi üzerinde

hasar bırakabiliyor. Elektrikten çarpılıp Ģoka girenlere de, kalp ritmini düzenlemek için yine

elektro Ģok uygulanıyor.

O.R.A.C NEDĠR?

Amerika`da Boston Massachusetts`deki Tufts Üniversitesi YaĢlanmaya KarĢı Beslenme

AraĢtırma Merkezi`ndeki araĢtırmacılar, sebze ve meyvelerin antioksidan kapasitelerini ölçüp

ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity-Serbest Radikalleri Emme Yeteneği) Tablosu adını

verdikleri bir tablo hazırladılar. Bu tabloda, serbest radikalleri emme yeteneğine sahip olan ve

vücudu yaĢlanmaya, kansere, diğer hastalıklara karĢı koruma kapasitesi en yüksek olan sebze

ve meyveler yer alıyor. Tufts Üniversitesi araĢtırmacıları “Her insan günde en az 3000 ORAC

birimi vitamin ve mineral almalıdır. 5000 ORAC birimi ise maksimum koruma sağlar” diyor.

ORAC Tablosu

Yapılan araĢtırmalara göre sebze ve meyvelerin 100 gramındaki ORAC değerleri Ģöyle:

Kuru erik 5.770

Kuru üzüm 2.830

Siyah böğürtlen 2.036

Kıvırcık salata 1.770

Çilek 1.540

Erik 949

Brokoli 890

Avokado 782

Portakal 750

Kırmızıbiber 710

Kiraz 670

Kivi 602

Soğan 450

Taze üzüm 446

Mısır 400

Patlıcan 390

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 58

Muz 221

Elma 218

Taze fasulye 201

Domates 189

Kayısı 164

ġeftali 158

Armut 134

Karpuz 104

Kereviz 61

Salatalık 54

Antioksidanlar vücudu zehirlerden arındırıyor

Aldığımız besin maddeleri, hücrelerimizde oksijenle birlikte yakılarak enerjiye dönüĢür. Ancak

bu yanma iĢlemi sırasında ortaya “oksidan” adı verilen moleküller ortaya çıkar. Oksidanlar;

kanser, damarlarda yapı bozuklukları ve erken yaĢlanmaya sebep olur. Bu oksidanlarla savaĢıp

onları etkisiz hale getiren ve vücuttan atılmasını sağlayan kimyasal maddelere “antioksidan”

adı veriliyor.

ĠLGĠNÇ DOLANDIRICILIK YÖNTEMLERĠ

Güvenlik güçlerinin uyarılarına rağmen vatandaĢlar, dolandırıcılık olaylarında mağdur olmaya

devam ediyor. Her geçen gün kendilerini yenileyen zanlıların, dolandırıcılık yöntemleri duyanları

ĢaĢırtıyor.

Adana Emniyet Müdürlüğü yetkilileri, tüm yurtta mala karĢı iĢlenen asayiĢ suçlarının arasında

en zekice ve planlı olanlarının hep dolandırıcılık olayları olduğunu vurguladı.

Dolandırıcıların yakalanıp cezaevine girdiklerinde bile yöntemlerini geliĢtirmeye, tatbik etmeye

devam ettiğini belirten yetkililer, zanlıların kullandıkları yöntemlerin zaman zaman binlerce

olayla karĢılaĢmalarına rağmen kendilerini bile hayrete düĢürdüğünü vurguladı.

Dolandırıcıların kullandığı yöntemlerin baĢında ”falcı/büyücülük”, ”evlilik”, ”tanıma/tavlama”,

”tırnakçılık”, ”pislikçilik”, ”zarfçılık”, ”para üstü”, ”sahte altın” ve ”mevlit okuma” gibi tuzakların

bulunduğu bildirildi.

”DOMATESTEN MUSKA”

Zanlıların sıklıkla kullandığı ”falcılık/büyücülük” yönteminde dolandırıcılar genelde MOBESE

kameralarının olmadığı, göçle oluĢan, yoğunlukla müstakil evlerin bulunduğu mahalleleri

seçiyor.

Özellikle yaz günleri balkonda veya kapı önünde sohbet eden kadınları gören dolandırıcılar,

çeĢitli bahanelerle yanlarına gidip, sohbet kurarak evlerine girmeyi baĢarıyor.

Kentte son olarak, iki kadın zanlı, kapısının önünde duran N.S‟nin evine su içme bahanesiyle

girip, kendini titreterek, ”Sizin üzerinizde büyü var. Çok ağırlaĢtım” dedi.

”Evde domatesin varsa getir, ona dualar okurum. Eğer büyü varsa ortaya çıkar” diyen zanlı,

N.S‟nin mutfaktan getirdiği domatesi bir mendile sarıp, el çabukluğuyla cebindeki baĢka

domatesle değiĢtirdi. Zanlının daha önceden içine yerleĢtirdiği muskayı domatesin içinden

çıkarttığını gören N.S, zanlının büyünün bozulması için bir bez parçasının içine evdeki tüm

ziynet eĢyalarını konulmasını ve kendisine getirilmesi isteğini hemen yerine getirdi.

Daha sonra zanlıların isteğiyle odanın kapısını kilitleyerek büyünün bozulması için sokaktan

küçük taĢlar toplamaya çıkan N.S, eve döndüğünde büyü bozduğunu iddia eden kadının

altınlarla ortadan kaybolduğunu görünce dolandırıldığını anladı.

Share this post


Link to post
Share on other sites

“YUMURTADAN KIL”

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 59

Bir diğer olayda ise zanlılar, baĢka bir ev sahibi kadını değiĢik yöntemlerle kandırıp evine

girdikten sonra ”size bir muska yapmıĢlar” diyerek kadından yumurta getirmesini istiyor.

Dolaptan çıkardığı yumurtayı veren kadın olanları izlerken bir sihirbaz gibi hızlı davranan

zanlılar, içinde kıl yumağı bulunan mendile sardıkları yumurtayı kırıp, ”Bak içinden çıkan

sarılmıĢ haldeki kıllar senin kısmetinin sarılması anlamına geliyor” diyerek ev sahibini

korkutmayı baĢardı.

Bu sorunu çözmek için evde bulunan tüm altınların getirilmesini isteyen zanlılar, daha sonra

altınları sardıkları mendili ve eĢarbı, el çabukluğuyla kendi cebindekilerle değiĢtirip ev sahibi

kadına teslim ederek dolandırdı.

”BULGARĠSTAN’DAN EVLĠLĠK TEKLĠFĠ”

Son bir yılda geliĢen yeni ”evlilik” yöntemli dolandırıcılıkta, zanlılar rastgele telefon numarası

çevirerek orta yaĢın üzerinde, kendilerine inanabilecek kiĢileri belirliyor.

Kadın zanlılar, çoğunlukla ”Bulgaristan‟a göçmen olarak geldiğini, burada evlendiğini mutsuz

olduğunu, kocasından sürekli dayak yediğini, ayrılmak istediğini, kendisiyle evlenebileceğini”

belirterek ”kurbanları” ile sohbet kuruyor.

Zanlılar, mağdurlardan pasaport, gümrük vergisi, rüĢvet vermek için paralar istiyor. Bir süre

sonra ise baĢka bir kadın arayarak, Türkiye‟ye gelecek arkadaĢının gümrükte yaĢanan sıkıntı

nedeniyle cezaevine girdiğini, bir kaç bin Avro daha göndermesi gerektiğini söylüyor.

Son olarak, eĢinden boĢanmıĢ A.D. (50), Bulgaristan‟da ”evleneceği kadına” 17 bin 500 Avro

gönderdiğini ancak, aylardır kendisine ulaĢamadığını belirterek, dolandırılmıĢ olabileceği

Ģüphesiyle polise baĢvurdu.

Adana‟da yaĢanan farklı bir ”evlendirme vaadiyle dolandırıcılık” olayında ise 65 yaĢındaki N.K,

cami ve gittiği vakıf evlerinde, kendini 2 kez hacca gitmiĢ biri gibi tanıtıp, eĢi ölmüĢ veya

ayrılmıĢ yaĢıtlarına ”kuzeni ile evlendirebileceğini” söyleyerek, niĢan hazırlığı için para talep

etti. N.K ‟nın bu Ģekilde 15′in üzerinde kiĢiyi dolandırdığı tespit edildi.

SAHTE ALTIN

Altın çakmak veya takısını ”acil ihtiyaçtan satmak istediğini” belirten zanlılar, vatandaĢları bu

yöntemle kandırıp paralarını alıyor.

Özellikle kuyumcuların kapalı olduğu saati seçen zanlılar, caddede kendilerine seçtikleri

mağduru durdurarak, adres sorma bahanesiyle sohbet kuruyor.

Çoğunlukla baĢka ülkeden geldiklerini anlatan zanlılar, ceplerinden çıkardıkları altın

görünümündeki çakmak ve saati, gerçek bedelin neredeyse 10 katı aĢağısında satmak

istediklerini belirtiyor.

VatandaĢlar ise ucuza altın çakmak veya takı alacağı düĢüncesiyle kabul ederek, kandırılıyor.

PERU PARASINA DĠKKAT

Son dönemde artan dolandırıcılık yöntemlerinden birinin de Peru parasıyla vatandaĢların

kandırılması olduğu biliniyor.

Dolandırıcılar, kimi zaman ev kiralama bahanesiyle ev sahibini, kimi zaman hayvan alacağını

belirterek besicileri, kimi zaman ise hizmet alımında anlaĢtığı kiĢileri, düĢük değerdeki Peru

parasını yüksek değerdeymiĢ gibi anlatarak kandırıyor.

Üzerinde Türk parası bulunmadığını belirten zanlılar, örneğin bin 700 liralık borcu için bin Peru

parası vererek, karĢılığının 2 bin TL olduğunu söyleyip paranın üstünü Türk lirası olarak

vatandaĢlardan alıyor.

Bazı zanlılar, benzerliğinden ötürü Peru parasını Avro gibi tanıtarak vatandaĢı dolandırıyor.

ZARFÇILIK

Dolandırıcıların gözdeleri arasında yer alan ”zarfçılık” yönteminde zanlılar genellikle bankadan

çıkarken takip ettikleri yaĢlı ve saf kiĢileri tercih ediyor.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 60

Mağdurun yanına yaklaĢan zanlı, baĢka biri tarafından yere atılan zarfı alarak ”para buldum”

deyip, kendisinin olup olmadığını soruyor, ardından paylaĢmayı teklif ediyor.

Daha sonra vatandaĢı bir köĢeye çeken zanlı paraları pay etmeye çalıĢırken, yanına iĢbirlikçisi

gelerek ”Param buralarda düĢtü siz gördünüz mü?” diye sorması üzerine birinci zanlı yanındaki

vatandaĢtan da onay alarak görmediğini söylüyor. Ġkinci zanlının ısrar etmesi karĢısında ise

birinci zanlı vatandaĢın cebindeki paraları alarak baĢka bir zarfa koyuyor, gerekirse üstünü

arayabileceğini bunun haricinde para olmadığını belirtiyor.

Bu arada zanlı vatandaĢın paralarını koyduğu zarfı el çabukluğuyla içi kağıt dolu baĢka bir

zarfla değiĢtiriyor. ĠĢbirlikçi, sözde para dolu zarfını bulamayıp geri dönerken, zanlı vatandaĢa

”bu senin zarfın cebine koy, yerden bulduğumuz zarf da sende kalsın sonra buluĢur, paylaĢırız”

diyerek uzaklaĢırken, vatandaĢ da ”para bulmanın sevinciyle” evine gidiyor ancak kendisine ait

olduğunu sandığı zarftan kağıt deste, yerden bulunan zarfta ise bir birkaç banknota sarılı

kağıtlar olduğunu görünce dolandırıldığını anlıyor.

”ASKER ARKADAġIYIM”

Oğlu askerde bulunan aileleri tespit eden zanlı, asker ailesine ziyarette bulunarak ”Ben

askerdeki oğlunuzun arkadaĢıyım, yanından geliyorum sizlere selamı var” dedikten sonra

kendisini acındırarak, annesinin öldüğünü, memleketine gideceğini, parasının olmadığını

söyleyip vatandaĢları dolandırıyor.

”Tavlama” olarak da adlandırılan bu yöntemin bir türü olarak, zanlı yolda durdurduğu yaĢlı

Ģahısı ”köyden tanıdığı” olduğuna inandırarak, oğluna borcu olduğunu, bunu ödemek istediğini

ancak, üzerinde bozuk para bulunmadığını söylüyor. VatandaĢtan para üstünü peĢin alan zanlı,

önlerinde durdukları binanın ikinci katındaki ofisine çıkacağını söyleyerek, oradan uzaklaĢıyor.

VatandaĢ ise bazen bir kaç saat bekledikten sonra dolandırıldığını anlıyor.

”PĠSLĠKÇĠLĠK”

Dolandırıcılar, gözlerine kestirdikleri kiĢilerin, üzerlerinde pislik olduğunu söyleyerek temizleme

bahanesiyle para veya değerli eĢyalarını çalıyor.

VatandaĢın üzerine tutkal, çiğnenmiĢ sakız veya mercimek atarak, temizlemek için yaklaĢan

zanlı, Ģahsın pantolonunu temizlerken cüzdanını veya cebindeki parasını el çabukluğuyla alıyor.

”MEVLĠT OKUTMA BAHANESĠ”

”Mevlit Okutma” yönteminde ise zanlı, tanıĢarak güvenini kazandığı vatandaĢa babasının

öldüğünü mevlit okutacağını ayrıca, para vereceğini söylüyor. VatandaĢı kandırmayı baĢaran

zanlı, Ģahsın üzerindeki para ve altını da kendisinin vereceği parayla birlikte bir hocaya

götürterek okutacağını söyleyerek alıyor. Zanlı bir binaya giriyor ve kaçıyor.

”PARA ÜSTÜ”

”Para üstü” yönteminde genelde market veya iĢ yerlerine birden fazla zanlı giderek, birisi

kasada alıĢveriĢ yaparken diğerleri kasiyerin dikkatini dağıtmaya çalıĢıyor.

Elinde 100 veya 200 TL gibi banknot tutan zanlı, bir yandan da kasiyerle sohbet ederek,

kafasını karıĢtırmayı baĢarıyor. Kasiyer, zanlının uzattığı paraya göre üzerini hazırlayıp

verirken, zanlı parayı verdiğini iddia ederek hızlıca oradan uzaklaĢıyor.

”TIRNAKÇILIK”

”Tırnakçılık” yöntemi ise son aylarda özellikle Ġran ve Suriye uyruklu kiĢiler tarafından sıklıkla

yapılıyor.

Yabancı uyruklu zanlılar, üzerinde yüklü miktarda para olduğunu bildikleri, takip ettikleri bir

kiĢiyi durdurup Türk parasını tanımadıklarını kendilerine üzerinde varsa göstermelerini istiyor.

Genelde zanlının yanında bulunan kadın vatandaĢın dikkatini dağıtırken, parayı alan zanlı

sayarken, el çabukluğuyla desteden iki parmağını kullanarak paraları çekip avucunun içinde

saklıyor.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 61

KARBONATIN MUCĠZELERĠ

* Evinizdeki halıları süpürseniz de silseniz de zamanla kokmaya baĢlar. Halı yıkamacılara

verdiğiniz halı bilin ki, en kötü kimyasal deterjanla, yerlerde araba yıkanır gibi yıkanmaktadır.

Oysa kokuyu çıkarmak için Ģunu yapabilirsiniz. Bir iki avuç karbonatı halının her tarafına serpin

ve 1–2 saat bekledikten sonra elektrik süpürgesi ile iyice süpürün. Halınızdaki o kötü kokudan

eser kalmayacaktır.

* Buzdolabınızdaki kokuyla baĢ edemiyorsunuz. Bütün yiyecekleri dıĢarı çıkar, sil, süpür, kurula

vs. uğraĢmak istemiyorsanız bir kâse karbonatı buzdolabının bir köĢesine koyun. 4-5 günde bir

karıĢtırın. Kötü kokuların gittiğini göreceksiniz. Ayrıca dolapta sakladığınız meyve sebzeler

üzerinde koruyucu bir etkisi olacaktır karbonatın.

* Halı, koltuk, elbise üzerine yağ mı damladı? Panik yapıp, deterjana saldırmayın! Çünkü

deterjan leke olan bölgenin rengini açıp renk dokusunu bozacaktır. Bunun yerine yağ lekesinin

üzerine karbonat dökün ve üzerini hafifçe ıslayın. 1–2 saat bekledikten sonra silin. Yağ

lekesinden eser kalmayacaktır. Zira suyla birleĢen karbonat yağları söküp atan doğal bir sabun

haline gelir.

* Mutfak tezgâhınızın mermerlerini ve fayanslarını limonlu karbonat ile ovun ve durulayın. En

güzel temizleyicidir. Kimyasal deterjan kalıntısı kalmadığı için üzerine meyve- sebzelerinizi,

ekmeğinizi rahatlıkla koyabilirsiniz.

* Kirli lavabolarınız için krem deterjanlar yerine limon ve karbonat kullanın. Lavaboya karbonat

döküp limonla ovun. Hem kirlerin kaybolduğunu hem de parladığını göreceksiniz.

* Ayrıca tıkanan lavabolarınızı açmak için bir su bardağı karbonatı lavaboya dökün. Üzerine 1

bardak sirke ilave edip 2 litre kaynar suyu lavaboya boĢaltın. Tıkanan lavabo açılacaktır.

* Dibi tutan tava ve tencerelerinize akĢamdan karbonat döküp, sıcak su ilave edin. Sabah

temizlerken zorlanmayacaksınız.

* Paslanabilecek eĢyalarınızı karbonatla ovarsanız paslanmasını engellemiĢ olursunuz.

* Porselen gibi kararan eĢyalarınız varsa limonlu karbonat ile ovun. Rengi açılacaktır.

* Aynı Ģekilde gümüĢ eĢyalarınızı suyla macun haline getirdiğiniz karbonat ile ovarsanız, rengi

açılıp parlayacaktır.

* Elbise dolabınızda rutubet ve küf kokusu varsa ve naftalin kokusunu da sevmiyorsanız

dolabınızı bir köĢesinde ağzı açık Ģekilde kavanozda karbonat bulundurun.

* Banyo duĢa kabin camlarını karbonat ile silip durulayın. DuĢ alırken daha rahat nefes

alacaksınız.

* Banyo terlikleriniz ister tahta ister plastik olsun üzerine karbonat dökün ve öyle duĢ alın.

Hem terlikleriniz hem de ayaklarınız rahat edecek. Bu yolla tahta takunyalarınızın ömrü

uzayacağı gibi kimyasal temizleyiciler, cildinizden uzak tutmuĢ olacaksınız.

* ÇamaĢır makinesinde kullandığınız deterjan miktarını yarı yarıya azaltıp gerisini karbonat ile

tamamlayın. ÇamaĢırlarınız daha temiz ve kimyasal artıklardan uzak kalmıĢ olacaktır.

Sonuç olarak; sirke, limon ve karbonat evinizde sadece mideniz için değil her türlü temizlikte

ve pratikte kullanabileceğiniz doğal ürünlerdir. Mümkün olduğunca bu ürünleri kullanmaya

özen göstermeniz; hem çocuklarınızın ve sizin sağlığınız için hem de yaĢanabilir, nefes alan bir

ev açısından önemlidir.

AĞIZ VE DĠġ BAKIMINDA 30 HATA

DiĢ bakımıyla ilgili doğru bildiğimiz yanlıĢlar, yanlıĢ bildiğimiz doğrular…

Ağız ve diĢ sağlığı konusunda farkında olmadan yaptığımız hatalar, kimi zaman telafisi çok güç

sonuçlar doğurabiliyor. Buna rağmen, toplumumuzda her konuda olduğu gibi diĢ bakımı

konusunda da kulaktan dolma bilgilerle hareket etmek oldukça yaygın.

Beyazlatmak isterken baĢvurulan yanlıĢ yöntemler nedeniyle sağlıklı diĢler kaybedilebildiği gibi,

söz gelimi "ağız kokusu herkeste olur" tarzında yanlıĢ bir bilgi yüzünden tedavi edilebilecek bu

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 62

sorundan kurtulmak akla bile getirilmez. Oysa ağız kokusu; çürük diĢ, diĢ eti hastalığı, sindirim

sistemi ile ilgili rahatsızlıklar, sinüzit yahut üst solunum yolu enfeksiyonlarından

kaynaklanabilen bir ağız problemidir ve kiĢinin sosyal yaĢam kalitesini düĢüren bir etkendir.

Çocuklarda süt diĢinin erken çekimi, yeni sürecek olan daimi diĢlerde çapraĢıklığa ve çene

kemiği geliĢiminde bozulmalara neden olacağı için, bu diĢlere dolgu yapılması gerekirken, diĢ

bakımı konusunda yeterli bir bilince sahip olmayan ebeveynler, nasıl olsa yeni diĢ gelecek diye

çocuklarına dolgu yaptırmaya yanaĢmazlar. Bu saydıklarımız, ağız ve diĢ bakımı konusunda

yapılan onca yanlıĢtan sadece birkaçı.

DiĢ Hekimi Protez Uzmanı ÇağdaĢ KıĢlaoğlu, ağız ve diĢ bakımında doğru bildiğimiz yanlıĢlar ya

da yanlıĢ bildiğimiz doğruları Ģöyle sıraladı:

1- Sert diĢ fırçası daha iyi temizler. (YANLIġ)

DiĢleri iyi fırçalamak; fırçanın sertliğiyle değil, fırçalama tekniğiyle ilgilidir. Genellikle orta

sertlikte diĢ fırçaların kullanılması uygundur. Çok sert fırçalar, diĢleri aĢındırabilir.

2- Bastırarak fırçalamak daha iyi temizler. (YANLIġ)

Bastırarak fırçalamak; diĢleri temizlemek yerine, "fırça çürüğü" dediğimiz aĢınmalara neden

olur. DiĢlerin mine tabakası aĢındığı için, alttaki sarı tabaka ortaya çıkar ve diĢler daha sarı

gözükür. Ayrıca sert fırçalamak, diĢlerde hassasiyete ve diĢ eti çekilmesine neden olur.

3- Beyazlatıcılı diĢ macunları diĢlere zarar verir, zamanla aĢındırmalara sebep olur.

(DOĞRU)

DiĢ beyazlaĢtırıcı olarak piyasada satılan macunlar aslında diĢleri beyazlatmaz. Ayrıca antitartar

veya sigara içenlere yönelik üretilen diĢ macunlarında da yoğun miktarda aĢındırıcı maddeler

olduğu için uzun süreli kullanımda diĢ minesine kalıcı zararlar verebiliyor.

4- Karbonat ve tuzla fırçalamak diĢleri beyazlatmaz. (DOĞRU)

Karbonat ve tuz, iri granüllü maddeler olduğu için diĢin mine tabakalarını çizer ve aĢındırır.

Bunun sonucunda diĢler parlaklığını kaybeder ve yiyip içtiğimiz besinlerle, diĢler daha kısa

zamanda doğal rengini kaybeder.

5- DiĢ macununu fazla kullanmak diĢleri çizer. (YANLIġ)

DiĢlerin mine tabakasının çizilmesi; macunun fazla kullanılmasıyla ilgili değil, kullanılan

macunun granüllerinin büyük olmasıyla ilgilidir. O yüzden granülleri büyük olan macunların

uzun süreli kullanımından kaçınılmalı. Fırçanın üzerine konulan macunun miktarı ise "mercimek

tanesi" büyüklüğünde olmalı.

6- DiĢler, macun ve fırça ıslatılarak fırçalanmalı. (YANLIġ)

DiĢ fırçası, fırçalamaya baĢlamadan önce ıslatılmamalıdır. Çünkü fırça kılları ıslatılınca, sertliğini

kaybeder. Macunun köpürmesi için de yeterli sıvı ağızda mevcuttur.

7-DiĢler kahvaltıdan önce fırçalanır. (YANLIġ)

DiĢler günde en az iki kez, kahvaltı ettikten sonra ve yatmadan önce fırçalanmalı. DiĢler

fırçalandıktan sonra, dilin üst yüzeyi de yumuĢakça dili tahriĢ etmeden fırçalanmalı.

8-Estetik diĢ doğuĢtan olur, çarpık diĢten kurtuluĢ yok. (YANLIġ)

DiĢte Ģekil bozukluğunu düzeltme, diĢler ağızda mevcut olduğu sürece her yaĢta uygulanabilir.

Ortodontik tedavi ya da porselen kaplama (lamina) sayesinde; diĢler mevcutsa, her yaĢta

düzeltme yapılarak, güzel görünen diĢlere sahip olunabilir.

9- Ġmplant çene kemiğine en uygun Ģekilde seçilir ve uzman hekim yaparsa düĢme

riski yüzde 1 oranına kadar düĢer. (DOĞRU)

10- Bütün diĢleri çekip yerine implant yerleĢtirilebilinir. (YANLIġ)

Ġmplant'ı, eksik olan diĢlerin yerine çene kemiğine yerleĢtirilen yapay diĢ kökleri olarak

tanımlayabiliriz. Ġmplant uygulaması sadece, yara iyileĢmesini etkileyen bir sistemik hastalık ile

kontrol altında olmayan kalp ve Ģeker hastalığı söz konusu ise yapılmaz.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 63

11- DiĢleri çamaĢır suyu gibi temizlik ürünleri ile fırçalamak diĢleri asla beyazlatmaz,

çok sağlıksızdır. (DOĞRU)

DiĢ beyazlatma iĢlemi, mutlaka bir diĢ hekiminden profesyonel yardım alınarak yapılmalıdır.

Kulaktan dolma bilgilerle diĢ beyazlatmaya çalıĢmak son derece yanlıĢtır.

12- Beyazlatma (bleaching) diĢleri daha da sarartır. (YANLIġ)

Beyazlatma iĢlemi, normal diĢ rengini daha da açmak için yapılır. Beyazlatmanın ilk yapıldığı

dönemlerde kahve, çay ve sigara gibi diĢleri renklendirecek etkenlerden uzak durmak gerekir.

Beyazlatmayı yapacak hekimin tavsiyelerine uyulursa, beyazlatmanın hiçbir yan etkisi yoktur.

13- DiĢ taĢı temizliği diĢin minesine zarar verir. (YANLIġ)

DiĢ taĢı temizliği, uzman bir hekim tarafından doğru uygulandığı takdirde minenin

zedelenmesine neden olmaz. Çünkü diĢ taĢı temizliği iĢleminde diĢ dokusuna zarar verilmeden,

diĢ yüzeyine ait olmayan oluĢumlar (plak, diĢ taĢı) uzaklaĢtırılır.

14- DiĢ taĢları temizlendikten sonra daha çok diĢ taĢı oluĢur. (YANLIġ)

DiĢleri düzenli ve doğru fırçalamak diĢ taĢı oluĢumunu engeller. Altı ayda bir diĢ hekimi

kontrolü sayesinde, iyi fırçalayamadığımız alanlarda oluĢan diĢ taĢları, hekim tarafından

temizlenmiĢ olur. Bunun da diĢe hiçbir zararı yoktur.

15- Ağız kokusu herkeste olur ve geçmez. (YANLIġ)

Ağız kokusu; çürük diĢ, diĢ eti hastalığı, sindirim sistemi ile ilgili rahatsızlıklar, sinüzit yahut üst

solunum yolu enfeksiyonlarından kaynaklanabilir. Bu hastalıkların tedavisi sonucunda ağız

kokusu önlenebilir.

16- DiĢ röntgeni doğada alınan radyasyondan daha azdır. (DOĞRU)

DiĢ röntgenleriyle alınan radyasyon oldukça azdır. Bu radyasyon doğada alınan radyasyondan

daha azdır.

17- Hareketli protezler çamaĢır suyuna konursa beyazlar. (YANLIġ)

Hareketli protezleri çamaĢır suyuna koymak zararlıdır. ÇamaĢır suyu, protezin kırılganlığını

artırır, ömrünü azaltır. Protezler için özel temizleme tabletleri vardır ve onlar kullanılmalıdır.

18- Çekilen 20 yaĢ diĢinin yerine diĢ yaptırmaya gerek yoktur. (DOĞRU)

20 yaĢ diĢi çekildiyse, yerine protez diĢ yaptırmak gerekmez.

19- DiĢ fırçalarken diĢ etlerinin kanaması iyidir. (YANLIġ)

DiĢ fırçalarken görülen kanamalar, diĢ eti iltihabının belirtilerinden biridir. Vakit geçirmeden bir

diĢ hekimine baĢvurmak gerekir. DiĢ etlerinin, kanamadan dolayı fırçalanmaması sonucu,

mevcut iltihabi durum Ģiddetlenecektir. Hastalar kanama olan bölgeyi daha iyi fırçalamalı ve diĢ

hekimine tedavi için baĢvurmalı.

20- DiĢ ağrıyınca diĢin üzerine aspirin, tütün, kolonya, rakı ve tuz koymak ağrıyı

keser. (YANLIġ)

Alkol ve alkol içerikli maddelerin diĢ ve diĢeti bölgesine uygulanması sonucu diĢetlerinde "alkolaspirin

yanığı" denilen komplikasyonlara neden olur. DiĢlerin üzerine uygulanan diğer

maddelerin (tütün, tuz gibi) de ağrı kesici özellikleri yoktur. Ağrı, ancak mevcut sorun

giderildiğinde ortadan kalkar

21- Çekim için kullanılan lokal anestezikler morfindir ve bağımlılık yapar. (YANLIġ)

DiĢ hekimliğinde kullanılan lokal anestezik maddeler morfin içerikli değildir ve alıĢkanlık

yapmaz. Morfin, tıp alanında sınırlı vakalarda kullanılan bir ilaçtır.

22- Anestezi yurtdıĢından gelen morfinle yapılırsa ağrımaz. (YANLIġ)

Günümüzdeki lokal anestezik maddeler belli standartlarda üretilmiĢtir. Avrupa malı olmasına

gerek yoktur.

Toplayan: Cem Sezer ARSIV-1.DOC / 64

23- Erkek ya da bayan diĢ hekimleri arasında bir fark yoktur. Erkek daha iyi diĢ çeker

diye bir durum yoktur. (DOĞRU)

24- Süt diĢleri daimi diĢlere sürme rehberliği yapar, zamanından önce diĢler

çekilmez. Süt diĢleri düĢecek de olsa dolgu yapılmalıdır. (DOĞRU)

Süt diĢinin erken çekimi, alttan gelen daimi diĢlerde çapraĢıklığa ve çene kemiği geliĢiminde

bozulmalara neden olur. Bu nedenle düĢecek de olsa dolgu yapılmalıdır.

25- Hamilelikte diĢten kalsiyum çekildiğinden, diĢetleri kanar. (YANLIġ)

Hamilelik dönemindeki diĢ eti kanaması, diĢten kalsiyum çekilmesi nedeniyle olmaz.

Kanamanın nedeni, ağız bakımının yeterli sağlanmaması halinde hamilelikteki hormonal

değiĢiklikler sonucu diĢeti iltihabının oluĢması veya mevcut diĢeti iltihabının Ģiddetlenmesidir.

26- Her hamilelik bir diĢ götürür. (YANLIġ)

Her hamilelikte diĢ kaybının gerçekleĢmesi söz konusu değildir. Ağız bakımının tam olarak

sağlanamaması, tedavi edilemeyen çürüklerin varlığı ve diĢ eti hastalıklarının ilerlemesi

durumunda diĢ kayıpları görülür

27- Hamilelikte diĢ tedavisi bebeğe zarar verir. (YANLIġ)

Aciliyet gerektiren diĢ tedavileri, hamileliğin her döneminde yapılabilir.

28- Çürük diĢ çekildikten sonra pis kan akıtılmalıdır, çekilen diĢin yerini kanatmak

iyidir. (YANLIġ)

DiĢ çekiminden sonra, çekim boĢluğuna hastanın yaptığı müdahaleler sonucu bölgenin sürekli

kanatılması ya da pıhtının uzaklaĢtırılması, diĢ çekimi yapılan yerin iltihaplanmasına neden

olur. OluĢan pıhtı korunmalıdır.

29- DiĢ teli sadece çocuklarda değil yetiĢkinlerde de kullanılır. (DOĞRU)

Ortodonti (tel tedavisi) alanındaki son geliĢmeler sayesinde; tel tedavisi sadece çocuklara

değil, eriĢkin hastalar için de uygulanabilir.

30- Ağrıyan diĢi çektirip kurtulmak çözüm değildir. DiĢi tedavi ederek mümkün

olduğunca ağızda tutmak gerekir. (DOĞRU)

Çürük diĢ için mümkün olan her türlü tedavi uygulanmalı. Çünkü ne fonksiyon, ne de estetik

yönünden hiçbir protez kendi diĢinizden daha iyi olamaz.

YASAKLANMIġ BU ĠLAÇLARI ĠÇMEYĠN LÜTFEN

ABD'de yasaklanan ilaçlar ile ilgili Yapı Kredi Bankası sağlık iĢleri bölüm baĢkanlığı tüm YKB

personeline bir duyuru yapmıĢtır. Buna göre, zararlı yan etkileri olabileceği belirtilen ve

kullanılmamasının uygun olacağı görüĢü bildirilen ilaçlar aĢağıda listelenmektedir. Sağlıklı

günler dileğiyle bilgilerinize Sunarım.

- AFERĠN CAPSUL

- AFERĠN TABLET

- ALFAROL TABLET

- APEX CAPSUL

- BABYRHYNOL SÜSPANSĠYON

- CONTEX CAPSUL

- CORSAL CAPSUL

- EKORINOL ġURUP

- FORZA TABLET

- GERAKON TABLET

 

- KATARĠN CAPSUL

- KONGEST TABLET

- THERAFLU TABLET

- TRIAMINIC DAMLA

- TRIAMINIC TABLET

- TUSEPTIL ġURUP

ÇĠFT YÖNLÜ AYNALAR

Son yıllarda özellikle Amerika'da, Avrupa‟da ve artık ülkemizde de yaygınlaĢan çift yönlü ayna

kullanımı hakkında bir uyarıdır!

Kaldığınız otelin odasında, mağazalarda girdiğiniz soyunma kabininde bulunan ayna acaba

sıradan ve normal bir ayna mı, yoksa diğer taraftan birinin sizi izlediği çift yönlü bir ayna mı?

Bunu anlamanın basit ve pratik bir yolu var;

Parmağınızı tırnağınız Ayna yüzeyine gelecek Ģekilde aynaya dokundurun.

Eğer tırnağınız ile tırnağınızın aynadaki yansıması arasında bir boĢluk varsa sorun yok

demektir. KarĢınızdaki normal bir ayna.

Eğer tırnağınız ile tırnağınızın aynadaki yansıması arasında bir boĢluk YOKSA, yani tırnağınız ve

aynadaki görüntüsü doğrudan birbirine temas ediyorsa dikkat! ĠZLENĠYORSUNUZ!

AKILLI ELEKTRĠK SAYAÇLARI HAKKINDA

Elektrik zamları tasarrufu yeniden gündeme taĢırken, tüketicilerin bu amaçla aldıkları

sayaçlarla ilgili önemli bir hususu ihmal ettikleri ortaya çıktı.

Elektriği ucuza tüketmek isteyen bazı abonelerin sadece sayaçlarını değiĢtirmekle yetindikleri

belirlendi. Oysa akıllı sayaçların sağladığı ucuzluktan faydalanmak için ilgili yerlere

baĢvurulması ve tarifenin değiĢtirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde dağıtım Ģirketi normal fiyattan

ücretlendirme yapmaya devam ettiği için sayaç değiĢse bile fatura değiĢmiyor.

Elektronik sayaçlar,

06.00 - 17.00

17.00 - 22.00

22.00 - 06.00

saatleri arası olmak üzere 3 zamanlı tarife ile çalıĢıyor. En ucuz tarife 22.00-06.00 saatleri

arasında iĢliyor. Bu durumdan haberi olmayan vatandaĢlar ise, "Akıllı sayaç taktım, elektriği

ucuz kullanıyorum." yanılgısı içerisinde, elektriği pahalı kullanmaya devam ediyor. Yavuz Okur,

2,5 yıl önce elektrik sayacını akıllı sayaçla değiĢtirdiği halde, tarifeli sisteme geçemediğini yeni

fark edenlerden. Bu konunun tüketiciye daha iyi anlatılması gerektiğini vurgularken, "Sayacı

değiĢtirdim ama baĢvurup tarife seçmem gerektiğini bilmiyordum. Öğrenince dilekçeyle

baĢvurdum, gece tarifesini seçtim. ġimdi faturam neredeyse yarı yarıya düĢtü." diyor.

Türkiye'nin 2000 yılından itibaren girdiği enerji darboğazından en az zararla çıkması için bir

formül olarak geliĢtirilen ve özellikle elektrikli ev aletlerinin, iĢyerlerinin kapalı olduğu gece ve

hafta sonlarında çalıĢtırılmasını öngören yönetmelik çeĢitli dönemlerde değiĢikliğe uğrasa da

iĢlevini sürdürüyor. Yönetmeliğin en önemli ayaklarından birini de gece ve gündüz elektrik

tüketimini ayırt etmeye yarayan akıllı sayaç uygulaması oluĢturuyor. Çift tarife gereği kayıt

altına alınan akıllı sayaçlı aboneler, elektrikli ev aletlerini gece kullanmaları durumunda daha az

fatura ödüyor. Ancak bazı vatandaĢların eski sayaçlarını haber vermeden akıllı sayaçlarla

değiĢtirdikleri, birçoğunun da sayaçlarını değiĢtirmelerine rağmen tarife değiĢikliği

baĢvurusunda bulunmadıkları için indirimlerden faydalanamadığı ortaya çıktı.

 

Uludağ Elektrik Dağıtım Ģirketi Bursa Ġl Müdür Yardımcısı Mesut Efe, sayacını değiĢtirdiği halde

akıllı tarifeyi kullanmayan çok sayıda abone bulunduğunu belirtiyor. Bursa'daki 1 milyon 117

bin elektrik abonesinden sadece yüzde 10'unun akıllı sayaç taktırdığı biliniyor. Eski sayaçlarını

akıllı sayaçlarla değiĢtiren abonelerin indirimli tarifeden faydalanabilmesi için mutlaka bağlı

bulundukları elektrik idaresine bir dilekçe ile baĢvurmaları gerekiyor. Efe, dilekçeyle baĢvuruda

bulunulması gerektiği halde sayaç taktıran abonelerin büyük çoğunluğunun, indirimli

tarifelerden nasıl yararlanacağını bilmediğini ifade ediyor.

Gece tarifesi faturayı yarı yarıya düĢürüyor

Akıllı sayaçların diğer sayaçlara göre iki farkı bulunuyor.

1- Elektronik ekrana sahip olması.

2- Günün farklı saatlerinde ne kadar elektrik enerjisi kullanıldığını rapor etmesi.

Analog saatlerde tüketilen elektrik bir zaman ayrımına tabi tutulmaksızın toplam bir değer

olarak faturada belirtiliyor. Oysa akıllı sayaç, faturayı sabah, akĢam ve gece saatleri olmak

üzere tüketimi üç aĢamaya ayrılmıĢ olarak gösteriyor.

Mesut Efe'nin verdiği bilgiye göre akıllı sayaç tarifeleri elektrik faturasını yarı yarıya

düĢürebiliyor. Örneğin elektrik faturası 85 TL gelen bir ev abonesi, akıllı sayaçla birlikte tarifeli

sisteme geçtiğinde, elektriği en ucuz tarife zamanı olan 22.00-06.00 arasında tüketirse

ödeyeceği tutar 45 TL'ye düĢüyor. Eğer tüketimini 06.00-17.00 arasında gerçekleĢtirirse tutar

80 TL'ye iniyor. Ancak elektrik en pahalı zaman dilimi olan 17.00-22.00 saatleri arasında

kullanılırsa fatura 130 TL'ye yükseliyor. Efe, abonelere kendilerine en uygun tarifeyi seçmeleri

önerisinde bulunarak, özellikle çamaĢır makinesi, ütü, bulaĢık makinesi gibi elektriği fazla

tüketen aletlerin 22.00'den sonra kullanılması durumunda elektrik faturasının yarı yarıya

düĢürülebileceğini aktarıyor.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...