Jump to content
Sign in to follow this  
Guest

İdrar Hakkında Neler Biliyoruz?

Recommended Posts

Guest

İdrar

 

nefronda glomerüler filtrasyon, tubuler sekresyon ve tubuler geri emilim olayları sonucunda oluşan ve idrar yollarından dışarı atılan sıvı

 

İdrarın önemli fiziksel özellikleri

 

* Renk

* Görünüm veya transparan özelliği

* Koku

* Kıvam

* Miktar (volüm)

* Dansite

* Reaksiyon veya pH

 

İdrarın rengi

 

örnek temiz ve renksiz bir cam kaba konduktan sonra gözle incelenir.normalde amber sarısıdır.Fazla miktarda su alınması ve fazla miktarda idrar çıkarılması durumunda açılır.Az su alınması ve az miktarda idrar çıkarılmasında ise koyulaşır

 

Çay rengi idrar

 

hepatitlerde idrarda bilirubin bulunması durumunda

 

Yeşil idrar

 

idrar yolları antiseptiği olarak metilen mavisi kullanılmasında

 

İdrarın görünümü (transparan özelliği)

 

normalde berraktır.Bulanıklık, üratlar, fosfatlar ya da karbonatlar, oksalatlar, lökosit gibi hücresel elemanlar ve bakterilerden ileri gelebilir

 

İdrarın kokusu

 

kendine has özel bir koku.Alınan ve idrarla atılan ilaçlardan etkilenebilir.İdrarda kötü bir koku,bir enfeksiyon varlığına işaret eder

 

İdrarda fare kokusu,

 

fenilketonüride saptanır

 

 

İdrar volümü

 

24 saatte erkeklerde kadınlardakinden fazla olmak üzere ortalama olarak 1000-1800 mL alınan su miktarı, böbrek dışı yollardan su kaybı ve diyet, günlük idrar miktarını etkiler

 

anüri

 

24 saatlik idrar miktarının devamlı olarak 50 mL’den az olması veya hiç idrar çıkaramama

 

oligüri

 

24 saatlik idrar miktarının devamlı olarak 400 mL’den az olması

 

poliüri

 

24 saatlik idrar miktarının devamlı olarak 2500 mL’den fazla olması

 

İdrarın dansitesi

 

Normalde 1015-1025 arasında değişir.Alınan su miktarına bağlı olarak 1002’ye kadar düşebilir veya 1040’a kadar yükselebilir

 

hipostenüri

 

İdrar dansitesinin devamlı olarak 1007’den düşük olması

 

izostenüri

 

İdrar dansitesinin devamlı olarak 1010 civarında olması

 

hiperstenüri

 

İdrar dansitesinin devamlı olarak 1030’dan yüksek olması

 

 

İdrar pH’ı

 

Normalde 6,2 civarındadır.4,8’e kadar inebilir veya 8,2’ye kadar çıkabilir.İdrar reaksiyonu, turnusol kağıdı ile incelenebilir

 

İdrar sedimenti

 

1500-2000 devir/dakikalık santrifüjde 3-5 dakika santrifüj önce mikroskopun küçük objektifi (10X) ile şekilli elemanların bol olduğu yerler büyük objektif (40X) ile eritrositler, lökositler, epitel hücreleri, silendirler, kristaller, bakteri, mantar ve parazit hücreleri araştırılır ve incelenir

 

İdrar sedimentinde eritrositler

 

İyi korunmuşlarsa açık yeşilimtrak renkte ve yuvarlak görülürler.Mikrovida hafifçe oynatıldığında eritrositlerde iç içe iki halka saptanabilir

 

Hematüri…

 

İdrar sedimentinde lökositler eritrositlere göre daha büyük ve granüllüdürler.Lökosit kümelerine dikkat etmelidir

 

Piyüri…

 

İdrar sedimentinde epitel hücreleri.İdrar sedimentinde silendirler.Hiyalin silendirler.Granüler silendirler.Epiteliyal silendirler.Lökosit silendirleri.Eritrosit silendirleri.Mum silendirler.Dev silendirler.Yağ silendirleri

 

İdrar sedimentinde görülen silendirlerin türü ve miktarı böbrek hastalığının türünü belirlemede yardımcıdır.Silendirüri ile birlikte olan massif proteinüri nefrotik sendromu, silendirüri şiddetli ise glomerülonefriti düşündürür

 

İdrar sedimentinde kristaller

 

* Asit idrarda görülebilen kristaller

* Hafif asit, nötral veya hafif alkalik idrarda görülebilen kristaller

* Nötral veya alkalik idrarda görülebilen kristaller

* Alkalik idrarda görülebilen kristaller

 

Asit idrarda görülebilen kristaller

 

Amorf ürat

 

Ürik asit kristalleri

 

Hafif asit, nötral veya hafif alkalik idrarda görülebilen kristaller

 

Kalsiyum oksalat kristalleri

 

Tersiyer kalsiyum fosfat kristalleri

 

Nötral veya alkalik idrarda görülebilen kristaller

 

Magnezyum fosfat kristalleri

 

Kalsiyum karbonat kristalleri

 

Alkalik idrarda görülebilen kristaller

 

Amorf fosfat

 

Tripel fosfat (amonyum magnezyum fosfat)

 

İdrar sedimentinde bakteri, mantar ve parazit hücreleri

 

İdrar yolları taşları

 

* Fosfat taşları,

 

açık renkli toprak gibidirler. Elle kolayca ezilirler.

 

* Oksalat taşları,

 

pürtüklü yüzeyli, esmer renklidirler. Çok serttirler.

 

* Ürat taşları,

 

düzgün yüzeyli, esmer renkli, küçük taşlardır. Serttirler.

 

* Miks taşlar,

 

fosfat-oksalat veya oksalat-ürat karışımı taşlardır

 

İdrarın normal bileşimi

 

* %96 oranında su

* Geri kalanı suda çözünmüş olarak bulunan inorganik katyon ve anyonlar ile organik maddeler.Normal idrarda bulunan inorganik katyon ve anyonlar

 

Normal idrarda bulunan organik maddeler

 

* azotlu organik maddeler

 

* azotsuz organik maddeler

 

Normal idrarda bulunan azotlu organik maddeler

 

* Üre

* Kreatinin

* ürik asit

* Kreatin

* hippürik asit

* İndikan

* Ürobilinojen

* Ürobilin

* amino asitler

* Enzimler

* Pürinler

* azotlu hormon ve vitaminler

* hidroksiprolin

 

Normal idrarda bulunan azotsuz organik maddeler

 

* Glukuronik asit

* oksalik asit

* sitrik asit

* laktik asit

* Fenoller

* Krezoller

* Vitaminler

* steroidler ve diğer hormonlar

 

İdrarda patolojik durumlar

 

* idrarda normal olarak çıkan maddelerin miktarlarında artma veya azalma

* Organizmanın sağlıklı koşullarında idrarda çıkmadığı kabul edilen, ancak bazı patolojik durumlarda idrarda bulunan maddeler

 

azotlu maddeler

 

azotsuz maddeler

 

Bileşimi kesin olarak belirlenmemiş ancak reaksiyonları belirlenmiş olan maddeler.Sodyum, potasyum, kalsiyum gibi normalde idrarda bulunan bazı azotsuz inorganik maddeler bazı patolojik durumlarda idrarda artabilirler, bazı patolojik durumlarda ise idrarda azalabilirler. Kanda üre gibi azotlu organik maddelerin fazla miktarda artışı azotemi olarak tanımlanır. Prerenal, renal, postrenal nedenlere bağlı olabilir.Azotemide kanda artan maddelerin idrarda da artışı olur

 

İdrarda patolojik durumlarda bulunan azotlu maddeler

 

* inorganik maddeler

 

nitritler

 

* organik maddeler

 

protein

 

amino asitler

 

bilirubin

 

hemoglobin

 

porfirinler

 

İdrarda patolojik durumlarda bulunan azotsuz maddeler

 

* Glukoz

* Laktoz

* Pentoz

* safra asitleri

* keton cisimleri

Share this post


Link to post
Share on other sites

İdrar,tahlil edilerek mevcut bir çok hastalığa ulaşılması sebebiyle çok önemlidir.Günümüzde bir çok doktor fiziki muayeneye bile gerek duymadan idrar tahlili üzerinden rahatlıkla hastalık teşhisini koyabilmektedir.

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...