Jump to content
Sign in to follow this  
Guest Suzie

İrlanda Gizli Cemiyetleri

Recommended Posts

Guest Suzie

İrlanda Gizli Cemiyetleri

 

VIII. ci Hanri tarafından İngiltere'nin irlanda üzerindeki hâkimiyeti tesis edildiğindenberi İrlanda istiklâlini elde etmek için çabalar yapmıştır. Elizabet dev-rindenberi Wood Kerne isimlendirilen asiler aza İtilama-makta olup gerilla faaliyetlerini ingiliz otoritelerine karşı çoğaltıyorlardı. Fakat bunlar kelimenin tam manasıyla gizli cemiyet değildiler. Zamanımıza kadar kurulan bu cemiyetlerin en önemlilerini belirteceğiz.

 

Birleşik İrlandalılar

Birleşik irlandalılar cemiyeti Kuzey irlanda da Belfast şehirinde 1781 yılında kurulmuştu. Gayesi Fransa-nın yardımıyla Büyük Britanya hâkimiyetini sarsmaktı. 1688 de tahttan indirilen Stuart hanedanı mensupları ka-tolik irlandalılar, XIV. cü Lui'nin taleplerindenberi Fransaya sempati besliyorlardı. Birleşik Amerikanın istiklâl harbi, Fransız ihtilâlinin ideolojisi Birleşmiş irlandalılara da tesir etmişti.

Birleşmiş irlandalılar cemiyetine dahil olan şu telkini ezberlemek mecburiyetinde idi:

 

— Doğru musunuz? t

— Doğruyum.

— Ne gibi doğrusunuz?

— Kamış gibi doğruyum.

— Devam ediniz.

— Hakikat, sadâkat, birlik ve hürriyet için.

— Elinizde ne var?

— Yeşil bir dal var.

— Nereden aldınız?

— Amerikadan.

— Nerede yeşerdi?

— Fransada yeşerdi.

— Onu nereye dikeceksiniz?

— Büyük Britanya tacına dikeceğiz.

 

1796 da Birleşmiş İrlanda cemiyeti Lord Edward Fitz - Geraldı müzakereler için delege olarak Fransaya gönderdi. General Hoch kumandasındaki orduyu taşıyan bir Fransız filosu tertiplenmişti. Fakat bir fırtına gemilerin yolunu değiştirdi ve çıkarma beklenmeyen bir ypre yapıldı. Fransızlar yeniden gemilere bindiler ve Visten de İrlandalılar tarafından toplanan yüzbtn kişi savaşa madan dağıldılar.

Sinn - Fein — XIX yüzyılda İrlandalılar önce kanuni yollardan muhtariyetlerini temin etmeye çalıştılar. Fakat İngiltere hükümetinin yavaşlığından bıkarak bazı irlandalılar doğrudan doğruya harekete geçmeğe karar verdiler ve XIX. cu yüzyılın sonunda İrlandalılar dilinde (yalnız biz) anlamına gelen Sinn - Fein gizli cemiyeti kurulmuş oldu. Britanya otoritelerine karşı sui-. kastler çoğalıyordu ve orduda ayaklanmalar vuku buluyordu ki bunların en önemlisi adanın istiklâliyetini ele geçirmek için 1916 da olmuştu. Bazı romanlara da konu yapılan Sinn - FehVin bu hareketi üzerinde fazla durmayacağız. İrlandalılar İngiliz hükümetini baş eğdirmeye mecbur ettiler. Serbest İrlanda hükümetinin kurulmasını temin için 1921 ayaklanmasından sonra esirlerin harekâtının nasıl neticelendiği bilinmektedir.

 

Ulster meselesi ve LR.A. (lrîsh Republican Army) İrlanda Cumhuriyeti ordusu

 

Ulster meselesine göre kuzey İrlanda sâkinlerinin %56 sı CromweH'denberi İngiliz soyundan gelen protes-tanlardı. Onlar İrlanda ile İngiltere münasebetlerinde daima müşterek bir nokta teşkil ediyorlardı. XIX. cu yügyılın başında katolik Ribbonmenve kralcı protestan orangiste gizli cemiyetleri İngiltere tacına karşı inatçı ve bazan kanlı mücadelelere girişiyorlardı. Zamanımızda İrlanda Cumhuriyetinin istiklâliyetine rağmen Ulster meselesinden dolayı İngiltere ile arasında bir garaz bulunmaktadır, İrlanda Cumhuriyet Ordusu isimli gizli cemiyet şiddetle birlik sağlamak istemektedir. Bu gaye île adanın bütün kuzey kısmında bu cemiyet bir seri sabotajlar ve bazan da suikastlar yapmağa devam ediyorlardı. İrlanda hükümeti de birlik taraftan olmasına rağmen bu şiddeti reddediyor ve mahkûm ediyordu. Diğer taraftan Orangiste cemiyeti de onların katoliklere karşı kaynaşma ve isyanlarını takib ediyordu.

 

KU - KLUX - KLAN

 

Menşei ve kuruluşu — Amerikada kuzey, güney muharebelerinden sonra güney devletlerinin kurtuluşu bu bölgedeki beyazlar için müşkül bir durum yaratmıştı. Esirlerin azat edilmeleri ve seçim haklarının verilmeleri bu devletlerde siyasi ekseriyeti elde tutuyor ve eski efendilerine (sahiplerine) karşı geniş bir iktidar sağlıyordu. Üstelik kuzeyin sert işgalinin kurbanı olan bunlar sert mukabelede bulunmak istiyorlardı. Ordu subaylarından bir grup toplanarak (Tennessee) Nashville de Ku Klux Klan isimli gizli cemiyeti kurdular. Bu garip isim eski model bir tüfeği işletip ateşlerken çıkan gürültüye benzetilerek bulunmuştur. Klan veya güneyin gizli devleti Antres (dens) isimlenen localarını çoğaltarak kısa zamanda genişledi. Cemiyete girenler yemi-nederek gözle nakledilen birbirleriyle tanışma işaretlerini hazırlıyorlardı, intisap merasimleri ve toplantılarda papazlara mahsus kaputlar ve acayip kıyafetler kullanılıyordu.

 

Başlangıçta Klan bazı zulüm ve tecavüzlere karşı misilleme mukabelesiyle sınırlanıp, atlı gece seferleri tertip ederek hayalet kıyafetleriyle zenci topluluklarını korkutmak gayesini güdüyordu. Meşalelerin gölgesinde hayalet kıyafetleriyle yapılan merasimlerde eski esirleri korkutmak için sesli beyanlarda bulunuyorlardı. Fakat sonra Klan üyeleri tarafından her çeşit fazla vergi isteme irtikâbına başlanıldı. Katran ve tüylerle gittikçe şiddetlenen cezai seferler tertiplendi. Klan üniformasını giyen güneyliler yollarda devriye geziyor ve tesbit edilmiş bir saatten sonra rastladıkları bütün zencileri kırbaçlıyorlardı. Seçim haklarını kullanmak isteyen zenciler linç ediliyordu. Nihayet federal hükümet 1871 de bu cemiyeti kapatan bir kanunu kabul, ederek ortalığı sâ-kinleştirdi. Bununla beraber cemiyetin dağıtılmasına daha ziyade hareketleri sebep olmuştur, öcalmak ve baskı zihniyeti kuzeyi tahrike devam etmiyordu. Federal birlikler güneydeki devletlerden keçilmişlerdL Bu devletler seçim tertipleriyle zencilerin hürriyetini ellerinden almayı başarmışlardı. Beyazlar eski ekonomik sosyal ve siyasi üstünlüklerini tekrar elde etmişlerdi.

Klan'm beyan ettiği gibi şefleri General Forest tarafından cebretmek ihtiyacı yavaş yavaş eritilerek cemiyet sona erdirildi.

 

Klan'ın dağılması

Birinci dünya savaşında Klan tekrar canlanacaktı. Nitekim zenci askerler avrupalı millerlerde ırk farkı hususunda tecrübe gördükten sonra Amerikaya dönüşlerinde kendilerini beyazların hor gördüğü aşağılık durumda hissetmiyorlardı.

 

Zenciler beyazlardan üç misli daha kalabalıktılar ve umumiyetle fikirlerini beyan etmekte zorluk çekmiyorlardı. Gerçekten Ku - Klux - Klan canlanmak için Amerikanın harbe girmesini beklemedi. 1916 da W. J. Simmons isimli eski bir rahip tarafından idare edilen 34 kişi Atlanta dağlarında birleşerek Klanı canladırmaya and içtiler. Beyaz elbiseler ve başlıklar giydiler. Kanuni haklarını teşvikle elde ettiler. Bu topluluğun gayesi şövalye prensiplerini insana kabul ettirmek, karakteri geliştirmek, yuvanın ve kadının iffetini korumak, milliyetçiliği müdafaa etmek ve beyazların üstünlüğünü durdurmak idi. Zenginlerin eski mü-caleci zihniyetinden korkan beyazların üstünlüğünü devam ettirmek istemeleri üzerine Klan birçok memleket-lerde gayrıtabiî bir şekilde gelişti. Gerçek gayeleri zencilere karşı ırkçılıkla birleştikçe Amerikalılara sevimli projeler yapılıyor, ticareti inhisarına aldıkları ileri sürülerek musevilere karşı mücadele ediliyor, eski protes-tan zihniyetine katolikliğin sağladığı gelişmeye cephe alınıyor, lâtin ülkeleri göçmenlerinin Amerika Birleşik Devletlerine girmesi yasaklanıyor. Klan günde yüzlerce üye kaydolunarak süratle çoğaldı. 1922 Aralık ayında Klan üyeleri bir milyona yaklaşmıştı. Birkaç hafta sonra New York valisi Klan mensuplarının devlet hizmetinden çıkarılması hususunda polise emir vermişti. Bir kilisede dinî kıyafet ve nişanlarıyla bulunan bir Klan mensubu katoliklere, musevilere ve zencilere karşı ilân edilen bu beyanat için merasimi kesmiştir. Klan aynı zaman bütün beyaz ırkı siya hırka karşı bir haçlı seferinde birleşmeye davet ediyordu.

 

Cemiyetin çökmesi yakınlaşmıştı. Luisiana da Klan üyelerinden birinin yaptığı suikast nefret uyandırmış ve devlet idarecilerinin emirleriyle federal bir ankete rağmen suikastçı cezalandırılamadı. Birçok gazeteler buna karşı hücuma geçmişlerdi. Klan sert cevabıyla şerefini adalet hu-zurunda müdafaa etmeye kararlı olduğunu belirtiyordu. Bu açıklamalar mezhebi sona erdiriyordu. Klanda meydana çıkan derin anlaşmazlıklar gittikçe Duyuyordu. Hırsızlıklar meydana çıkıyordu.. Bir milyon dolara yaklaşain irtikap, Klan kasasından şeflerin aldıkları yüksek maaşlar vs., cemiyetin desteklediği içki yasağı kanunu dolayısıyla umumi efkâr zaten Klana düşman olmuştu. Böylece cemiyet üyeleri önemli bir şekilde azalmıştı. 1930 dan sonra Ku - Klux - Klan'dan pek az bahsolunmaktaydı. 1945 de cemiyette yeni bir çöküntü olmuş güney Amerika devletlerinde zenciler için cemiyetin tesiri kalmamış federal otoriteler ırk ayırımına karşı mücadele etmek için karar almışlardı.

 

dır.. Serge Hutin

Share this post


Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Sign in to follow this  

×
×
  • Create New...