Jump to content

Amber


Visall
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

Amber, genellikle parfüm yapımında kullanılan koku veren bir bileşiktir. Amber, normalde koyu kahverengi veya siyah renktedir. Hava, güneş ışığı veya deniz suyu ile temas ettikten sonra rengi giderek açılır ve açık kahverengi, sarımtırak bir hâl alır.

 

Renk açılırken bir dizi kimyevî reaksiyon meydana gelir. Reaksiyonlar sırasında amber içerisinde bulunan maddelerin en önemlisi olan ‘ambrein’ açığa çıkartılır. Bu madde, amberin % 45-85 kadarını teşkil etmektedir. Ambere has koku, bu maddenin yapı taşlarının dizilişindeki mu’cizevî özelliklerden meydana getirilir. Amberin diğer kısımlarını, çeşitli yağ molekülleri oluşturmaktadır.

 

Amber iki yolla elde edilir: Birincisi, kutuplara yakın bölgeler hariç bütün okyanuslarda yaşayabilen‘Physeter macrocephalus’ isimli dev balinanın, denize attığı salgı muhteviyatındaki amberin denizden veya yakalanan balinalardan toplanması yoluyla; ikincisi, doğrudan lâboratuvarda sentetik olarak sentezlenerek veya amber kokusu taşıyan bazı bitki özütleri, bir seri kimyevî işlemlerden geçirilerek. Balina kaynaklı amberin azlığı sebebiyle, günümüzde tüketilen amberin çoğu, sentetik ve yarı sentetik yollardan üretilmektedir.

 

Tabiî amberin sentez edildiği fabrika olan ‘Physeter macrocephalus’ isimli balina (kaşolot), Akdeniz’de zaman zaman görülmekle birlikte, genellikle yarı açık ve sığ denizlere girmez. Bu balinalar; baş bölgesindeki salgı bezleri, yağlı ve mumsu bir madde salgıladığından ‘ispermeset balinası’ olarak da bilinirler. Vücutlarının üçte biri büyüklüğünde olan baş kısımları, bu mumun depolandığı bölgedir. Sadece alt çenelerinde elliye yakın diş bulunmaktadır.

 

Erkekleri 15-20 metre uzunluğunda, 45-55 ton ağırlığında; dişileri, 11-13 metre uzunluğunda, 20 ton ağırlığındadır. Ortalama ömürleri yetmiş senedir. Günümüzde sayılarının altı yüz bin civarında olduğu tahmin edilmektedir. Balina avcıları 18. ve 19. yüzyıl ile 20. yüzyılın ilk yarısında çok sayıda balina avladıklarından Milletlerarası Balina Komisyonu, 1984 yılında ticarî maksatlı balina avcılığını tamamen yasaklamıştır.

 

Bu balinayı diğer balına türlerinden farklı kılan önemli bir özellik, sindirim sisteminden salgılanan salgıda, amber isimli kokulu kimyevî bileşiğin bulunmasıdır. Bu güzel kokulu kimyevî bileşiğin, balinaya ne tür bir fayda sağladığı henüz cevaplanamamıştır. Bazı araştırmacılar, balinanın istemeden yuttuğu sert ve kesici maddelerin sindirim sistemini tahriş etmesi neticesinde, amber salgılanmasının uyarıldığını ileri sürmüşlerdir. Salgılanan amber, yirmi santimetreden daha küçük yumrular şeklinde vücut dışına atılır.

 

Bir balinanın yılda 300 kilograma kadar amber sentez edebilme kapasitesinde olduğu tahmin edilmektedir. Ölü balinaların karnı açıldığında, ortalama 45 kilogram amber elde edilebilir. Günümüzde balina avı yasaklandığından balinaları öldürerek amber elde edilememektedir; ancak balinaların Bahama Adaları çevresinde denize bıraktıkları amber, insanlar tarafından toplanmaktadır.

Hz. Aişe (ra) annemiz, Efendimiz’in (sas) misk ve amber gibi renksiz kokular süründüğünü bildirmiştir. Amber, Efendimiz’in (sas) de kullandığı güzel bir koku olması sebebiyle Müslümanlar tarafından sevilen ve kullanılan bir koku olmuştur.

 

Amber, genellikle parfüm yapımında kullanılmakla birlikte zaman zaman geleneğe dayalı tıp uygulamalarında da kullanılmıştır. Folklorik tıp uygulamalarında kullanılan maddelerden biri olan amber üzerinde de çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Bu araştırmaların özet bilgisi şöyledir:

 

Koku reseptörleri vasıtasıyla hissedilen amber, beyindeki hipofiz bezine tesir ederek çeşitli hormonların salınışı ve dengesi üzerinde değişikliklere vesile olabilir.

amber.jpg

 

Deney hayvanları üzerindeki bir çalışmada amberin kanın pıhtılaşmasını engelleyici yönde tesirleri olduğu gözlenmiştir. Başka bir çalışmada, deney hayvanlarının değişik organlarından alınan düz kaslar -özellikle rahim düz kasları- üzerinde amberin kas gevşetici tesiri olduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma neticeleri, amberin bazı hastalıkların tedavisine vesile olabileceği ümidini artırmaktadır.

 

Balinanın bağırsaklarında teşekkül eden ve bir sindirim artığı olan bu maddenin tabiî mi yoksa marazî mi olduğu henüz tespit edilememiştir. Tarihte amber-i sâil (Liquidambar orientalis, sığla yağı) ve amber çiçeği (Abelmoschus moscatus) yağı gibi güzel kokan çeşitli maddelere de bu isim verildiği için, bilgiler zaman zaman birbirine karışmıştır. Hattâ bazı ağaç reçinelerinin fosili olan kehribara da aynı isim verildiğinden, birbirine karıştırmamak için ambere ‘gri amber’ kehribara da ‘sarı amber’ denmektedir.

 

Efendimiz’in de (sas) zaman zaman kullandığı kokulardan olan amber, çeşitli boyutlarıyla araştırılması gereken kimyevî bir maddedir. Meselâ koku olarak kullanıldığında, amberin psikolojik ve nörolojik tesirlerinin neler olduğu henüz bilinmemektedir. Hakkında bilinenler bu kadar az olunca, sağlık ve bilhassa aroma-terapi (kokuyla tedavi) açısından bu madde üzerinde daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

 

 

 

 

Dr. Musa SARAÇOĞLU

 

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

  • Benzer Konular

    • Amber Çiçeği

      [TABLE=class: metin, width: 100%] [TR=bgcolor: #f0f0f0] [TD=colspan: 2, align: center] Malvaceae [/TD] [/TR] [TR] [TD=class: bitkibaslik, width: 115, bgcolor: #f0f0f0, align: right]Latince Adı :[/TD] [TD=align: left]Abelmoschus manihot[/TD] [/TR] [TR] [TD=bgcolor: #A09387, colspan: 2, align: left] ADLARI[/TD] [/TR] [TR] [TD=class: bitkibaslik, width: 115]Türkçe Adı :[/TD] [TD]Amber çiçeği[/TD] [/TR] [TR] [TD=class: bitkibaslik, width: 115, bgcolor: #f0f0f0]İngilizce Adı :[/

      , Yer: Bitkiler ve Bitki Bakımı

    • Rüyada Amber Çiçeği Görmek

      Rüyada Amber Çiçeği Görmek Rüyada amber çiçeği görmek sevince tabir olunur. Mevsiminde amber çiçeği gören büyüklerle tanışıp konuşur. Bir rivayete göre, zengin ve güzel biriyle evlenir. Amber çiçeğini dalı üzerinde ve yerinde görüp kokladığını rüyasında gören, büyükleri tarafından övülür. Amber çiçeğini yerden kopardığını gören, tanıştığı büyük bir kişiden veya sevdiği birinden ayrı düşer. Salimi diyor ki: Rüyada amber görmek, menfaatle yorumlanır. Bir amber bulduğunu veya kendisine hediye ed

      , Yer: Rüya Tabirleri Sözlüğü

    • Rüyada Amber Çiçeği Görmek

      Rüyada amber çiçegi görmek sevinçle tabir olunur. Mevsiminde anber çiçegi gören büyüklerle tanisip konusur. Bir rivayete göre, zengin ve güzel biriyle evlenir. Amber çiçegini dali üzerinde ve yerinde görüp kokladigini rüyasinda gören, büyükleri tarafindan övülür. Amber çiçegini yerden kopardigini gören, tanistigi büyük bir kisiden veya sevdigi birinden ayri düser. Salimi diyor ki: Rüyada amber görmek, menfaatle yorumlanir. Bir anber buldugunu veya kendisine hediye edildigini gören, hayir ve menf

      , Yer: Rüya Tabirleri Sözlüğü

    • Rüyada Amber Görmek

      Bakınız; Güzel Koku:   Rüyada anber görmek, alim, faziletli, itibarli ve kiymetli büyük bir kimse tarafindan elde edilecek mal ve menfaata isaret eder. Anber sürünmek, güzel bir sekilde anilmaya isaret eder.Bazan da anber üzerine kar biriken büyük mülklere veya kendisinden meyve toplanan bostana ya da alimlerden elde edilecek nefis bir bilgiye delalet eder. Anber kazanç, menfaat veya deniz tarafindan görülecek bir hayirdir. Rüyada öd agaci veya anber üzerine ates koydugunu gören kimse, dince

      , Yer: Rüya Tabirleri Sözlüğü

    • Zülf-ü Kâküllerin Amber Misali

      Zülf-ü kâküllerin amber misali Buy-u erguvan dan güzelsin güzel Kızarmış gonca gül gibi yüzlerin Şah-ı gülistan dan güzelsin güzel   Yüzünde yeşil ben aşikar olmuş Çekilmiş kaşların zülfikâr olmuş Gözlerin aleme hükümdar olmuş Mihr-i süleyman dan güzelsin güzel   Kurulmuş göğsünde bahçe-i vahdet Hatmolmuş kadrinle tûbayı hikmet Cemalin seyreden istemez cennet Sen huri gılman dan güzelsin güzel   Gözlerin velfecri benzer imrân 'e Seni seven âşık olur divane Yanakların

      , Yer: Şiirler

×
×
  • Yeni Oluştur...