Jump to content

Resmin Öğeleri - Renk...


Renan

Önerilen Mesajlar

renk3iy7.jpg

 

 

Işığın kendi öz yapısına veya cisimler tarafından yayılma şekline bağlı olarak göz üzerinde yaptığı etkidir.

 

Çeşitli cisimlerden yansıyarak gelen ışınların görsel algı sonucu kişide oluşturduğu duygudur. Diğer bir deyişle renk Işığın cisimlere çarptıktan sonra yansıyarak görme duyumuzda bıraktığı etkiye denir. Güneşli bir günde renklerin daha parlak ve canlı olmalarısmiliv.gif kapalı havada ise parlaklığını ve canlılığını kaybetmeleri ve olduklarından koyu görünmeleri rengin ışığa bağlı olduğunu gösterir. Işık olmadığı zaman herşeysmiliv.gif şekil ve renk olarak karanlıkta kaybolur. Fizikçi Isaak Newton 1676’dasmiliv.gif prizma yardımı ile güneş ışığının kırılmasını sağlamış ve renklere ayrışan tayfını net bir şekilde göstermiştir.

 

Güneş ışığı bir prizmadan geçirilince 7 renk grubu meydana gelir. Güneş ışığında depo olmuş bu renkler bir eşya üzerine geldiğinde o cisim renklerin bir kısmını yutarsmiliv.gif bir kısmını da yansıtır. Bu olayın sonucunda cisimler bize yansıttığı renkte görünürler. Güneş ışığındaki renk grubunun uçları birleştirilirse de renk çemberi meydana gelir.

 

Bir görme olayında :

 

* Işınların göze gelmesi --- Fiziksel

* Bu ışınların karşısında gözde ortaya çıkan işlemler --- Fizyolojik

* Cismin beyinde algılanması --- Psikolojik bir olgu olarak ortaya çıkmaktadır.

 

Çeşitli renk duyguları oluşturan ışınların dalga boyları farklıdır. Kırılma açısı en küçük olan ışın kırmızısmiliv.gif en büyük olan ışın mordur.( güneş tayfında izlenen sıra ) Renkli boyaların aynı oranda karıştırılmasıyla siyahlığın olmasına karşınsmiliv.gif renkli ışınların aynı oranda bir araya gelmesiyle beyazlığın oluşması ışık ve boyanın bünyelerinin farklı olmasından kaynaklanır. Renklerin tümünün bir araya gelmesiyle ortaya çıkan beyazlık ve siyahlık aslında renksizliktir. Gerek siyahsmiliv.gif gerekse beyaz renk olarak anılmazlarsmiliv.gif nötr renklerdir.

 

IŞIK - GÖLGE : Modelin hacim ve derinliğinin belirgin hale gelmesini sağlayan kavrama ışık-gölge denir. Işık kaynakları güneşsmiliv.gif ay ve suni aydınlatma araçlarıdır. Işık kaynağı eşyanın her tarafını aynı derecede aydınlatmaz. Işığa yakın olan yerler aydınlıksmiliv.gif ışığı görmeyen ve uzak yerler karanlıksmiliv.gif ışık ve gölge arasında kalan yerler ise eşyanın esas rengini verir. Işığın aydınlatma derecesine ton denir. Bir kaynaktan aydınlatılan varlıkların ışık ve gölge durumunu incelersek başlıca 4 değer görürüz.

 

1- Açık ton ( ışıklı kısım ): Işığın eşya üzerine doğrudan doğruya geldiği en aydınlık kısımdır. Bu kısım eşyanın öz rengini vermez.

 

2- Öz ton :Işığın eğik olarak geldiği olarak geldiğismiliv.gif yansımaların ve parlamaların olmadığı kısımdır. Bu kısım eşyanın öz rengini verir. Yuvarlak cisimlerde bu bölge açık tonla koyu ton arsında bir geçiş yaptığı için bu kısma pasaj denir.

 

3- Koyu ton ( öz gölge ): Eşyanın ışık almayansmiliv.gif en koyu olan kısımdır. Açık - koyu tonsmiliv.gif bir rengin ışıktan gölgeye geçerken aldığı ton dereceleridir.

 

4- Düşen gölge : Eşyanın fona ya da zemine düşen gölgesidir. O eşyanın biçimini yansıtır. Eşya üzerindeki ışığın yansıması ile fon üzerinde meydana gelen aydınlatmaya ise refle denir.

 

Işık tüm cisimlerin rengini şu üç renk faktörünün belirlediğini akıldan çıkarmayalım

 

a) Öz renk ( Lokal renk ) : Objenin - cismin kendi asıl rengismiliv.gif

b) Işığa göre değişen renk (tonal renk ): Işık ve gölgenin etkisinin sonucu olarak görülen değişmiş renksmiliv.gif

c) Yansıma renk :Çevredeki diğer objelerden yansıyan renkler.

 

Bu üç faktörü de şunlar etkiler ;

d) Işığın rengismiliv.gif

e) Işığın yoğunluğusmiliv.gif

f) Aradaki atmosfer.

 

ANA RENKLER:

Kırmızı

Mavi

Sarı

 

ARA RENKLER:

Yeşil

Turuncu

Mor

 

TARAFSIZ ( NÖTR ) RENKLER:

Beyaz

Siyah

Gri

 

İki ana rengin karışımıyla ortaya çıkan ara renksmiliv.gif karışıma katılmayan ana rengin tamamlayıcısıdır. Aynı zamanda birbirinin gerçek gücünü ortaya çıkartıp birbirlerini harekete geçirdiklerinden birbirlerine karşıt renklerdir.

 

Kırmızı----------Tamamlayıcısı ------------- Yeşil

Mavi ------------ Tamamlayıcısı -------------- Turuncu

Sarı ------------- Tamamlayıcısı --------------- Mor

 

RENKLERİN ÖZELLİKLERİ

 

Hue - Renk: Bir rengi diğerinden ayıran niteliktir. Huesmiliv.gif renk tekerleğinde ya da spektrumunda rengin durumunu gösterir. Kırmızısmiliv.gif sarı diye adlandırdığımız kavramlar hue ( renk )' tir.

 

RENKLERİN GENEL SINIFLANDIRILMASI

 

KONTRAST / ZIT RENKLER

 

Sarı ------------------ Mor

Kırmızı --------------- Yeşil

Mavi ------------------ Turuncu

 

ARMONİ / BÜTÜNLEYİCİ RENKLER

 

Mor ------------------ Mavi

Kırmızı -------------- Orange

Sarı ----------------- Yeşil

 

RENKLERİN ETKİLERİ

 

Mekan içindeki konumlarına göre değişiktir.

 

TURUNCU

 

Üstten Koruyucusmiliv.gif himaye edici

Yandan Sıcaksmiliv.gif cana yakın

Alttan Yakıcı

 

KAHVERENGİ

 

Üstten Ağırsmiliv.giförtücü

Yandan Toprak gibi kuşatıcı Yerselsmiliv.gif toprağımsısmiliv.gif

Alttan Emniyetli

 

AÇIK MAVİ

 

Üstten Hafifsmiliv.gifgökselsmiliv.gifuçma isteği

Yandan Soğuksmiliv.gifuzaklaştırıcı

Alttan Düz pürüzsüz harekete geçirici

 

SARI

 

Üstten Hafifsmiliv.gif açıksmiliv.gif neşeli

Yandan Teşviksmiliv.gif tahrik edicismiliv.gif Ayaklandırıcısmiliv.gif Uyarıcı

Alttan Zıplama hissi

 

SICAK - AÇIK RENKLER

 

Üst : Fikri çalışmayı hızlandırıcı

Yan : Aktiflik vericismiliv.gif yakınlık hissetme

Alt : Kolaylaştırıcısmiliv.gif Hafifletici

 

SICAK - KOYU RENKLER

 

Üst : Kavrayıcısmiliv.gif örtücüsmiliv.gif ağırsmiliv.gif

Yan : Kavrayıcısmiliv.gif çevreleyicismiliv.gif enerji dolusmiliv.gif saransmiliv.gif kuşatan

Alt : Yürüme ve basmasmiliv.gif emniyetlismiliv.gif yerselsmiliv.gif sağlam

 

SOĞUK - AÇIK RENKLER

 

Üst: Yüksekliksmiliv.gifaydınlatıcı

Yan : Soğuksmiliv.gif uzaklaştırıcı

Alt : Koşmayı teşvik edici

 

SOĞUK - KOYU RENKLER

 

Üst : Tehdit edicismiliv.gif kaygı uyandırıcı

Yan : Soğuksmiliv.gif hüzünlü

Alt : Hareketleri ağırlaştırıcısmiliv.gif yere çekim.

 

Sıcak ve koyu - sıcak: Renklere sahip elemanlarsmiliv.gif ön plana çıkarlar.

Soğuk ve Açık - soğuk: Renkler ise geri planda kalırlar.

 

DEĞER ( VALUE ) : Bir rengin açıklık veya koyuluk derecesini gösterir. Açık mavi ile koyu mavi arasında ton farkı vardır. Siyahtan beyaza doğru gri tonlarını gösteren 10 kademeli bir ton çubuğunda en parlaksmiliv.gif ışıklı rek beyaz en koyu ışıksız renk ise siyahtır. Renklerin değerini siyah ve beyaz ilavesiyle değiştirmek mümkündür.

 

YOĞUNLUK ( DOYUM DERECESİ ) : Rengin doyum kalitesi ya da şiddetinin ölçüsüdür. Spektrumdaki renklerin doyum kalitesi en üst düzeydedir.

 

SARI - YEŞİL SARI TURUNCU

Tevazu Hafif Alçak

YEŞİL KIRMIZI

Pasif Aktif

 

SICAK - SOĞUK RENKLER

MAVİ MOR EFLATUN

Soğuk Ağır Yücelik

 

RENK SPEKTRUMU

 

RENKLERİN PSİKOLOJİK ÖZELLİKLERİ : Ateşin sarı - kırmızı rengi sıcak renk çağrışımını; buzun mavi - yeşil rengi soğuk renk çağrışımını oluşturmasısmiliv.gif rengin sıcak ve soğuk renkler olarak ikiye ayrılmasına neden olmaktadır.

 

SICAK RENKLER : Kırmızısmiliv.gif sarısmiliv.gif turuncu

SOĞUK RENKLER : Yeşilsmiliv.gif morsmiliv.gif mavi

 

Ara renklerden mor ve yeşil kendilerini oluşturan sıcak ve soğuk renklerin miktarına bağlı olarak değişir. Kesin bir sınır koymak mümkün değildir. Renksmiliv.gif görsel olarak algılanansmiliv.gif bir çok duygusal etkinliğe sahip olan ve estetik amaçlara hizmet veren bir elemandır.

 

Rengin yapısal niteliklerine bağlı olarak duygusal etkinlikleri aşağıda özetlenmektedir.

 

1- Renk kullanıldığı mekanı etkilemektedir. Örneğin bir mekanda parlak renklerin yoğun olarak kullanılması heyecan ve neşeli bir etki yaratırken; sakin ve pastel tondaki renkler dinlendirici bir etki yaratmaktır.

2- Mekana birlik ya da çeşitlilik kazandırır. Sıcak veya soğuk grup içindeki benzer renk düzeni veya tek renkten oluşan bir düzen birlik duygusuna katkıda bulunurken; farklı renklerden oluşan bir düzen çeşitlilik duygusu vermektedir.

3- Malzemenin öz - niteliğini ifade eder

4- Renk formu belirler. Bir çizgismiliv.gif iki boyutlu bir yüzey ya da üç boyutlu bir hacimsmiliv.gif çevresiylesmiliv.gif geri planıyla karşıt renklerin kullanımıyla belirlenmektedir.

5- Oranları etkilersmiliv.gif yatay çizgilerde zıt renklerin kullanımı genişlik duygusunusmiliv.gif düşey doğrultularda kullanımı ise yükseklik duygusunu uyandırmaktadır.

6- Ölçeği ortaya çıkartırsmiliv.gif belli eder. Tek renkli elemanlardan oluşan bir yapının ölçeğini uzaktan belirlemek güçtürsmiliv.gif ancak yapı elemanları zıt renklere sahip ise ölçeği uzaktan daha kolay anlaşılmaktadır.

7- Ağırlık duygusu oluşturur. Koyu renkli elemanlar ağırsmiliv.gif açık renkli elmanlar ise daha hafif görünmektedir.

 

RENKLERİN ALGILANAN ETKİLERİ / ANLAMI

 

MAVİ : Koyu tonlarda ya da yoğun olarak kullanıldığında moral bozansmiliv.gif kasvet veren bir etkismiliv.gif açık tonlarda kullanıldığında veya beyazla karıştırıldığında yatıştırıcı ve güven veren bir etki yaratmaktadır.

Mavi sindirmeyi ve korumayı sembolize eder.

 

YEŞİL : Kullanıldığı mekanda sakinsmiliv.gif barışçılsmiliv.gif hassassmiliv.gif yumuşak bir etki yaratmaktadır. Neşe ve sükuneti ifade etmektedir.

 

SARI : Kullanıldığı mekanda uyaransmiliv.gif neşelendirensmiliv.gif dikkat çeken bir etki yaratmaktadır. genişlemeyismiliv.gif iletişimi ifade etmektedir.

 

KIRMIZI : Kullanıldığı mekanda heyecanlandırıcısmiliv.gif uyarıcı bir etki yaratır. Beyazla karıştırıldığında cana yakın bir etki uyandırmaktadır. Kırmızı enerji ve gücü ifade eder.

 

PEMBE : Küçük alanlarda kullanıldığında zenginliği ve önemi vurgularsmiliv.gif geniş alanlarda ise rahatsız edici bir etki yaratmaktadır.

 

KAHVERENGİ : Kullanıldığı mekanda mutsuzsmiliv.gif kederli ve melankolik bir etki yaratmaktadır. Ancak sarı veya beyazla birleştirildiğinde dinlendirici ve rahatlatıcı bir etki yaratmaktadır.

 

GRİ : Maviye doğru giden tonlarda kullanıldığında kasvetlismiliv.gif beyaza doğru giden tonlarda kullanıldığında ise huzurlu bir etki yaratmaktadır.

 

BEYAZ : Kullanıldığı bir mekanda güneş ışığını yansıtıyorsa uyarıcısmiliv.gif neşeli bir etki yaratmaktadır.

 

Her ögede olduğu gibi renk ögesinde de doğanın verileri çok zengindir. Doğadaki zengin renk armonileri de çeşitli zıtlıklar içerirler. Doğada serbest bir düzen içerisinde bulunan renkler kendi yerlerini alırlar. Sanatçı ise bu renk yaklaşımlarını kişisel anlatım istekleri doğrultusunda düzenleyerek yorumlar. Renkler bir araya geldiklerinde bir değer kazanırlar veya kazandırırlar. Renk ilişkileri ya bir uygunluk ya da zıtlık çerçevesi içersinde oluşur. Renk uygunlukları armoniyi teşkil eder. Genel olarak etkilismiliv.gif güzelsmiliv.gif anlaşılır armoniler renk zıtlıklarına dayanırlar. Bir düzenlemede renk armonilerismiliv.gif genel olarak zıt renklerin birliğinden doğan renk uyumlarıdır.

 

RENK

 

Ekşi : Hava prensibi = Sarı - Limon - Turunçgiller

Tuzlu : Su prensibi = Yeşilsmiliv.gif yeşil - mavi - lahanasmiliv.gif pırasa

Tatlı : Ateş prensibi = Kırmızısmiliv.gif pembeye kadar - elma

Acı : Yer prensibi = Derin maviden viyolete kadar – patlıcan

 

( Newtonsmiliv.gif Chevral ( Şevral )-smiliv.gif Helmholtz ( Helmaz )-smiliv.gifEmpresyonistler renk üzerine araştırma yapmışlardır.)

 

Işınların tümünü alan bir yüzey hepsini olduğu gibi yansıtırsa söz konusu yüzey beyazdır. Siyah cisimler ise gelen ışığın hepsini yutar. Kırmızı cismin bu rengismiliv.gif kırmızı hariç bütün ışınımları yutarak alıkoymasından kaynaklanır. Eğer bütün ışınımlar eşit oranda yutulursa cisim gri gözükür. Şu halde renk maddenin ışık üzerine etkime tarzından başka birşey değildir ve Tundall' ın ifadesine göre ışığın uğradığı işlemin sonucudur. ( Dalga boyu en kısa kırmızısmiliv.gif en uzun mor dur. )

 

Bu güne kadar yapılan uygulamalar üç anlayışı ortaya koymuştur. Bunlar; Işık - gölgecismiliv.gif Renkçi ışık gölgeci ve renkçi anlayışlardır. İzlenimcilere kadar ki ışık - gölgeci anlayıştaki ışık - gölgesmiliv.gif koyu - açık olarak düşünüldüğünden koyu - açık kontrastlarına elverişli olmayan renksmiliv.gif içersine grileri alarak renklilik özelliğini kaybeder. Işık ve gölge ayrı ayrı renklerle değil rengin en koyusundan en açığına kadar değişik değerlerle gerçekleştirilmiştir. Bunlara bakıldığında ilk izlenim zaten renk değil koyu ve açıktır. Işık - gölgeci anlayışın bir çok uygulamalarında ışığın sarı - turuncu gölgenin koyulaştırılmış sarı - turuncu ile gerçekleştirildiği görülür. Koyu; açığasmiliv.gif hafifletilmiş bir geçiş ile bağlanır. Yalnızsmiliv.gif izlenimciler ışık - gölge uygulamalarında güneş tayfındaki renkleri seçtiler.( Morsmiliv.gif lacivertsmiliv.gif mavismiliv.gif yeşilsmiliv.gif sarısmiliv.gif turuncusmiliv.gif kırmızı ) Işıkta ayrısmiliv.gif gölgede ayrı renk uyguladılar. Genel olarak gölgede mavismiliv.gif yeşil - mor gibi soğuk tonlarısmiliv.gif ışıklarda turuncusmiliv.gifsarı gibi renkleri kullandılar. Geçişlerde ise ya sarı - mor ya da kırmızı smiliv.gif yeşil aracılarını seçtiler. O halde renkçi ışık gölgeci anlayışta ışık ve gölgesmiliv.gif ilkinde olduğu gibi koyu - açık kontrastlarıyla değilsmiliv.gif renk kontrastlarıyla oluşmaktadır. Renk kontrastlarısmiliv.gif koyu - açık kontrastlarını kabul etmez. Bunun içindir ki renkçi ışık gölgecilersmiliv.gif resimlerinde renk ilişkilerine dayanan bir evren ortaya koyarlar.

İleti bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Yeni Oluştur...