Jump to content

Tezat Sanatı Özellikleri...


Renan
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

TEZAT

 

Ortak yanları bulunan iki zıt kavramdan birini gerçek anlamıyla diğerini ise mecaz anlamıyla kullanmak üzere aynı konu etrafında toplama sanatına tezat denir.

 

ÖZELLİKLERİ:

 

1. Aynı konuya zıt iki yönde bakılır.

 

2. Bu bakış açısının biri gerçek, diğeri ise mecâzi anlamdadır.

 

3. Bu farklı ve zıt bakış açısı aynı konuya bağlanır.

 

Duygu ve heyecana bağlı olmayan zıt sözcükler tezat sanatı oluşturmaz.

 

ak-kara, gece-gündüz, uzun-kısa vb. sözcük kullanımı değil, birinin gerçek diğerinin mecaz anlamıyla bir heyecana bağlı olarak yapılması gerekir.

 

ÖRNEKLER:

 

a. Ne efsunkar imişsin ah ey didar-ı hürriyet

Esir-i aşıkm olduk gerçi kurtulduk esaretten.

Ey hürriyet gerçi esaretten kurtulduk ama bu sefer de senin aşkının esiri olduk.

 

Burada hürriyet ile esirlik zıt kavram olarak verilmişse de hürriyet gerçek anlamıyla esirlik ise mecaz anlamıyla kullanılmıştır.

 

b. Ağlanacak halimize gülüyorduk.

Üzüleceğimiz yere seviniyorduk.

 

Bu beyitte ise gerçek anlamıyla kullanılan sözcükler gülmek ve sevinmektir. Bunun yanında ise zıt olup mecaz anlamıyla kullanılan ifadeler ise ağlamak ve üzülmek olarak verilmiştir.

 

c. Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz.

 

Bu dizede de gülmek gerçek anlamıyla kullanılmış olup, ağlamak fiili mecazi anlamda kullanılmıştır.

 

ç. Şu baki dünyada hepimiz birer faniyiz.

 

Burada da görüldüğü gibi baki: ölümsüzlük gerçek anlamıyla kullanılmış gibi görünmesine rağmen aslında mecazlı bir söyleyiş vardır. Çünkü dünya baki değildir. Onun da bir sonu vardır.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

×
×
  • Yeni Oluştur...