Jump to content

Braille (Breyıl) Alfabesi


sessiz nehir
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

Braille alfabesi veya Körler alfabesi; 1821 yılında Louis Braille tarafından geliştirilmiş görme engelli insanların okuyup yazması için kullanılan bir alfabe yöntemidir. İki kolon taşıyan dikdörtgen düzen üzerine dizilmiş altı kabartılmış noktadan oluşur. Her iki kolonda üçer nokta bulunur. Noktalardan her biri altmışdört farklı kombinasyondan birini oluşturması için farklı şekillerde dizilir.

Bu harfleri isimlendirmek için noktaların bulunduğu her bir pozisyon, yerlerine göre söylenir;

 

  • yukarıdan aşağıya, sol yanda 1'den 3'e kadar (temsilî L harfi)
  • sağ ve sol yandan birinci (temsilî C harfi)

Braille sistemi aslında Charles Barbier'nin Napolyon'un talebi doğrultusunda, askerlerin gece karanlığında ışık olmaksızın anlaşmalarını sağlamak için geliştirdiği sisteme dayanır. Barbier'nin sistemi çok karışık ve öğrenilmesi zordu zira askeriye tarafından da reddedilmişti. 1821 yılında Charles Barbier, Paris Millî Enstitüsü'nin körler bölümünü ziyaret etti ve Louis Braille ile tanıştı. Braille, Barbier'nin en büyük eksiğinin, alfabesinin sahip olduğu temsilî harflerin insanın parmağını hareket ettirmedikçe anlaşılamaması olduğunu söyledi. Bu buluşta bir sembolden diğerine hızlıca geçilemiyordu. Kendisinin değişikliği, kör alfabesinde devrim yapan 6'lı nokta sistemiydi.

Braille alfabesi

 

Braille yazım sistemi, karakterleri dünyada ilk kez ikili şema ile gösteren yazı sistemidir. Ana dili Fransızca olan Braille'in Fransızca'daki aksan harflerini göstermekte kullandığı gibi, Braille yazı sisteminde, örneğin Türkçe için Ö, Ü, Ğ, Ç, Ş seslerini göstermek için de yeni semboller oluşturulur. Bunun haricinde kullananlarına sadece 64 mümkün seçenek sunan yazım sistemi, matematik ve müzik sembolleri içinde tasarlanan işaretleri kapsayabilir. Ayrıca, öğrenenlere daha hızlı okuma teknikleri de öğretilir.

Harfler ve sayılar

 

 

  • 86px-Braille_A1.svg.png
     
    A, 1
  • 86px-Braille_B2.svg.png
     
    B, 2
  • 86px-Braille_C3.svg.png
     
    C, 3
  • 86px-Braille_D4.svg.png
     
    D, 4
  • 86px-Braille_E5.svg.png
     
    E, 5
  • 86px-Braille_F6.svg.png
     
    F, 6
  • 86px-Braille_G7.svg.png
     
    G, 7
  • 86px-Braille_H8.svg.png
     
    H, 8
  • 86px-Braille_I9.svg.png
     
    I, 9
  • 86px-Braille_J0.svg.png
     
    J, 0
  • 86px-Braille_K.svg.png
     
    K
  • 86px-Braille_L.svg.png
     
    L
  • 86px-Braille_M.svg.png
     
    M
  • 86px-Braille_N.svg.png
     
    N
  • 86px-Braille_O.svg.png
     
    O
  • 86px-Braille_P.svg.png
     
    P
  • 86px-Braille_Q.svg.png
     
    Q
  • 86px-Braille_R.svg.png
     
    R
  • 86px-Braille_S.svg.png
     
    S
  • 86px-Braille_T.svg.png
     
    T
  • 86px-Braille_U.svg.png
     
    U
  • 86px-Braille_V.svg.png
     
    V
  • 86px-Braille_W.svg.png
     
    W
  • 86px-Braille_X.svg.png
     
    X
  • 86px-Braille_Y.svg.png
     
    Y
  • 86px-Braille_Z.svg.png
     
    Z

Diğer imler

 

 

  • 86px-Braille_CapitalSign.svg.png
     
    Büyük harf başlangıcı
  • 86px-Braille_NumberSign.svg.png
     
    Sayı başlangıcı
  • 86px-Braille_Period.svg.png
     
    Nokta ( . )
  • 86px-Braille_Comma.svg.png
     
    Virgül ( , )
  • 86px-Braille_Semicolon.svg.png
     
    İki nokta üst üste ( : )
  • 86px-Braille_ExclamationPoint.svg.png
     
    Ünlem imi ( ! )
  • 86px-Braille_QuoteOpen.svg.png
     
    Açılış tırnak imi ( " )
  • 86px-Braille_QuoteClose.svg.png
     
    Kapanış tırnak imi ( " )
  • 86px-Braille_QuoteOpen.svg.png
     
    Açılış soru imi ( ¿ )
  • 86px-Braille_QuoteClose.svg.png
     
    Kapanış soru imi ( ? )
  • 86px-Braille_Bracket.svg.png
     
    Parantez ( ( ) )
  • 86px-Braille_Hyphen.svg.png
     
    Kısa çizgi ( - )

Türk Braille alfabesi

 

Türk Braille alfabesi, Türkiye Türkçesinin yazımında kullanılan Braille alfabesidir. Bu Braille alfabesi, uluslararası kullanımı takip etmektedir. ünlüler içinde /ö/, /ü/ sesleri, Fransız/Alman formuna, Ünsüzlerden /ç/, /ğ/, /ş/ ise İngilizce “ch, gh, sh” formlarına yakın bir forma sahiptir. Bunların dışında, /ı/ ünlüsü, “i”nin aşağı kaydırılması ile gösterilir.

Latin alfabesinde olmayan harfler

 

Dillere göre Braille yazım sistemine yapılmış birçok harf eklentisi vardır.

Türkçe'deki Ş, Ç, Ğ, Ö, Ü, İ, ı ;

Fransızca'daki Ô, É vb.;

Esperanto'daki Ĉ, Ĝ, Ĥ, Ĵ, Ŝ;

Lehçe'deki Ę, Ą, Ń, Ś, Ć, Ź, Ż

gibi harfleri belirtmek için ilgili olduğu harfte küçük değişiklikler yapılır. Örneğin Ŭ harfini göstermek için U sembolünde bulunan birinci nokta ikiye geçer. Bu eklenik harfler her dilde değişiklik gösterebilir.

Latin alfabesi kullanmayan diller

 

Braille sistemi Latin harflerini kullanmayan birçok dile de uyarlanmıştır. Rusça, Arapça, Yunanca, Ermenice, İbranice, Japonca ve Çince gibi dillerde harflerin alfabeler içindeki sıralarına değil orijinalde sahip olduğu sese göre eşlendirme yapılır. Örneğin Yunanca harf Γnın Yunan Alfabesi'nde üçüncü sırada yer almasına rağmen C sesini değil G'yi temsil eder.

Braille'den önce

 

Yaklaşık 600 yıl önce de Suriyeli seçkin bir Arap profesör olan Zain-Din el Hamidi notlarını tutmak ve kitaplarını yazmak için kendi geliştirdiği bir sistemi kullandı. Doğduktan kısa bir süre sonra görme yetisini kaybeden profesör buna rağmen hukuk ve yabancı diller konusunda kendisini, kendi hazırladığı alfabeye çevirttiği kitapları okuyarak oldukça geliştirdi.

vikipedi

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

×
×
  • Yeni Oluştur...