Jump to content

Saltanatın Kaldırılmasının Nedenleri...


Renan
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

Saltanatın Kaldırılması; (1 Kasım 1922)

 

Nedenleri:

 

1. İstanbul’daki Tevfik Paşa hükümetinin 17 Ekim’de Başkomutana gönderdiği yazıda; “Kazanılan zaferle artık İstanbul-Ankara ikiliği kalkmış, ulusal birlik sağlanmıştır. Anlaşma Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerine her iki hükümette çağrılacaktır. Bu durumda ulusumuzun esenliği ile ilgili sorunlarımızı önceden aramızda görüşüp, davaları konferansta birlikte savunmamız gerekecektir. Bu konuda anlaşmak üzere çalışmalara başlayalım” denilmektedir.

 

Mustafa Kemal’in tepkisi çok sert olmuş ve şu cevabı vermiştir. “Anayasa ile biçimi ve niteliği belli olan Türkiye devleti kuruluşundan beri yalnız TBMM hükümeti tarafından yönetilmektedir. Yasal olmadığı, hukuk dışı bulunduğu TBMM tarafından pekçok kez belirtilen İstanbul’daki kurulun barış konferansına katılmaya hakkı yoktur.”

 

NOT: TBMM’nin, kazandığı bu başarıdan pay isteyen İstanbul hükümetinin haksızlığı vurgulanmıştır. Bir ülkede iki ayrı hükümetin yaşayamayacağı gerçeğinin anlaşılması.

 

2. 23 Nisan 1920′de kurulan TBMM’nin ulusal egemenlik ilkesine dayanması, saltanatın ulusal egemenlik ilkesine ders düşmesi.

 

3. Padişah ve İstanbul hükümetinin Kurtuluş Savaşı boyunca ulusal hareketi bölmeye çalışması.

 

4. İtilaf devletlerine karşı kesin zaferin kazanılması.

 

5. 27 Ekim 1922′de Anlaşma Devletleri, isviçre’nin Lozan (Lausanne) kentinde bir barış konferansı düzenlediklerini bildirerek, TBMM hükümetiyle birlikte İstanbul hükümetimde konferansa çağırmışlardır.

 

İtilaf devletlerinin amacı Türk tarafını bölmek ve güçsüzleştirmektir. Osmanlı hükümeti anlaşma devletlerince araç olarak kullanılabilirdi.

 

Sorunun kökten çözülmesi için TBMM’nin 308 Numaralı kararı ile 1 Kasım 1922 tarihinde saltanat ile halifeliği birbirinden ayıran ve saltanatı kaldıran kanunu kabul etti.

 

Vahdettin sadece halifelik yetkilerine 17 Kasım 1922′de İngilizlere sığınıp İstanbul’dan ayrıldı.

 

18 Kasım 1922′de TBMM Osmanlı veliahdı Abdülmecit Efendi’yi Halife seçti. Böylece İngiltere’nin padişahın kişiliğine halifelik durumundan faydalanması engellenmiştir.

 

ÖNEMİ:

 

1. Saltanatlığın kaldırılması ile millet egemenliğinin önündeki engel kaldırıldı. Osmanlı Saltanatı sona erdi. Cumhuriyet yönetimine geçiş süreci hızlandı.

 

2. Halifeliğin devlet başkanı özelliği ve siyasi gücü elinden alınmış, halife sembol duruma düşürülmüştür.

 

3. Refet Paşa Anlaşma Devletleri temsilcilerine TBMM adına İstanbul ‘daki idareye el koyduğunu bildirmiş, 4 Kasım’da Tevfik Paşa hükümeti istifa etmiştir.

 

4. Anadolu’daki hükümet İstanbul’a tamamen hakim olmuştur.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

×
×
  • Yeni Oluştur...