Jump to content

Çini


İη¢ιѕєℓ

Önerilen Mesajlar

İη¢ιѕєℓ

ÇİNİ

 

 

13. yy İslam mimarisinde çininin gelişmesine Anadolu öncü olmaktadır. Bu devirde çini ve sırlı tuğla; camii, mescit, medrese, türbe ve saray yapılarında önemli bir dekor unsuru olur.

 

 

Anadolu’da ilk önemli çini merkezi Konya olmaktadır. Konya ve civarındaki eserlerde Selçuklu devrinin her tipte en mükemmel ve bol örneklerini görmekteyiz (Öney, 1978:15s).

 

 

Konya çini sanatının temelinde Samarra çini sanatının öneml izleri vardır. Horasan çini atölyelerinin renk ve desen etkileri de rahatlıkla görülür. Şu hususu ifade etmeliyiz ki, mozaik çininin mimari süslemelerde geniş alanlar kazanması Anadolu’da kendini göstermiştir.

 

 

Anadolu’da çiniye geçiş “tuğla” vasıtasıyla olmuştur. Buradan sırlı-tuğlaya daha sonra da tuğla, taş ve alçı üzerine çini uygulamalarına ulaşılmıştır (Özönder, 1999:165s).

 

 

Selçuklu mimarisinin en zengin dekorlarını meydana getirmiş olan çinilerde egemen renk firuze, lacivert, siyah ve kahverengidir (Aslanapa, 1974:115s).

 

 

Dini yapılarda mozaik-çini tekniği revaçta iken, saraylarda genlelikle yıldız ve haç biçimli çini levhaların tercih edilmesi de dikkatleri çeken bir husustur. Dini yapılarda geometrik ve bitkisel motiflerin ve hattın çok başarılı kompozisyonlarını seyrederken saraylarda figürlü çinilere geniş yer ayrılması da dini ve dünyevi saygınlıklardan kaynaklanmıştır (Özönder, 1999:166s).

 

 

Selçuklu mimarisinde kullanılan çini malzeme belli bir stil ortaya koyar, çeşitli eserlerde büyük farklar ve süprizlerle karşılaşılmaz (Öney, 1978:131s).

 

 

Selçuklu levha çinilerinin ortak yanı, sekizgen levhalar ile haçvari levhaların birlikte kullanıldığı düzendir. Bu grup çinilerin en ilginç örneklerine yine Kubadabad Sarayı’nda rastlanmıştır. Burada bulunan haçvari çiniler, rumi ve çok stilize çiçeklerle, sekizgen çiniler ise insan, kuş, geometrik ve bitkisel olmak üzere çok çeşitli figürlerle bezenmiştir.

 

 

Sırçalı medrese de, adını zengin çini süslemesinden alır. Medresenin eyvani, sırlı tuğla ve çinilerin çeşitliliğiyle dikkati çeker. Lacivert ve firuze rengin hakim olduğu çinilerde görülen başlıca figürler geometrik bezeme, rumi ve palmetlerdir. Karatay Medresesi’nin çinileri bütün kubbeyi kaplayahn geometrik süsleme bakımından önem kazanırken, Sahip Ata Külliyesi ise tüm yapılarının çinilerle bezenmiş olmasıyla ünlüdür (Anonim, 1990:150s).

 

 

İslamiyetten Önce Türk Sanatı

İleti bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Yeni Oluştur...