Jump to content

Türk Halıları ve Halıcılık


İη¢ιѕєℓ

Önerilen Mesajlar

İη¢ιѕєℓ

El Sanatlarımız İçinde Önemli Bir Yere Sahip Olan Halıcılık Hakkında Bilgiler

 

 

Çok eski bir geçmişi olan Türk halı sanatının ilk örneği M.ö. V. vc IV. yüzyıllara ait İskit mezarlarında bulunan Pazarik halisidir. Doğu Türkistan’ın oski şehirlerinde araştırma yapan Sir Aurel Stein ve Le Coq’un Turfan kazılarında buldukları halı parçalan, düğümlü halı tekniğinin uzun geçmişinden kalan belgelerdir.

 

 

Selçuklular, Batı Asya ve iran’a yaydıkları halı sanatını 1071 Malazgirt savaşından sonra, Anadolu’ya da götürmüşlerdir. Konya’da Mevlâna ve İtanbuJ’da Türk-İslâm Eserleri Müzeleri’ndeki paha biçilmez koleksiyonlar, Anadolu Selçuklu halı tekniğinin üstün ve en güzel örnekleridir.

 

 

Selçuklu halılarında geometrik motifler hâkimdir. Sekiz köşeli yıldızlar, çengelli kartuşlar, gayet stilize bitki ve hayvan şekilleri görülür, iri kûfî’ye benziyen yazı frizleri ile anıtsal etki, Selçuklu halılarının özel karakteridir.

 

 

Eski Kahire (Fustat) de XIII., XIV., XV. yüzyıllara ait Anadolu halılarından küçük parçalar bulunmuştur. Lamm tarafından İsveç’e götürülen bu halılardan ancak bir kısmı hakkında yayın yapılmıştır. Bunların yedi tanesi Selçuklu halı grubundandır; diğerleri de hayvan figürlü, Hololbein tipi denilen örneklerdir.

 

 

XV. yüzyıldan itibaren halı sanatının kuvvetli üslûp ve karakterlerle gruplaşması, Beylikler devrindeki bölgesel sanat faaliyet ve rekabetlerinin sonucudur. XV. yüzyıl başında hayvan figürlü halılar, yerini kûfî’ye benzer dar bordürlü, ortası geometrik desenli Holbein tipi halılara bırakırlar.

 

 

Osmanlı devletinin Anadolu’ya hâkimiyeti ile başlayan yeni çalışmalarla XV.-XVIII. yüzyıllar arasında üstün kaliteli halılar dokunmuştur. Bu olumlu gelişmenin nedenini Osmanlı sarayının ve esnaf loncalarının çok sıkı kontrollerinde aramalıdır.

 

 

Klasik Osmanlı üslûbunu takibeden Konya, Bergama, Ladik, Kula, Basra, Gördez, Karaman, Polonez gibi bölgesel teknik, motif, renk ve kompozisyon özellikleri ile seccade tipleri, Anadolu halıcılığının en güzel örnekleridir.

 

 

Saray halı geleneği 1891’de kurulan Hereke halı atölyelerinde devam ettirilmiştir. Kilim, halıcılıktan çok daha önce gelişmiş bir dokumacılık dalıdır. Hafifliği,katlama kolaylığı, onu çadırlı medeniyetin vazgeçilmez bir eşyası haline getirmiştir. Anadolu’da hâlâ hemen her evde kiiim tezgâhları vardır.

İleti bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Yeni Oluştur...