Jump to content

16. Yüzyılda Nesir


İη¢ιѕєℓ
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

Şiir kadar olmamakla birlikte 16. yüzyılda klâsik Türk nesri de önemli bir gelişme göstermiştir. Ne var ki yine bu dönemde özellikle nesir dilinin Arapça ve Farsça kelimelerle ağırlaştığı görülmektedir. 16. yüzyılda başta mensûr hikâyeler, tarihler, biyografi eserleri, şuarâ tezkireleri, dînî-tasavvufî eserler, şerhler ve lügatler olmak üzere nesir hâlinde birçok eserin verildiği görülmektedir.

 

 

Tarihler: Tevârîh-i Âl-i Osmân (=Rûhî Târihi) [Rûhî Çelebi], Tevârîh-i Âl-i Osmân (Kemal Paşazâde), Tevârîh-i Âl-i Osmân (Lütfî Paşa), Tabakâtü’l-memâlik fî-derecâti’l-mesâlik (Celâlzâde Mustafa Çelebi), Siyer-i Enbiyâ-i İzâm ve Ahvâl-i Hulefâ-i Kirâm ve Menâkıb-ı Selâtîn-i Âl-i Osmân (=Târih-i Ramazanzâde=Târih-i Nişancı) [Küçük Nişancı Mehmed Paşa bin Ramazan Çelebi], Tâcü’t-tevârîh (=Hoca Târihi) [Hoca Sa‘deddîn], Tevârîh-i Âl-i Osmân (=Selânikî Târihi) [selânikli Mustafa Efendi], Künhü’l-ahbâr (Gelibolulu Âlî).

 

 

Şuarâ Tezkireleri: Heşt Behişt (=Tezkire-i Sehî) [sehî Bey], Tezkiretü’ş-şuarâ ve Tabsıratu’n-nuzemâ (=Latîfî Tezkiresi) [Latîfî], Gülşen-i Şuarâ (=Ahdî Tezkiresi) [Ahdî], Meşâ’irü’ş-şuarâ (Âşık Çelebi), Kınalızâde Tezkiresi (Kınalızâde Hasan Çelebi), Beyânî Tezkiresi (Beyânî).

 

 

Dînî-Tasavvufî Eserler: Vasiyyetnâme (Birgili Mehmed Efendi), Etvâr-ı Seb‘a (Sofyalı Bâlî), Âdâb-ı Menâzil (Karamanlı Abdüllatîf bin Durmuş), Menâkıb-ı Seyyid Hârûn (Abdülkerîm bin Şeyh Mûsâ), Menâkıb-ı Akşemseddîn (Enîsî), Cevâhirü’l-menâkıb (Şefîk Efendi), Menâkıb-ı Şeyh Mehmed ed-Dagî (Gelibolulu Mustafa Âlî), Menâkıb-ı Cevâhîr (Yahya bin Bahşî), Menâkıb-ı Veyse’l-Karanî (Lâmi‘î Çelebi), Menâkıb-ı Emîr Sultân (Şevkî Mehmed bin Ahmed Efendi), Menâkıb-ı Şeyh Mecdü’d-dîn (İlyas ibn Akhisârî).

 

 

Diğer mensûr eserler: Edebiyat bilgileri veren ilk eserlerden Bahrü’l-ma‘ârif (Gelibolulu Mustafa Sürûrî), Ahlâk-ı Alâyî (Kınalızâde Ali Çelebi), tefsir kitaplarından İrşâdü’l-Aklı’s-selîm ilâ Mezâyâ’l-Kurâni’l-azîm (Ebu’s-su‘ûd Efendi), ahlakî ve didaktik muhtevalı eserler Miyârü’l-esrâr (Yûnus bin Halîl), Gülşen-i Mülûk (Rumelili Za‘îfî), bâhnâme nitelikli Dâfi‘u’l-gumûm Râfi‘u’l-hümûm (Deli Birâder), Kitâb-ı Bahriyye (Pîrî Reis), Menâzırü’l-avâlîm (Trabzonlu Mehmed Âşık), Târih-i Hind-i Garbî (=Ahvâl-i ‘Âlem-i Cedîd=Târih-i Yeni Dünya) [Mehmed Yûsufü’l-Herevî], Sokollu hakkında yazılan Cevâhirü’l-menâbıb, Mimar Sinan hakkında yazılan Tezkiretü’l-ebniye, Tezkiretü’l-bünyân, Ferîdun Bey Münşeâtı...

 

 

 

 

 

Bunlardan başka Bilimsel Eserler başlığında örneklendirilmiş olan biyografik eserler, şerhler ve lügatler yanında Hikâyet-i Anabacı (=Hikâye-i Hâce Abdurraûf=Hikâye-i Dendâniyye), Bedâyi‘ü’l-âsâr (=Letâif-i Cinânî), Tûtînâme, Cevâmi‘ü’l-hikâyât ve Levâmi‘ü’r-rivâyât, Yûsuf u Züleyhâ Hikâyesi, İbretnümâ (=İbretnâme), Hikâye-i Ebû Ali Sînâ ve Ebu’l-Hâris (=Esrâr-ı Hikmet), Hikâye-i Mihr ü Vefâ, Mecma‘u’l-letâif (Lâmi‘î Çelebi), Mecma‘u’l-letâif (Zâtî) [manzum-mensur], Harnâme (Hüsâm Şâhrâvî el-Cülûgî) [manzum-mensur], Letâif-i Cinânî (Bursalı Cinânî), Menâkıb-ı Hamsîn (müellifi meçhul) gibi bir bölümü telif, bir bölümü uyarlama, bir bölümü ise çeviri olan mensûr hikâyeleri de 16. yüzyıl nesrinin örnekleri arasında saymak mümkündür.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

  • Benzer Konular

    • 18. Yüzyılda Nesir

      18. yüzyıl nesir sahasında biyofrafik eserler, tarihler, sûrnâmeler, sefâretnâmeler, münşeatlar, dinî ve ahlakî eserler kaleme alınmıştır. Bu yüzyılda genel biyografi alanında, 16. yüzyılda kaleme alınmış Taşköprüzâde’nin Eş-Şakâ’iku’n-nu’mâniyye fî Ulemâi’d-devleti’l-Osmâniyye adlı eserine, Uşşâkî-zâde Seyyid İbrâhim Hasîbî, Şeyhî Mehmed Efendi ve Fındıklı İsmet tarafından zeyil (ek) yazılmıştır. Vefeyâtnâme türündeki eserleri de biyografik eserler içine değerlendirmek gerekir. Vefeyât, "vefat

      , Yer: Edebiyat

    • 17. Yüzyılda Nesir

      17. yüzyılın mensur eserleri, biyografik ve bibliyografik eserler, seyahatnameler, dinî eserler, şerhler, münşeat mecmuaları olarak sıralanabilir.     17. yüzyılda nesir sahasında önemli biyografik eserler kaleme alınmıştır. Bu eserlerin en başında Nev’i-zâde Atâ’î’nin Hadâ’iku’l-hakâyık fî Tekmiletü’ş-Şakâyık’ı gelmektedir. Nev’i-zâde Atâ’î’nin bu eseri, Mecdî’nin Taşkörüzâde’nin Şakâyıku’n-nu’mâniyye (asıl adı Eş-Şakâ’iku’n-nu’mâniyye fî Ulemâi’d-devleti’l-Osmâniyye) tercümesi (çeviri) Hadâ

      , Yer: Edebiyat

    • 15. Yüzyılda Divan Edebiyatında Nesir

      Sinan Paşa, 15. yüzyılın sonraki dönemlerde de dikkat çekmiş ve nesir yazarlarını etkilemiş ismidir. Dinî, tasavvufî içerikli bir eser olan Tazarrunâme’si, süslü ve sanatlı nesrin en güzel örneği sayılmaktadır. Ayrıca Ferîdü’d-dîn Attâr’ın Tezkiretü’l-evliyâ adlı eserini mensur olarak tercüme eden Sinan Paşa’nın dinî, tasavvufî, ahlakî konuları işlediği Maârifnâme (Maârif=Risâle-i Ahlak=Ahlaknâme) adlı mensur bir eseri daha vardır.     Mercimek Ahmed ile Kaygusuz Abdal ise sade nesrin 15.

      , Yer: Divan Edebiyatı

    • 14. Yüzyılda Nesir

      14.yüzyılda gerek telif gerekse Arapça ve Farsçadan çeviri olarak birçok mensur eser örneği verilmiştir. Bu tür eserler; İslâm tarihi, insanlara ders veren hayvan hikâyeleri, devlet adamlarına öğütler, sağlık, Kurân-ı Kerîm ve sûreler, İslâm dünyasındaki kahramanlıklar… vb.konularla ilgili ve dinî, tarihî, destânî, didaktik, folklorik, tıbbî nitelikli olup bir kısmı telif olarak yazılmış büyük bir kısmı ise tercüme edilmiştir. Bu devrin bilimsel eserleri de çok büyük oranda mensûrdur.Erzurumlu M

      , Yer: Edebiyat

×
×
  • Yeni Oluştur...