Jump to content

Kültür ve İntihar...


Renan
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

Kültür ve İntihar

 

Tarihsel sürece baktığımızda, intihar yöntemlerinin çağdan çağa değiştiği görülür. “Evrensel olarak yüksekten atlayarak ölmek ilk ve en doğal intihar yöntemi olmuştur.” Asılmak, boğulmak, yüksekten atlamak intiharın kondizi kadar eskidir. Teknolojik gelişim bu yöntemlerin ortadan kalkmasını sağlayamamıştır, sadece oranlarının belirli ölçüde düşmesine sebep olmuştur. 18. yüzyılda ateşli silahlar, 19. yüzyıldas evlerde kullanılan gazlar, 20. yüzyılda uyku ilaçları teknolojik gelişmenin etkisiyle intihar yöntemleri arasına girmiştir.

 

Teknolojik gelişmenin yöntemlere olan etkisi yanında, günümüzde intihar yöntemleri toplumdan topluma farklılık göstermemektedir.

 

Halbwachs, kendini asmak yönteminin Avrupa’da kuzeyden güneye inildikçe azaldığını işaret etmektedir. Aksine, ateşli silahlarla ise güneye inildikçe artmaktadır. Bunun nedeni ise ülkelerin coğrafi konumları değil; toplumsal yapılarının farklı olmasıdır. Örneğin; İtalya, İspanya gibi ülkelerde bireylerin silah bulundurmaları normal bir davranış olarak kabul edilir. Çünkü silahlı çeteler –Mafya gibi- toplumsal yaşamın önemli bir ögesi durumundadır ve dolayısıyla silah, ölüm kavramının temsilcisidir. Oysa, İngiltere gibi, çok iyi silah kontrolü yapılan ve silah taşımanın yasak olduğu ülkelerde ise, doğal olarak silahla intihar olaylarına çok seyrek rastlanmaktadır.

Kendini asma yönteminin hemen her toplumda gösterdiği oransal fazlalık, belki de idam cezalarının uygulanmasında bu yöntemin kullanılmasından kaynaklanmaktadır.

 

“Her intihar nasıl yapılırsa yapılsın, diğer insanlar için tamamen örnek alınması açısından çekicidir.Bir çok intihar olayı gösterir ki, intihar bulaşıcıdır. Bazı İngiliz kasabalarında intiharlar köprülerden atlayarak gerçekleştirilir. Bunlar bir kaç yıl aralıklarla ve toplu halde gerçekleşmiştir.”

 

İntiharın onurlu bir davranış olarak kabul edildiği ve desteklendiği toplumlarda ise, intihar yöntemleri belirli kurallara bağlanmıştır. Örneğin, dünyada intihar oranlarının en yüksek olduğu ve intiharın bir gelenek haline geldiği Japonya’da, intihar yöntemleri yüzyıllar öncesinden belirlenmiştir. Japonya’da görülen intihar töntemleri şunlardır:

 

1. Hara-kiri: Yüksek sınıflar tarafından bir bahçede törensel biçimde gerçekleştirilir.

2. Shinju: Alt sınıflar içindir. Daha çok mutsuz aşıklar tarafından uygulanır.

3. Junshi: Lord, efendi gibi himayesi altında bulunulan bir kişinin ölümünü takip eder.

Bu tür geleneksel intihar yöntemleri II.Dünya Savaşından sonra, Japonya’da eski rağbetini kaybetmiş; başta suda boğulma olmak üzere, kimyasal madde ve ateşli silahlarla intiharlar tercih edilmeye başlanmıştır. Geleneksel bir yapıdan sanayi toplum yapısına geçerken, Japonya’daki intihar yöntemlerinin değişmesi gerçekten ilginçtir.

 

Diggory ve Rothman’a göre, kadınlar kas gücü gerektiren yöntemleri tercih etmemektedirler.

 

Silahlı uygun olarak ateşlemek, bıçakla kesmek vb. yöntemler belirli bir kas gücü gerektirmektedir. Kadınlar daha çok, öldükten sonra vücut yapılarını değiştirmeyecek yöntemleri seçmekte ve bu konuda erkeklerden daha hassas olmaktadırlar. Bu tür yöntemler ise daha az öldürücüdür. Erkekler daha aktif metodları seçerler ve böylece amaçlarına daha çok ulaşma şansları vardır.İntihar istatistiklerinde görülen erkeklerin oransal fazlalığının en önemli nedenlerinden biri de kuşkusuz seçilen yöntemin daha öldürücü olmasıdır.

 

Erkeklerle kadınlar arasındaki bu yöntem farklılığının nedeni toplumsal değerler ve normlardır. Erkek, toplumsal yaşmda daha aktiftir, saldırgandır. Erkeğin pasif olması toplum tarafından hoş karşılanmaz; alay konusu bile olabilir. Çünkü toplumda pasif roller kadınlara özgüdür.

 

Sosyalleşmesi sırasında bireyce kabul edilen bu davranış kalıplerı, intihar için seçilen yöntemlerde de etkili olmaktadır. İntihar eden bir birey, öldükten sonra bile iyi bir biçimde anılmayı ister. Silahlı kafaya ateş etmek, toplumsal değerlere göre “mertliktir, erkek işidir”. Bir erkek bu davranışıyla mert olarakanılırken, aynı eylem biçimini bir kadın yaparsa toplumca kınanır; gözü dönmüş, erkek kılıklı denilir. Diğer yönetmlerde de buna benzer örnekler verilebilir.

 

Toplumsal inanışlar, dini değerler -özellikle intiharın benimsendiği toplumlarda- yöntemin seçiminde belirleyici olabilmektedir. Örneğin, küçük bir pasifik adası olan Tropia’da intihara karşı tavırları inceleyen R. Firth’e göre, “Tropialılar, tanrılarının ölmüş olanların ruhlarını aldığına inanırlar; fakat kendilerini asanların ruhlarının, atalarının ruhları onları bulana dek serbest kaldığına inanırlar.” Doğal olarak, kendini asarak intihar etmek, burada dini değerlerce belirlenen bir yöntem olmaktadır.

 

Japonya’da rastlanan “hara-kiri”, toplumsal inanışların önemini belirtmek açısından ilgi çekici bir örnektir. Japon inanışlarına göre “hara”, insanın karın bölgesinde bulunan, insanı insan yapan ruhsal bir varlıktır. “Kiri” ise, Japoncada kesmek anlamındadır. Japonlar, kişinin kendini öldürmesi için, hara’nın da öldürülmesi gerektiğine inanırlar; karna bıçak saplayarak kişi, gerçek varlığını öldürür. Toplumsal inanışlardaki değişme ve bunun yanında bilimdeki gelişmeler, geçmişte pek rağbette olan bu yöntemin, günümüz Japonyasında terkedilmesinde etkili olmuştur.

 

Kişi intihar etmeyi düşündüğünde, civarında bir intihar aletinin olması olayı çabuklaştırır. Çünkü kullanılan araç, genellikle, kişinin devamlı olarak kullandığı bir araç olmaktadır. Bu nedenle, kişinin mesleği de yöntemin seçiminde önemlidir. Kimyacı kendini zehirler, asker vurur. Bir ev hanımı, gününün büyük bir kısmını geçirdiği mutfakta havagazı ile intihar edebilir. Geçmişteki bazı intihar olayları mesleklerin etkisini açıkça göstermektedir. “1833’de, 55 yaşındaki Korsikalı bir cellat, uzun bir süre içinde evinde inşa ettiği giyotine bir kordon bağlayarak kendi başonı kesmiştir. 1833’de Yugoslavya’da bir topçu teğmen, bir topu uzun bir çubukla ateşlemiş ve önünde durarak intihar etmiştir. Bundan hemen sonra, bir Fransız topçusu d aynı yöntemi uygulamıştır.”

 

Cinsiyet kadar, intihar yönteminin seçiminde etkili olan faktörlerden biri de yaşdır. Değişik yaşlarda farklı yöntemler daha çok tercih edilmektedir. Yaş ile intihar yöntemleri arasındaki ilişkiyi ise girişim ve gerçek intihar arasındaki farklı dinamikleri ele alarak incelemek gerekir.

 

İntiharın önlemesinde dikkat edilmesi gereken durumlar:

 

İntihardan bahseden kişiler, hayatın anlamsızlığından bahsedenler, eşyalarını dağıtmaya başlayan, içe kapanan kişilerde dikkatli olunmalıdır. Özellikle daha önceden intihar girişimleri olanlarda bu türden sözler önemsenmelidir.

 

Özellikle yaşlılarda intihar ile ölüm daha yoğun olduğundan, yaşlılar tek başlarına bırakılmamalı, daha yakından ilgilenilerek, yataklı tedaviye başvurulmalıdır. Yakınlarını kaybedenler, eşlerinden ve işlerinden ayrılanlar risk grubu içinde olduğundan bu kişilerle irtibat arttırılmalı, farklı bir süreç hissedilirse, kişinin yakınları ile iletişime geçilmelidir. Hastaneden yeni çıkış, depresyonun ilk dönemde tedavisini izleyen aniden yaşanan bir dinginlik hissinde dikkatler kişi üzer,ne toplanmalıdır.

 

Çevre kişiyi destekleyici olmalı, suçlayıp, yargılamamalı, kaldıramayacağı sorumluluk ve tasaları kişiye yüklememelidir. Bu durumlar aşılamıyorsa mutlaka bir psikiyatrik tedavi ve yataklı tedavi gereklidir. Unutulmamalıdır ki intiharlar birbirlerini tetikler ve bir çığ gibi beraberinde başka intiharlara da yol açar. Birbirimizi anlamaya, sevmeye ve yardım etmeye ne kadar ihtiyacımız var değil mi?

 

Alıntı

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

×
×
  • Yeni Oluştur...