Jump to content

Retorik...


Renan

Önerilen Mesajlar

Retorik

 

Retorik, en basit ve kısa tanımıyla hitabet sanatı demektir. Özgürlük ve sanatın adeta vücut bulduğu Antik Yunan'da ortaya çıkmıştır. Fakat retoriği sadece o dönemde ortaya çıkmış ve o dönemde kalmış olarak düşünmemek gerekir. Çünkü retoriği günümüze de uyarlarsak toplum içerisinde konuşma yeteneğimizi geliştirmede bize yararı olabilecek bir sanattır.

 

Herkesin gerçeğinin farklı olduğunu doğru kabul eden sofistler bu yüzden topluluğa hitap ederken gerçeği anlatmak gibi bir amaç gütmemişlerdir. Asıl önemli olan ve konuşmanın başarısını belirleyecek olan madde dinleyiciyi etkilemektir.

 

Kaynaklar, retoriğin üç boyutundan bahseder. Bunlar ethos, pathos ve logos olarak adlandırılan ilkelerdir. Retorik bu üç temele dayanarak ilerler.

 

Ethos: Latince Mores yani ahlak demektir. Bu ilke söylevcinin erdemli olması gerektiğini vurgular. Bundan kastedilen ise eğer söylevci hitap ettiği halkın güvenini kazanamamış biri ise baştan kaybeder. Halkın etkilenmesi için kişiyi tanıması ya da tanımıyorsa kişinin davranışları ve konuşmasıyla insanlarının güvenini kısa bir sürede kazanması gereklidir.

 

Pathos: Bu ilke retoriğin dinleyici kitlesi ile ilgili kısmıdır. Konuşmacının, halkın ruh haline göre kimi yerde doğaçlama yaparak kitlenin duygusal manada coşmasını sağlamayı ifade eder. Bu kısım kesinlikle durağan olamaz. Eğer durağan bir şekilde ilerlerse dinleyici konuşmacıyı dinlemez, dinlese bile konuşmacının dinleyiciye geçirdiği duygu da az olacağından konuşmacı kendi fikrini dinleyiciye benimsetme amacına ulaşamaz.

 

Logos: Bu ilke kanıtlama ve mantık anlamındadır. Konuşmacının dinleyici kitlesinin duygularını coştururken mantıklı olması, konuşma sırasında verdiği bilgiler veya örneklerle çelişecek bir söz söylememesi Logos'un temelidir.

 

Retoriğin adının geçtiği ilk eser Platon'un Gorgias adlı eseridir. Fakat Aristoteles Retorik adlı bir eser yazmıştır ve bu eser günümüze kadar eksiksiz gelmeyi başarmış bir başyapıttır. Antik Yunan'ın bu çabalarına rağmen hitabet sanatının ete ve kemiğe bürünmüş hali Roma'dan çıkmıştır. Çiçero Roma asıllıdır.

 

Atinalılar retoriği üç tür halinde ele almışlardır.

 

  • Adli Söylev: Atina'da açık davalarda her vatandaş sanığı suçlayabilirdi. Sanık kendisini korurdu ve masumiyetini retorik sanatı kullanarak herkese ispatlamaya çalışırdı.
  • Siyasi Söylev: Devletin karşılaştığı sorunları serbestçe konuşabildiği halk meydanında yapılırdı.
  • Serimsel/Törensel Söylev: Savaşta ölen askerlerin ardından onların kahramanlıklarını anlatan, ağıt tarzı bir söylevdir.

Demokrasinin gerçek anlamda uygulandığı Antik Yunan'da bu türün gelişmesine şaşırmamak gerekir. Ve bu bilgiler retorik ile ilgili merak ettikleriniz için, yalnızca başlangıç niteliğindedir.

İleti bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

×
×
  • Yeni Oluştur...