Jump to content

Belirsizlik İlkesi...


Renan
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

Kuantum fiziğinde Heisenberg'in Belirsizlik İlkesine göre, bir parçacığın momentumu ve konumu aynı anda tam doğrulukla ölçülemez .(momentum değişimi = kütle değişimi çarpı hız değişimi) Belirsizlik ilkesini 1927 yılında Werner Heisenberg buldu.Belirsizlik ilkesini daha da genellenmiş olarak anlatmak istersek şunları söyleyebiliriz:

Güneşin etrafında dönen dünyanın hareketini incelersek bu hareketin her şeyini ölçebiliriz; hızını, kütlesini,konumunu...

 

Ama atom yapısına baktığımız zaman, bu küçük ama büyük atom evreninde, parçaçıkların hareketlerini incelediğimizde, hızı ölçerken bulunduğu yeri bilebilmeiz mümkün değildir. Yani burada bir belirsizlik oluşacaktır. Bize göre çok çok küçük bir evren yapısı olduğu için.

 

Fizik tabiri ile açıklarsak :

Klasik fizikten farklı olarak Kuantum fiziğinde her fiziksel niceliğe tekabül eden bir reel sayı değil bir operator vardır. Herhangi 2 fiziksel niceliği (mesela konum ve momentum) ele alalım. Eğer bu fiziksel niceliklere tekabül eden 2 operator yer değiştiremiyorsa bu 2 niceliğin (mesela momentum ve konum) aynı anda ölçülmesi imkansızdır. Bu durumda kesin sonuçlardan değil, bir ortalama değer civarında dalgalanan değerlerden söz edebiliriz.

 

Bir parçacığın konumu ne kadar doğrulukla ölçülürse (yani konumunun belirsizliği ne kadar küçük olursa), buna karşılık momentumunun belirsizliği aynı oranda büyük olur. Tersine; momentumdaki belirsizlik küçüldükçe, aynı oranda konumunun belirsizliği büyür. Ancak bu belirsizlik deneysel ölçümlerden değil doğrudan matematikten elde edilmiştir. Fourier analizinde x ve k uzayları arasındaki dönüşümler ele alınırsa

Δx.Δk > 1

eşitsizliğinden yola çıkılarak De Broglie-Einstein denklemlerinden momentumla ilgili ifade yerine konulursa

p (momentum) = hbar.k

Δx.ΔPx > hbar

elde edilir. Burada Δx, x konumundaki belirsizliği, "Δpx" ise "x" yönündeki momentumdaki belirsizliği temsil eder. Görüldüğü üzere birbirine dik eksenlerde herhangi bir belirsizlik yoktur; diğer bir deyişle "y" yönündeki konumla "x" yönündeki momentum aynı anda sonsuz hassaslıkla elde edilebilir.

 

Belirsizlik ilkesi enerji ve zaman ilişkisi için de geçerlidir. Belirsizlik ilkesinin daha iyi anlaşılması için benzer bir örnek: Bir elektromanyetik dalganın frekansını (titreşim sayısını) ölçmek için belli bir süre beklemek gerek. Yani dalganın frekansını belli bir anda ölçmek imkansız. Bekleme süresi uzadıkça zaman belirsizleşir.

 

*Titreşim sayısı ve enerji miktarı az Dalga boyu uzun Bekleme süresi uzun Belirsizlik büyük

*Titreşim sayısı ve enerji miktarı çok Dalga boyu kısa Bekleme süresi kısa Belirsizlik küçük

 

Enerji miktarı ne kadar azsa, aynı oranda dalga boyuyla bağlantılı olarak bekleme süresi uzar ve ölçülen zaman belirsizleşir. Tersine; Enerji miktarı ne kadar çoksa, aynı oranda dalga boyuyla bağlantılı olarak bekleme süresi azalır ve ölçülen zamanın belirsizliği azalır.

 

Başka bir değişle "kader" denilen şey aslında bize göre bir belirsizliktir. Kadercilik anlayışına göre ters olan bu konu, aslında belli konularda kaderin olduğu; fakat her şeyin aslında bize göre oluştuğu zamanda oluştuğunu göstermektedir.

Yaratana göre her şey bir kaderin neticesidir. Yani zaman ve mekanı ortadan kaldırırsak. Bize göre de her sey kaderdir. Ama zaman ve mekan varsa, bu bize kaderin bizim çevremizde oluşan şeyler olduğunu bizim tarafımızdan geliştirilen şeylerin aslında kader olmadığının matematiksel ispatıdır bu.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

  • Benzer Konular

    • Heİsenberg belİrsİzlİk İlkesİ ve İlkel ateİst felsefelerİn sonu

      HEİSENBERG BELİRSİZLİK İLKESİ VE İLKEL ATEİST FELSEFELERİN SONU   “Heisenberg belirsizlik ilkesini anlatılırken klasik fizikten yola çıkarak bir örnek sunulur:   Bir mikroskop altında bir elektronu gözlemlediğimizi varsayalım. Elektronu gözlemleyebilmek için elektrona ışık düşürmek zorundayızdır. Ancak elektrona düşen bu ışık onun hızını değiştirir. Böylece bir cismin aynı anda hem konumunu hem de hızını –cismi somut olarak var olduğunu kabul etsek bile- belirleyemeyeceğimiz ortaya çıkar. B

      , Yer: Felsefe Tartışma Platformu

    • Heisenberg’in Belirsizlik Ilkesi, Ve Kuantum Mekaniksel Yaratiliş

      200 yıl kadar önce Laplace, Newton kanunlarının ne kadar başarılı olduklarını dikkate alarak, “evrende mevcut maddelerin konumları, momentumları ve onların etkileyen güçler bilinirse, geçmiş hakkında bilgi sahibi olmak ve geleceği kesinlikle bilmek mümkündür”, demiştir.   Bu sözler açıkca Laplace’in Newton’a duyduğu güvenin sonsuz olduğunu göstermektedir. Son yüzyıl içindeki gelişmeleri duysaydı, mezarında kahrolurdu herhalde Laplace. Aslında Newton’a bu kadar güvenmesi kendi hatası idi. Lapla

      , Yer: Uzayın Gizemi ve Ufolar

×
×
  • Yeni Oluştur...