Jump to content

Ceza Hukuku


yavin
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

Ceza Hukuku

 

Kanunilik ilkesi

 

«*Kanunsuz suç ve ceza olamaz.*». İşlendiği zamanın kanunu tarafından açıkça suç sayılmayan bir fiili cezalandırma ve kanun tarafından açıkça tespit edilmeyen bir ceza ile cezalandırma yapılamaz.

Fiil işlenmeden, davranış gerçekleşmeden önce ceza yargısında suç olarak öngörülmüş olması ve bu suçun cezasının önceden tespit edilmiş olması gerekir.

Kanunsuz suç ve ceza olamaz kuralının hukuk düzenimizde varlığı dolayısıyla ortaya bir takım sonuçlar çıkar.

 

a-Ceza kuralının kanunla öngörülmesi:

 

Buradan ceza kuralının ancak kanunla konabileceği, eğer bir kanun tarafından öngörülmemişse bir fiilin suç sayılmasına ve ceza yaptırımı uygulanmasına imkan olmadığı şeklinde bir sonuç anlaşılır.

Daha sonra kabul edilen bir ceza kuralı veya sonradan cezayı ağırlaştıran bir ceza kuralı önceki fiile uygulanamaz.

Ceza hukukunda, mahkeme suç olduğu iddiasıyla değerlendirmesine sunulan bir fiilin suç ceza kurallarında suç olarak öngörülmediğini saptadığında, fiili toplum düzenine aykırı nitelikte görse dahi, kendi yargısı uyarınca cezalandırma yoluna gidemez.

 

b-Ceza kuralı uygulamasında kıyas yasağı:

 

Kıyas, kanunda öngörülen durumlara ilişkin düzenlemeleri veya genel ilkelerden elde edilen düzenlemeleri, kanunda öngörülmeyen benzer durumları kapsamına alacak şekilde genişleterek bu durumları çözümleme işlemidir.

Suçu kanun koyacağı için, yargıç yorum yapıyorum diye kanun koyucunun açıkça öngörüp cezalandırmadığı bir fiili benzetme yoluyla da yaptırım alanına sokamaz; bir fiil hakkında mevcut olan hükmü benzerliği dolayısıyla başka bir fiile uygulayamaz.

Kıyasla bir suç veya ceza yaratılamaz. Kıyasla ceza ağırlaştırılamaz, hafifletilemez.

Ancak kıyas yasağını, yorum kurallarının uygulanması sonucu kanun hükmünün uygulanacağı fiilin mahiyetini saptama ile karıştırmamak gerekir. Mesela, elektrik kaçakçılığını da, elektriğin, hırsızlık suçu tanımındaki menkul mal kavramı içerisine sokularak, kaçak elektrik kullanılmasının suç unsuru oluşturduğu sonucuna varılması.

“Tereddüt olan durumlarda sanık lehine yorumlanır.”

 

Ceza Kurallarının Uygulanması (yürürlüğü)

 

I-Zaman bakımından uygulanması

 

Geçmişe yürümezlik kuralı: Ceza kuralları, genel olarak yürürlüğe girmelerinden sonra işlenen fiillere uygulanırlar.

Suçun işlenmesi anında yürürlükte olan ceza kuralına göre suç teşkil etmeyen bir fiilden ötürü kimse cezalandırılamaz.

Önceki kurala göre suç sayılan bir fiil işlenmesinden sonra çıkarılan bir kurala göre daha ağır cezaya çarptırılamaz.

 

Geçmişe yürürlülük istisnası: Kişinin yararına olan durumlarda, yani mevcut olan bir suçu ortadan kaldıran ya da suçun cezasını azaltan kuralın geçmişe yürümesi kabul edilmiştir.

İşlendikten sonra yapılan kanuna göre cürüm ve kabahat sayılmayan bir fiilden dolayı kimse cezalandırılamaz.

Bir cürüm veya kabahatin işlendiği zamanın kanunu sonradan yayınlanan kanunun hükümleri birbirinden farklı ise failin lehinde olan kanun uygulanır.

 

II-Yer bakımından uygulanması

 

Genellikle suçun işlendiği yere göre tayin edilir.

 

İlkeler

 

a-Mülkilik (ülkesellik) ilkesi: Ceza kurallarının uygulanma alanlarının bunları koyan devletin ülkesi alanı ile sınırlı olduğunu kabul eder.

 

b-Kişisellik (şahsilik) ilkesi: Ceza kurallarının, onları koyan Devletin suç işleyen vatandaşlarına uygulanmasına yöneliktir.

 

c-Koruma ilkesi: Ceza kurallarının onları koyan Devlete ya da onun yurttaşlarına karşı işlenen suçlara uygulanmasını ifade eder.

 

d-Evrensellik ilkesi: Ceza kurallarının, nerede, kim tarafından ve kime karşı işlenirse işlensin tüm suçlara uygulanması anlamına gelir.

Hiçbir suçun cezasız kalmaması için uygulanan bir ilkedir.

 

Suçluların geri verilmesi:

 

Mevzuatımızda Türk yurttaşlarının geri verilmesi kabul edilmemekte ayrıca kabahat suçları ile siyasal, askeri ve onlarla bağlantılı suçlar geri verme dışı tutulmaktadır.

Mahkeme hem kişinin yabancı olduğuna hem de işlediği suçun adi nitelikte olduğuna karar verirse, hükümet takdirine göre, o kişiyi geri verip vermemekte serbesttir.

 

III-Kişi bakımından ceza kurallarının uygulanması

 

Ceza hukuku kurallarının bir ayırım yapılmaksızın herkese uygulanması, cezalandırma bakımından herkesin eşit durumda olmasıdır.

 

İstisnalar

 

1-Cumhurbaşkanının Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı:

 

Kural, cumhurbaşkanının görevi ile ilgili konularda ne hukuk ne de ceza sorumluluğunun bulunmadığıdır.

Ancak cumhurbaşkanı vatana ihanetten dolayı TBMM üye tam sayısının 1/3’ünün teklifi üzerine, üye tam sayısının 3/4’ünün kararıyla suçlanabilir.

 

2-Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı:

 

Belirli fiillerden ötürü hiçbir zaman kovuşturma yapılamaması sorumsuzluk halini, diğer bazı fiillerinden ötürü de ancak yasama organının izniyle ya da görevin sona ermesinden sonra kovuşturma yapılabilmesi veya cezanın çektirilebilmesi de dokunulmazlık halini ifade eder.

 

a-Yasama sorumsuzluğu: TBMM üyeleri meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden, mecliste ileri sürdükleri düşüncelerinden, bunları meclis dışında tekrarlama ve açığa vurmaktan sorumlu tutulamazlar. Bu çerçeve içerisindeki oy, söz ve düşünce açıklamalarından dolayı de ceza ne de hukuk davası açılamaz. Bu sorumsuzluk devamlıdır.

 

b-Yasama dokunulmazlığı: Sorumsuzluk çerçevesine girmeyen ve suç teşkil eden fiillerden dolayı, meclisin kararı olmadan meclis üyesi hakkında kovuşturmaya girişilememesi ve hükmedilmiş cezanın çektirilememesidir.

Dokunulmazlık, sorumsuzluktan farklı olarak yasama dışındaki fiillerle ilgilidir. Sadece ceza kovuşturmalarını ve ceza çektirilmesini engeller; görev süresince devam eder ve meclis tarafından kaldırılabilir. (Meclisin kararı olmadıkça bir meclis üyesi; tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz.)

Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14.maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır.

Dokunulmazlık nedeniyle geçen süre zamanaşımı süresine dahil değildir.

 

3-Diplomasi dokunulmazlığı:

 

Yabancı bir ülkede görevli bulunan diploması memurlarının, yerel kanunlara ve mahkemelerin yargılama yetkisine tabi bulunmamalarını anlamına gelir.

Diplomasi dokunulmazlıklarından yararlanacak kişiler, diploması temsilcileri ve maiyetleridir. Diplomasi temsilcileri bağlı bulundukları Devleti temsil yetkisine sahip kişilerdir. Bunlar büyükelçiler, elçiler ve maslahatgüzarlardır.

Diplomasi dokunulmazlığının hukuk davası açılamaması, haberleşme dokunulmazlığı, elçilik binasının dokunulmazlığı gibi sonuçları vardır.

 

Suç

 

Suç, ceza kanunu tarafından konulmuş bir emir veya yasağın ihlalidir.

Suç, kanunun ceza tehdidi yaptırımı altında koyduğu yasağa ya da emre karşı olan davranış şeklinde tanımlanır.

Ceza kanuna göre, suçlar, cürüm ve kabahatler olmak üzere ikiye ayrılmıştır.

Cürümler, kabahatlere nazaran daha ağır sayılan ihlallerdir.Daha ağır cezayı gerektirirler. Ölüm, ağır hapis, hapis, ağır para cezası vb.

Kabahatler, cürümlere nazaran ihlal ettikleri hak ve menfaat daha azdır. Hafif hapis, hafif para cezası vb cezayı gerektirir.

 

1-Suçun faili (Suçun aktif sujesi): Suçun faili, suçu işleyen, işlenmesine katılan kişidir. Hukuka aykırı fiili işleyen kimse suçun failidir.

 

 

2-Suçun mağduru (Suçun pasif sujesi): Suç teşkil eden fiille menfaati ihlal edilen kimsedir.

A,B’yi vuruyor. A suçun faili (suçun aktif sujesi)

B suçun mağduru (suçun pasif sujesi)

 

3-Suçtan zarar gören: A,B’yi vuruyor. A suçun faili (suçun aktif sujesi)

B suçun mağduru (suçun pasif sujesi)

A’nın akrabaları suçtan zarar gören

Öldürülen suçun mağduru, başka türlü menfaatleri ihlal edilenler yani akrabalar suçtan zarar görenlerdir.

 

Suçun hukuki konusu: Suç sayılan fiil tarafından ihlal edilen hukuki varlık veya menfaattir.Hırsızlık suçunun hukuki konusu; menkul mal üzerindeki zilyetliktir.

 

Suçun maddi konusu: Suç sayılan fiilin yöneldiği kişi veya şeydir. Hırsızlıkta suçun maddi konusu taşınabilir şeydir.

 

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

  • Benzer Konular

    • Ceza Hukuku Nasıl Çalışılır?

      Suçun unsurları, suçun oluşmasındaki etkenleri, suç tipleri, oluşan suça hangi cezaların uygulanacağı, suç oluşsa dahi hangi koşullarda cezalandırılmayacağı gibi konular Ceza hukuku dersinin konusunu oluşturur. Ceza hukuku çalışırken sistematik buna göre belirlenmelidir. Ceza hukuku derslerinin Genel Hükümler ve Özel Hükümler olmak üzere iki başlıkta incelenmesi gerekir. Genel hükümler kısmında ilkeleri, suçun maddi ve manevi unsurlarını, hukuka uygunluk nedenlerini, cezayı etkileyecek nedenler

      , Yer: Hukuk

    • Bilişim Teknolojileri ve Ceza Hukuku

      Bilişim Teknolojileri ve Ceza Hukuku (Bilişim Şurası İçin Hazırlanan Ön Rapor) Hazırlayan: Av. Ali Osman Özdilek İstanbul Mart 2004 İçindekiler : 1. Giriş 2. Karşılaştırmalı Hukukta Düzenlemeler 3. Mevcut Hukuki Durum veDeğişiklik Tasarıları 4. Öneriler ve Sonuç 1.GİRİŞ : Bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişme beraberinde birçok yasal problemi de getirmiştir. Bu problemlerden önemli bir kısmını da ceza hukukuna ilişkin olanları oluşturmaktadır. Hatta bu suçların isimlendirilmesinde

      , Yer: Hukuk

    • Vergi Hukukunun Ceza Hukuku ile İlişkisi...

      Türk hukukunda vergi uyuşmazlıklarını çözmekle görevlendirilmiş yargılama organları nelerdir?   Ceza Hukuku ile İlişkisi:   Suç sayılan fiilleri tespit eden ve bunlara uygulanacak cezaları belirleyen hukuk dalına ceza hukuku denir. Tanımı yapılan ceza hukuku ile vergi hukuku arasındaki ilişki de birbirine çok yakındır. Vergi hukukunun bölümlerinden biri olan, vergi ceza hukuku, gerek ceza hukukunun ve gerek vergi hukukunun ilkeleri doğrultusunda düzenlenmiştir. Bu nedenle vergi ceza hukuku

      , Yer: Hukuk

    • Ceza Hukuku

      Kanunilik ilkesi « Kanunsuz suç ve ceza olamaz. ». İşlendiği zamanın kanunu tarafından açıkça suç sayılmayan bir fiili cezalandırma ve kanun tarafından açıkça tespit edilmeyen bir ceza ile cezalandırma yapılamaz. Fiil işlenmeden, davranış gerçekleşmeden önce ceza yargısında suç olarak öngörülmüş olması ve bu suçun cezasının önceden tespit edilmiş olması gerekir. Kanunsuz suç ve ceza olamaz kuralının hukuk düzenimizde varlığı dolayısıyla ortaya bir takım sonuçlar çıkar.   a-Ceza kuralının k

      , Yer: Hukuk

×
×
  • Yeni Oluştur...