Jump to content

Kar Parsı...


Visall
 Paylaş

Önerilen Mesajlar

6587.jpg

 

6588.jpg

 

Kar parsı;

(Uncia uncia, eskiden Panthera uncia), kar leoparı olarak da bilinir, kedigiller(Felidae) familyasının Uncia cinsinin tek üyesi olan büyük kedi türü.

 

Özellikleri

 

Ortalama bir kar parsı 27-54 kg. ağırlığında, 1,2-1,5 m. uzunluğunda olur. Kuyruğu ise 91 cm. uzunluğundadır. Postları kalın, açık gri renkte olup daha koyu renkte beneklerle kaplıdır. Bu postu ona kayalık dağlarda iyi bir kamuflaj sağlar. Kar parsının çok geniş olan patileri kara batmasını engeller. Ayrıca patileri tüylü olduğundan kara batmasını engeller

Kar parsının iki alttürü vardır;

  • U. u. uncia
  • U. u. uncoides

Beslenme

 

Başlıca avları yayılım alanlarına göre değişir. Himalayalar'da genellikle mavi koyun (Pseudois nayaur) ile beslenirken, Karakurum, Tanrı ve Altay Dağları'nda genelde dağ keçisi (Capra siberica) ya da argali (Ovis ammon) ile beslenirler. Ancak marmot ve tavşan gibi küçük hayvanlarla ya da kar tavuğu gibi kuşlarla da beslendikleri görülmüştür.

Davranışları

 

Yavrusunu büyüten dişi kar parsları dışında bu hayvanlar genelde yalnız dolaşır. Çiftleşme kışın sonlarında 1 veya 5 (genelde 2-3) kere gerçekleşir ve yavrular 90-100 gün sonra doğar. Yavrular bağımsız bir birey olduklarında -normalde 18-22 ay sonra- annelerinden ayrılır.

 

Kar parsları genelde alaca karanlıkta hareketlidirler. Bir bölgede birkaç gün yaşayabilirler ve birden bire kilometrelerce uzağa gidebilirler.

Dağılımı

 

Kar parsları Afganistan, Butan, Çin, Hindistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moğolistan, Nepal,Pakistan, Rusya, Tacikistan ve Özbekistan boyunca Orta Asya'nın dağlık bölgelerinde yaşar.

 

Kar parsının yayılım alanı 2 milyon kilometre kare(Grönland ya da Meksika'nın yüz ölçümü kadar) alan kaplar. Yayılım alanlarının `'ı Çin'dedir. Yine de bu hayvanlar eskiden yaşadıkları alanın önemli bir kısmını, örneğin Moğolistan'daki kısımlarını yitirmiştir.

 

Popülasyon

 

Kar Parsı Vakfı'na göre doğada 3.500 ile 7.000 arasında kar parsı kalmıştır. Bu sayı IUCN'e göre 4,080-6,590, National Geographic'e göre yaklaşık 6.000'dir. Bu farklılığın nedeni bu hayvanların insanlar için ulaşılması zor olan dağlık alanlarda yaşaması ve nadir görülmesidir.

 

Hayvanat bahçelerinde bu hayvanlardan 600 kadar vardır.

 

Tehditler ve Korunma Durumu

 

Tehditler

 

Kar parsı için başlıca tehditler arasında av tabanlı tükenme, yasa dışı ticaret, yerel halkla anlaşmazlıklar ve koruma hacmi, politikası ve bilinçlenmenin azlığı sayılabilir. Kar Parsı Yaşatma Stratejisi'ne göre bölgeye bölgeye göre takip edilen ve belirlenen başlıca tehditler;

 

Himalaya bölgesi (Tibet Platosu ve diğer güney Çin, Hindistan, Nepal ve Butan);Çiftlik hayvanlarıyla rekabetten dolayı av hayvanlarının azalması, kar parslarının çiftlik hayvanlarını avlaması sebebiyle öldürülmesi, sınır ötesi işbirliğinin olmaması, askeri faaliyet ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.

 

Karakurum ve Hindikuş (Afganistan, Pakistan ve güneybatı Çin);Habitat kaybı ve parçalanması, kaçakçılık sebebiyle doğal avların azalması, kar parslarının çiftlik hayvanlarını avlaması sebebiyle öldürülmesi, etkin yasal yaptırımların olmaması, yerel halk ve politikacılar arasında kurumsal kapasite ve bilincin olmaması ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.

 

Bağımsız Devletler Topluluğu ve batı Çin (Özbekistan, Tacikistan, Kırgızistan, Kazakistan, Çin'in Sincan bölgesi);Kaçak avcılık sebebiyle doğal avların azalması, kar parslarının kürk veya kemik ticareti için yasa dışı avlanması, sınır ötesi işbirliğinin olmaması, askerî faaliyet ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.

 

Kuzey sıradağları (Rusya, Moğolistan ve Çin'in Altay ve Tanrı dağları);Kar parslarının kürk veya kemik ticareti için yasa dışı avlanması, uygun politika ve etkin yaptırımların olmaması, yerel halk ve politikacılar arasında kurumsal kapasite ve bilincin olmaması ve insan nüfusunun artması veya fakirlik.

 

Kar parsı habitatı koruma alanlarının içinde ve dışında çiftlik alanı ve mera olarak kullanılıyor. Çiftlik hayvanlarını avlamaları yüzünden yerel halkın öfkesini üstlerine çekmeleri de bu hayvanların üzerindeki önemli tehditlerden biri.

 

Kar parsı yaşam alanındaki av hayvanlarının az bulunması habitat kalitesinin düşmesinden kaynaklanıyor, ki bu durum kar parslarını çiftlik hayvanlarını avlamaya itiyor. Bu durum da kar parslarını daha çok çiftçilerin hedefi haline getiriyor.

 

Kar parsı tam boya ulaşmış erkek yak dışındaki tüm evcil hayvanları öldürebilir. Ancak çobanlar yağma riskini azaltmaya çalışıyor. Çiftlik hayvanları yerel halkın en önemli geçim kaynaklarından biri ve bazı yerlerde kar parsının avlarının X'ini oluşturuyor. Çiftlik hayvanları ve yabani hayvanlar arasındaki bu tercih oranı kar parsının avlanma oranını belirliyor.

 

Bir diğer tehdit ise ticari avcılık. Kar parsının avlanmalarının en büyük nedenlerinden biri kürkleridir. Ayrıca kar parslarının hayvanat bahçeleri ve sirkler için canlı yakalandıkları da bilinmektedir. Ayrıca kemikleri (Geleneksel Çin tıbbında kaplan kemiği ile aynı işe yarar), pençeleri, eti ve erkeklerinin üreme organları için de avlanırlar. Yasa dışı ticaret 1900'lerde ekonomisi kötü durumda, yeni bağımsız olmuş Orta Asya devletlerinin Sovyetler Birliği'nden ayrıldığı dönemlerde arttı. Yasa dışı ticaret komşu ülkelerde, örneğin Moğolistan'da Çin'in büyüyen ekonomik gücüyle çok artmış gibi görünüyor.

 

Afganistan'da süren askeri olaylar sebebiyle denetimin zor olması yeni bir pazar oluşmasına zemin hazırladı.

 

Doğal yaşamın, özellikle yırtıcı hayvanların korunması konusundaki yerel ve ulusal düzeyde genel bilgisizlik koruma çabalarına engel olmaktadır. Kar parsının yaşam alanı hassas uluslararası sınırlar nedeniyle üçte bir oranında düşmüştür ve sınır boylarında koruma çabaları çok zorlaşmıştır. Askerî olaylar kar parsının yaşam alanının büyük kısmında mevcuttur, ki bu durum doğal yaşam alanına çok büyük zarar vermektedir. Bu sebeple doğal yaşam alanları tahrip edilmekte ve mayın tarlalarına dönüştürülmekte, yerinden edilen insanların yemek ve bezin taleplerini karşılamak için yasa dışı ticaretleri yapılmaktadır.

 

Korunma Durumu

 

IUCN Kırmızı Liste göre kar parsının soyu tehlikededir. Sayılarının son iki nesilde (16 yılda) en az azaldığından şüphelenilmektedir. CITES listesinde kar parsı Appendix I olarak geçer. Kar parsı yaşadığı 12 ülkenin çoğunda kanunlarla koruma altındadır. Afganistan, kar parsını yasalarla korumaya 2009 yılında, ülkenin ilk tehlikedeki türler listesini oluşturmasından sonra başlamıştır. Bu yasa Afganistan'da kar parsının her türlü av ve ticaretini yasaklar. Kar Parsı Yaşatma Stratejisi şu koruma yöntemlerini önerir;

  • Çiftlik hayvanlarının, özellikle büyükbaşların doğal hayata daha az zarar verecek, kar parslarına karşı daha güvenli ve üretim açısından daha verimli olacak şekilde otlatılmasına teşvik etmek.
  • Kar parslarını koruyan kurumlara mali destek; doğal yaşam bazlı eko-turizm (kar parsı yürüyüşleri gibi), küçük ev sanayii (köy işi ürünler gibi) ve iyi yapılandırılmış av programlarının da içerir.
  • Yerel halktan ulusal hükümetlere kadar uluslararası bir hedef kitle için koruma konusunda eğitim ve bilinçlendirme.

Theile, kaçak avcılık ve yasa dışı ticareti engellemek için şunları önerir;

  • Ulusal yasaları ve koruma politikalarını kar parslarının avlanmasının, öldürülmesinin, sahip olunmasının ve tüm beden parçaları ve türevleri dahil satış ve ticaretinin yerel ve ulusal seviyelerde yasaklanmasını yasaklanmasını kapsayacak şekilde geliştirmek, hükümetlere yasal destek önermek ve tavsiyede bulunmak, yasayı çiğneyenlere yettiği kadar caydırıcı para cezaları belirlemek, ve muhbirlerin yasa dışı faaliyetleri rapor etmesini sağlamak.
  • Yasa uygulama kapasitesini bilinen ticaret yolları, pazarlar ve sınır yolları üzerinde denetimi arttıracak şekilde güçlendirmek; kuruluşlar arası işbirliğini ve bilgi paylaşımını geliştirmek; yasa dışı öldürmeyi tespit etmek ve engellemek için kaçak avcılık timleri oluşturma, başlıca pazar ve ticaret merkezlerinde düzenli denetim uygulama ve eğitimde teknik kapasiteyi arttırma.
  • CITES çözümlerine uyacak şekilde ticaret yasaklarını düzenlemek için uluslararası işbirliğini güçlendirme.

Kar Parsı Şebekesi (Snow Leopard Network, SLN), bireyleri ve kuruluşları (Uluslararası Kar Parsı Vakfı [international Snow Leopard Trust] veKar Parsı Koruma [snow Leopard Conservancy] dahil) eş-güdüm, işbirliği ve bilgi paylaşımı için birleştirir.Mart 2008'de Pekin'de yapılan Kar Parsının Geniş Çaplı Korunma Planı Üzerine Uluslararası Konferans, kar parsının korunması için önemli alanları (Kar Parsı Koruma Ünitesi) belirledi ve ulusal hareket planlarını geliştirmek için bir çerçeve sağladı. 4 ülkenin (Moğolistan, Rusya, Nepal ve Pakistan) zaten ulusal koruma planı vardı, ve Hindistan Kar Parsı Projesi'ni, kar parsı koruması için bir hükümet programı geliştirdi, ancak daha yeteri kadar desteklenmedi.

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

[TABLE=class: infobox biota, width: 1]

[TR]

[TH=bgcolor: #B0C4DE]Kar parsı

Korunma durumu: Tehlikede (EN)[/TH]

[/TR]

[TR]

[TD]260px-Uncia_uncia.jpg

[/TD]

[/TR]

[TR]

[TH=bgcolor: #B0C4DE]Bilimsel sınıflandırma[/TH]

[/TR]

[TR]

[TD][TABLE]

[TR]

[TD]Alem:[/TD]

[TD]Animalia (Hayvanlar)[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]Şube:[/TD]

[TD]Chordata (Kordalılar)[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]Sınıf:[/TD]

[TD]Mammalia (Memeliler)[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]Takım:[/TD]

[TD]Carnivora (Etçiller)[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]Alt takım:[/TD]

[TD]Feliformia (Kedimsiler)[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]Familya:[/TD]

[TD]Felidae (Kedigiller)[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]Cins:[/TD]

[TD]Uncia

Gray, 1854[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]Tür:[/TD]

[TD]U. uncia[/TD]

[/TR]

[/TABLE]

[/TD]

[/TR]

[TR=bgcolor: #B0C4DE]

[TH]Binominal adı[/TH]

[/TR]

[TR]

[TD]Uncia uncia

Schreber, 1775[/TD]

[/TR]

[TR=bgcolor: #B0C4DE]

[TH]Diğer adları[/TH]

[/TR]

[TR]

[TD]Kar leoparı[/TD]

[/TR]

[TR]

[TD]240px-Snow_leopard_range.png

Dağılımı[/TD]

[/TR]

[TR=bgcolor: #B0C4DE]

[TH]Sinonimler[/TH]

[/TR]

[/TABLE]

 

 

600px-Snow_leopard_portrait-2010-07-09.jpg

 

Lightmatter_snowleopard.jpg

Yorum bağlantısı
Diğer sitelerde paylaş

Sohbete katıl

Şimdi mesaj yollayabilir ve daha sonra kayıt olabilirsiniz. Hesabınız varsa, şimdi giriş yaparak hesabınızla gönderebilirsiniz.

Misafir
Bu konuyu yanıtla...

×   Farklı formatta bir yazı yapıştırdınız.   Lütfen formatı silmek için buraya tıklayınız

  Only 75 emoji are allowed.

×   Bağlantınız otomatik olarak gömülü hale getirilmiştir..   Bunun yerine bağlantı şeklinde gösterilsin mi?

×   Önceki içeriğiniz geri yüklendi.   Düzenleyiciyi temizle

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

 Paylaş

  • Benzer Konular

    • Dumanlı Parsı

      Dumanlı pars (Neofelis nebulosa), kedigiller (Felidae) familyasından Güneydoğu Asya'da yaşayan büyük bir kedi türü. Uzaktan leopara benzer ve hakiki büyük kedilerin, tarihsel kökeni eski bir temsilcisi olarak kabul edilir.     Dumanlı parsın gövde boyu 90 cm, kuyruk uzunluğu ise 80 cm gelir. Böylelikle büyüklüğü yaklaşık kurt köpeği kadardır. Kürkünün deseni mermer kedisine (ebrulu kedi) benzer. Dumanlı pars, sarı zemin üzerinde büyük, koyu ve düzensiz şekillerde lekeler taşır. Bu lekelerin h

      , Yer: Hayvanlar Alemi

    • Afrika Parsı

      Afrika parsı (Panthera pardus pardus), kedigiller (Felidae) familyasında Afrika'da görülen bir pars alt türü. Boyu kuyruğu ve ön ayaklarıyla en fazla 2 m 20 cm olur ve ortalama Sibirya parsı ile Anadolu parsı boyunda olur. Ağırlık ise 50-80 kg olur.     Özellikleri     Genelde maymun, sincap gibi hayvanlar yakalarken bazen impala da yakalar. Turistler yüzünden her yıl ortalama 5371 (2006) ve 4567 (2007) pars öldürüldü.   Genelde en büyük düşmanı aslandır. Ortalama 2-3 yavrusu olur ama

      , Yer: Hayvanlar Alemi

    • Java Parsı

      Java parsı (Panthera pardus melas), parsın bir alt türü. Yeryüzünde yalnızca Java adasında bulunurlar. Kalıtsal açıdan diğer pars alttürlerinden oldukça farklıdır.   Diğer alttürler değerli postları yüzünden avlandığı için nesilleri giderek azalmaktadır.   Kimse bu parsın diğer alttürlerle hiç bağlantısı olmayan bu adaya nasıl geldiğini bilmemektedir.   Ayrıca Java parsı, pars türünün en küçük alttürlerinden biridir.

      , Yer: Hayvanlar Alemi

    • Arap Parsı

      Arap parsı (Panthera pardus nimr), parsın bir alttürü. İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Yemen ve Umman'da yaşar.   Dişiler 20 kg, erkekler ise 30 kg kadardır. Yaklaşık olarak bir Avrasya vaşağı kadardır.

      , Yer: Hayvanlar Alemi

    • Amur Parsı

      Amur parsı (Panthera pardus orientalis), kedigiller (Felidae) familyasından bir pars alt türü. Dünyada sadece 25 ila 34 tane yabani amur parsı kalmıştır. Amur parsı, Kore Yarımadası'nda, Çin'in kuzeybatısında, Amur Nehri Vadisi'nde, Rusya-Çin sınırında ve Rusya'nın güneydoğusunda yaşar.   Yayılım alanı Sibirya kaplanının da yayılım alanıdır. Sıcak yerlerde nadiren görülür. Günümüzde, tükenme riski had safhadadır. Habitat kaybı ve kürk ticareti bu türün neslini tükenmeye daha da yaklaştırmakta

      , Yer: Hayvanlar Alemi

×
×
  • Yeni Oluştur...